Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Magazyn

Niepodległość z myślą o rozbiorach

The Polish Plumb Cake, alegoria I rozbioru Polski, grafika Johna Lodge’a z 1774 r.
The Polish Plumb Cake, alegoria I rozbioru Polski, grafika Johna Lodge’a z 1774 r.Biblioteka Narodowa
11 listopada 2025
Ten tekst przeczytasz w 16 minut

To, jak zdiagnozowano przyczyny rozbiorów, ukształtowało przywódców II RP. Po czym w oparciu o wnioski z nich płynące próbowali oni stworzyć taką niepodległą Polskę, żeby już nigdy więcej się nie powtórzyły.

„Dzięki zmianom, które nastąpiły w skutek świetnych zwycięstw armij sprzymierzonych – wznowienie niepodległości i suwerenności Polski staje się odtąd faktem dokonanym” – informował w depeszy skierowanej do Ententy oraz Niemiec i krajów neutralnych Józef Piłsudski. Telegram sporządził po przejęciu władzy z rąk Rady Regencyjnej, lecz udało się go wysłać dopiero po odebraniu z rąk niemieckich żołnierzy warszawskiej cytadeli, gdzie mieściła się radiostacja. Ci dali się rozbroić 18 listopada.

Poza informacją o „wznowieniu niepodległości” Piłsudski komunikował światu, że „Państwo Polskie powstaje z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych. Rząd Polski zastąpi panowanie przemocy, która przez sto czterdzieści lat ciążyła nad losami Polski – przez ustrój zbudowany na porządku i sprawiedliwości”. Dodając też, jak niepodległość zostanie zabezpieczona. „Opierając się na Armii Polskiej pod moją komendą, mam nadzieję, że odtąd żadna armia obca nie wkroczy do Polski, nim nie wyrazimy w tej sprawie formalnej woli naszej” – podkreślał.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.