Okrągły Stół porwany przez nurt Historii [FELIETON]„Zgoda. Jest w tym geście szczypta ojcobójstwa. Ale nie większego niż to, które dokonuje się w każdym wspólnym domu, w którym młodzi decydują się, ku zgrozie rodziców, odnowić kuchnię” – Wojciech Stanisławski, historyk i krytyk literacki, pisze o decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, by przenieść Okrągły Stół z Pałacu Prezydenckiego do Muzeum Historii Polski.Wojciech Stanisławski•19 grudnia 2025
Spór o polskich burmistrzów i Holokaust. IPN kontra Grzegorz Rossoliński-Liebe [FELIETON]Odpowiedź Grzegorza Rossolińskiego-Liebe na głosy krytyki wobec jego książki o polskich burmistrzach w czasie wojny przenosi spór historyczny na planszę polityczną. Czemu ma służyć wyliczanie przez niemiecko-polskiego historyka na jednym wydechu IPN-u, Kanału Zero oraz Mateusza Morawieckiego?Paweł Rzewuski•16 grudnia 2025
Ułani Komendanta. Historia beliniakówByli w różnym wieku, mieli różne plany na życie, ale cel jeden – niepodległość. Do jej odzyskania potrzebowali jednak wodza. Józef Piłsudski był grupy, która potem stała się trzonem 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich, niekwestionowanym autorytetem.Sebastian Pawlina•13 grudnia 2025
A u was biją Rusinów! Felieton o kolonialnej (nie)winności PolakówW najnowszym numerze dwumiesięcznika wydawanego przez MSZ Federacji Rosyjskiej szef departamentu zajmującego się relacjami z Ukrainą Anton Postigow oraz były speechwriter Kremla, Dmitrij Demurin, opisują dzieje kolonialnego podboju Rosji przez Zachód, zapoczątkowanego, jak się okazuje, wyprawą Bolesława Chrobrego na Kijów.Wojciech Stanisławski•10 grudnia 2025
Neosarmata Jan Śpiewak i jego patologika [FELIETON]Kiedy Jan Śpiewak pozostaje w swojej socjologicznej specjalizacji (w końcu ma doktorat), jego wywody pozostają przenikliwe. Ale gdy dotyka tematów historycznych, pojawiają się schody. I w pewnym momencie sam już nie dostrzega, że rośnie mu wielki, sarmacki wąs, a przy kontuszu błyska szabla.Paweł Rzewuski•08 grudnia 2025
Polityka i historia. Nie patrzymy ani w przyszłość, ani tak naprawdę w przeszłośćPiS Jarosława Kaczyńskiego, skądinąd świetnie historię ojczystą znający, zamknął się w formacie piosenek na patriotycznej, szkolnej akademii. Partia Donalda Tuska, nawiasem mówiąc historyka, zachowuje się tak, jakby historia Polski zaczęła się w 2015 r.Jan Wróbel•06 grudnia 2025
Komuda o historii Polski: Co I Rzeczpospolita mówi nam o współczesnych konfliktach politycznychDzisiejsza sytuacja w Polsce przypomina trochę czasy sprzed panowania Jana III Sobieskiego, gdy kraj był podzielony na obozy malkontentów i regalistów. Retoryka tych stronnictw do złudzenia przypomina wojnę PiS–PO. Jakbyśmy czytali „Wyborczą” albo słuchali TVN-u i TVP, tylko przerobione na XVII-wieczne druki - mówi Jacek Komuda, pisarz i historyk.Sebastian Stodolak•04 grudnia 2025
Historia państwa opiekuńczego. Europejczycy wyprzedzili AmerykanówDruga wojna światowa wywołała w Europie falę egalitarnych nastrojów. W Wielkiej Brytanii laburzyści połączyli idee państwa opiekuńczego z centralnym zarządzaniem. Premier Clement Attlee znacjonalizował kopalnie węgla, firmy energetyczne, kolej i linie lotnicze. Reformy te szybko podchwycili Francuzi.Andrzej Krajewski•04 grudnia 2025
Widma Stalina i Trockiego krążą nad światem [FELIETON]Jakiś czas temu Nick Fuentes, wschodząca gwiazda amerykańskiej prawicy, zbulwersował opinię publiczną pochwałą Stalina. Do końca nie wiadomo, o co dokładnie w tym chodziło. Prawdopodobnie była to po prostu kolejna prowokacja publicysty. Zastanawiam się jednak, czy nie było w tym drugiego dna.Filip Memches•30 listopada 2025
