Tak też mogłoby być, czyli historia alternatywnaDobra, „prawdziwa” historia alternatywna musi spełniać zasadniczy warunek: nie wystarczy wymyślić ciekawego obrotu wydarzeń, trzeba jeszcze, by ów obrót mógł zaistniećPiotr Skwieciński•14 września 2025
Zbrojenia ponad wszystko [HISTORIA]Rozpoczęty przez Hitlera program zbrojeń stał się dla Niemców ratunkiem przed nędzą czasów Wielkiego Kryzysu. Ale jego koszty musieli spłacić wojną.Andrzej Krajewski•13 września 2025
Republika de Gaulle’a. Jak doszło do zmian we francuskiej konstytucji? [HISTORIA]Generał, który podczas II wojny światowej ocalił honor Francji i jej mocarstwową pozycję, potrzebował kryzysu, by powrócić.Andrzej Krajewski•06 września 2025
Wojenne narracje. O potrzebie wielogłosuW opowieściach o wojnie trzeba wyjść poza Warszawę, obozy koncentracyjne, getta i szczęk broni. Zdrowa debata o przeszłości wymaga nieustannego szukania nowych perspektyw.Sebastian Pawlina•30 sierpnia 2025
Rocznica II wojny światowej. Historia uczy. Ale nie wszystkiegoZ okazji rocznicy wybuchu wojny sprzed 86 lat życzmy więc sobie, byśmy tym razem wystarczająco szybko uczyli się na cudzych błędach. Istotniejszych, ze współczesnego punktu widzenia niż te popełnione niegdyś przez politycznych wychowanków i następców Piłsudskiego.Witold Sokała•28 sierpnia 2025
Dyplom KUL z wdzięczności za szyby - eksternistyczne studia prawnicze komunistyJak skończyć prawo, nie studiując ani jednego dnia, czyli o naiwności i trudnych wyborach ludzi nauki po wejściu Rosjan do LublinaMaciej Jońca•19 sierpnia 2025
Królowie, którzy kształtowali historię. Od Karola II po reformatorówPrzez wieki europejscy monarchowie byli nie tylko symbolami władzy, lecz także realnymi architektami losów swoich państw. Ich decyzje, zdolności i – co ciekawe – genetyka, miały ogromny wpływ na rozwój lub upadek narodów. Badania Sebastiana Ottingera (CERGE-EI w Pradze) oraz Nico Voigtländera (Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles) pokazują, że jakość rządów królów była związana z ich zdolnościami poznawczymi, a te często były determinowane stopniem wsobności – miarą jakości monarchów zastosowaną w badaniu.Anatol Roettke•15 sierpnia 2025
Wakacje nad Bałtykiem w latach 30. – turystyka i kurorty Pomorza przed II wojnąW międzywojniu chciano uczynić Bałtyk popularnym kierunkiem wakacyjnym Polaków. Nie tylko z uwagi na uroki nadmorskiego wypoczynkuSebastian Pawlina•10 sierpnia 2025
Polska bez pamięci o własnej wielkości. Czy czas zmienić datę Święta Niepodległości?Zamiast dumy z tysiącletniego dziedzictwa – wciąż tylko Pałac Stalina i paszport na 100-lecie. Polska polityka historyczna zawęża nasze dzieje do XX w., pomijając własne zwycięstwa i symbole potęgi. Czy nadszedł czas, by to zmienić?Bartosz Marczuk•01 sierpnia 2025
Powstanie Warszawskie wrosło w naszą tożsamość. Prof. Kwiatkowski: To nie jest wydarzenie, które funkcjonuje z przymusu przez defilady- Powstanie Warszawskie jest ważnym miejscem polskiej pamięci i jest bardzo autentyczne. Ludzie rozumieją, że nie jest to wydarzenie, które funkcjonuje z przymusu – przez szkoły czy defilady. To naprawdę głęboko przeżywane doświadczenie, szczególnie dla mieszkańców Warszawy - mówi prof. Piotr Kwiatkowski z Uniwersytetu SWPSKarolina Nowakowska•01 sierpnia 2025
"Krzywda", czyli literatura przygodowa o zapomnianej PolsceW „Krzywdzie” Pawła Rzewuskiego barokowy turpizm spotyka czarny romantyzm. To wyższa szkoła jazdy.Piotr Kofta•29 czerwca 2025