Pogrzeb żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 r. w Mościskach na UkrainieW Mościskach w Ukrainie odbyły się pochówki żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 r. w obronie Lwowa i pochowanych wtedy we Lwowie-Zboiskach; ich ekshumacje przeprowadzono w sierpniu. Polska będzie o nich pamiętać na wieki – napisał prezydent Karol Nawrocki w liście do uczestników uroczystości.oprac. Karolina Nowakowska•14 listopada 2025
Bananowa konkwista USAOd początku XX w. prezydenci USA uznawali, że mają prawo interweniować w krajach Ameryki Łacińskiej, gdy interesy Stanów Zjednoczonych są zagrożone. Tak się rozpoczęły trzy dekady wojen bananowych.Andrzej Krajewski•13 listopada 2025
Niepodległość z myślą o rozbiorachTo, jak zdiagnozowano przyczyny rozbiorów, ukształtowało przywódców II RP. Po czym w oparciu o wnioski z nich płynące próbowali oni stworzyć taką niepodległą Polskę, żeby już nigdy więcej się nie powtórzyły.Andrzej Krajewski•11 listopada 2025
Grób Nieznanego Żołnierza. Jak Polska upamiętniła Bohaterów?Tworzone po I wojnie światowej groby nieznanego żołnierza stały się łącznikiem między tym, co prywatne, a tym, co państwowe. Miały umacniać przekonanie, że jednostka poświęcająca się dla wspólnoty będzie żyć w pamięci ocalałych. Poległy mógł być dla każdego z żyjących synem, bratem, ojcem, mężem, przyjacielem, sąsiadem.Sebastian Pawlina•11 listopada 2025
Witraż w Berlinie, czyli Lenin dla studentów prawaWłodzimierz Lenin, późniejszy przywódca rewolucji bolszewickiej, spędził kilka godzin w berlińskiej bibliotece, a władze NRD uczyniły z niej miejsce kultu. Co ciekawe, nie wszystkie jego ślady zniknęły wraz z dekomunizacją.Maciej Jońca•10 listopada 2025
Wyspiański się nie mylił. Polskie elity dalej pouczają ludZmiany kulturowe nie następowały na wsi polskiej XIX w. tak szybko, jak zmiany gospodarcze. Przewaga kulturowa i ekonomiczna pozostawała w rękach ziemiaństwa. I to ono miało pomysł na patriotyzm w wersji dla ludu.Jan Wróbel•09 listopada 2025
Polityka na pomnikach. Jak powstawały Kopiec Kościuszki, pomniki Mickiewicza i Poniatowskiego?Stawiano je od starożytności. Zachwycają formą, rozmiarami albo uchodzą za brzydkie. Ale to nie wartość estetyczna była i jest najważniejsza w pomnikach, lecz symbolika i uczucia, które budziły i budzą.Sebastian Pawlina•17 października 2025
Zahamować polską rusofobięDlaczego nasz kraj stał się nagle ważnym tematem propagandy Rosji? Niewykluczone, że Putin przygotowuje grunt ponad następną fazę agresji. Ale bardziej prawdopodobne, że chodzi o to, aby uzasadnić, dlaczego „specjalna operacja wojskowa” się przeciąga.Piotr Skwieciński•17 października 2025
Umrzeć jak człowiek w Powstaniu WarszawskimRanni i chorzy mieli znajdować w nich pomoc i bezpieczeństwo, ale pomimo ofiarnej postawy personelu szpitale w powstańczej Warszawie stały się scenami ludzkich dramatów. Na początku pacjentami byli głównie żołnierze oddziałów liniowych. Po miesiącu około 70 proc. stanowiła ludność cywilna.Sebastian Pawlina•05 października 2025
Polska chciała się dogadać z Rosją. Ale Rosjanie działali, jak działali, bo nie potrafią inaczejWśród Polaków pojawiały się koncepcje dokonania historycznego zwrotu i zawarcia porozumienia z Rosją. Koncepcje te bywały tak różne, jak różne było położenie naszego kraju. Ale miały wspólną cechę: było nią przekonanie autorów, że oferując imperium rozwiązanie wygrana-wygrana, działają zgodnie z logiką wspólną dla obu stron proponowanej transakcji.Piotr Skwieciński•03 października 2025
Tajemnica, której nikt nie chce wyjaśnić. Zniknięcie Imama Musy as-SadraPołączmy teorie spiskowe dotyczące śmierci JFK i gen. Sikorskiego, dodajmy do nich aurę świętości i wpływ na politykę. Tym dla Bliskiego Wschodu jest zagadka zniknięcia 47 lat temu imama Musy as-SadraMariusz Janik•15 września 2025