Mit Bolesława Chrobrego. Jak bardzo idealizujemy pierwszego króla Polski?Historia jest od opisu faktów, popkultura od dawania rozrywki, a jeśli przy okazji może powiedzieć coś prawdziwego o historii, to tym lepiej. W tym roku wzięła się do pierwszego króla PolskiKonrad Wojciechowski•28 czerwca 2025
Od szacunku do wyrachowania. Jak Aleksander Macedoński traktował kobiety?„Mam tylko jednego syna i jest on władcą całej Persji” – miała powiedzieć Sisygambis, matka perskiego króla Dariusza III, tyle że nie o nim, lecz o Aleksandrze MacedońskimZofia Brzezińska•28 czerwca 2025
Ruchniewicz odpowiada Fairweather'owi: Gdzie Rzym, gdzie Krym?Opublikowany w "Gazecie Prawnej" (25.06.2025) artykuł Jacka Fairweathera pt. „Dla kogo jest historia Polski?" ma tę ogromną zaletę, że przedstawia w jednym miejscu wiele krążących w przestrzeni publicznej wątków dotyczących Instytutu Pileckiego. Wątków, które tak bardzo rozmijają się z prawdą, że zasługują na krótkie przedstawienie współczesnego funkcjonowania Instytutu Pileckiego. W zawodzie historyka i popularyzatora historii nie ma przecież nic cenniejszego, jak dążenie do prawdy. Bez tego nasza praca traci wartość dla społeczeństwa.Krzysztof Ruchniewicz•27 czerwca 2025
W klimacie letniska, w krainie podwarszawskich miast-ogrodówBrwinów leży blisko stolicy lecz daleko od wielkomiejskiego zgiełku, 25 km na południowy zachód od Warszawy. Miasto rozwijające się dynamicznie, wciąż jest wyjątkowym miejscem z klimatem podwarszawskiego letniska i bogactwem historii.18 czerwca 2025
Rokosz demokratyczny. Jeśli walkę o władzę można prowadzić bez konieczności przestrzegania prawa, przegrać mogą wszyscyLubomirski głosił, że broni szlacheckiej demokracji przed tyranem z Francji. Stronnictwo profrancuskie twierdziło, że chce tronu dla protegowanego Ludwika XIV dla dobra ojczyzny. Obie strony kłamały. Tylko wojna domowa była prawdziwa.Andrzej Krajewski•14 czerwca 2025
"Walczyło o nią wielu". Rekordowa cena za "monetę chocimską" Zygmunta III WazyWybita w Bydgoszczy XVII-wieczna złota "moneta chocimska" Zygmunta III Wazy została sprzedana na sobotniej aukcji w Oslo za 19,2 mln koron, czyli ok. 7 mln zł. To najwyższa cena osiągnięta za podobny obiekt w historii Skandynawii.SG SG•10 maja 2025
Józef Piłsudski. Ludzie rządzący II RP przez wiele miesięcy zachowywali się, jakby miał żyć wiecznieTo, że Józef Piłsudski jest umierający, nie stanowiło tajemnicy. Jednak ludzie rządzący II RP przez wiele miesięcy zachowywali się, jakby miał on żyć wiecznie.Andrzej Krajewski•10 maja 2025
Zajączek wielkanocny na czołgu. Po akcji lokalnej piekarni Niemcy dyskutują o wojniePiekarnia w Tybindze zaoferowała na Wielkanoc cukrowe zajączki na czołgu. Produkowane są z formy używanej w czasach nazizmu. "Tutaj jakoś tak tęskni się teraz za dobrymi, starymi czasami wojny" – komentuje Reza Schwarz z Centrum Informacji o Militaryzacji, która krytykuje akcję.20 kwietnia 2025
Koronacja Bolesława Chrobrego. Historyk: Dla ówczesnego społeczeństwa nie była przełomowym wydarzeniemZ obecnej perspektywy koronacja Bolesława Chrobrego była momentem przełomowym, ale dla ówczesnych mieszkańców Polski to wydarzenie nie miało dużego znaczenia; większość pewnie nawet zbyt szybko się nie dowiedziała, że jakaś koronacja w ogóle miała miejsce - powiedział PAP historyk dr Michał Bogacki.20 kwietnia 2025