Niegotowi na głód. Jak lekceważenie produkcji rolnej zgubiło II Rzeszę [HISTORIA]Jedynie błyskawicznie wygrana w 1914 r. wojna mogła uchronić Niemców przed głodowaniem. Rządzący II Rzeszą nie uczynili bowiem niczego, co zabezpieczyłoby żywność dla obywateli. Wierzyli, że nie ma takiej potrzeby, skoro szybko zwyciężą.Andrzej Krajewski•25 czerwca 2026
Lotniczka w Katyniu. Życie kobiety nieprzeciętnejGdy Niemcy odkryli mogiły w Katyniu, nie ujawnili tego, że wśród ofiar była kobieta. Była to szybowniczka, lotniczka i spadochroniarka Janina Lewandowska z domu Dowbor-Muśnicka, entuzjastka wysokości i rekordzistka Europy w skokach spadochronowych.Zofia Brzezińska•25 czerwca 2026
Reparacje, pomnik i niewygodna pamięć. Co psuje relacje Polski z Niemcami? [Z pierwszej strony]Polska i Niemcy są dziś swoimi najważniejszymi partnerami gospodarczymi. Współpraca handlowa rozwija się dynamicznie, a oba kraje odgrywają kluczową rolę w budowaniu bezpieczeństwa Europy. Mimo to relacje polityczne i społeczne pozostają dalekie od ideału. Dlaczego między sąsiadami, których tak wiele łączy, wciąż powracają historyczne spory i wzajemne pretensje?Szymon Glonek•25 czerwca 2026
Na tropie papierowych skarbów. Historia dokumentów uratowanych dwa razyKsiążki bywają na tyle ważne, żeby ludzie chcieli ryzykować życiem dla ich ratowania. Wśród tych, którzy zadbali o nie pod koniec II wojny światowej, szczególnie zapisał się Bohdan Korzeniewski. Oto historia powrotu części zbiorów do Warszawy.Sebastian Pawlina•18 czerwca 2026
Donos na krnąbrnego historyka. Kto próbuje meblować nasze spojrzenie na historię?Wpis historyka Krzysztofa Kloca z cytatem z nazistowskiej pieśni wywołał polityczno-medialną burzę i spowodował odwołanie spotkania z naukowcem w Berlinie. Ważniejsza od samego nie do końca udanego żartu okazuje się jednak reakcja jego krytyków i pytanie o to, kto dziś próbuje wyznaczać granice dopuszczalnych poglądów w debacie publicznej.Filip Memches•14 czerwca 2026
Prezydentura skandali. Alkohol, hazard i romanse w Białym Domu [HISTORIA]Największą winą Warrena Hardinga okazało się to, że bezgranicznie ufał przyjaciołom od kieliszka i uwielbiał dobrze się zabawić. Jego rządy przeszły do historii USA jako najbardziej skorumpowane. Jest jednak szansa, by administracja Donalda Trumpa pobiła ten rekord.Andrzej Krajewski•11 czerwca 2026
(Nie)pamięć zbrodni. Jak historie ludzi budują historię narodówHistoria pełna jest zabójstw z nienawiści, chęci zysku czy w imię idei. Opowieści te najczęściej kończą się na akcie samej zbrodni, ewentualnie sądowego wymierzenia sprawiedliwości, pomijając późniejsze doświadczenia i sprawcy, i bliskich ofiar.Sebastian Pawlina•11 czerwca 2026
Wołyń i polski narcyzm narodowyZbrodni wołyńskiej usprawiedliwić się nie da. I nie wolno o niej zapomnieć. Ale zła pamięć jest gorsza od amnezji. Bo prowadzi do powtarzania błędów, z których wyrastają tragedie.Jacek Żakowski•09 czerwca 2026
Każdy był kiedyś dzieckiem. Skrócona historia dzieciństwaDługo w historii dziecko było małym dorosłym, wersją mini tego, kim powinno się stać w przyszłości. Dzieciństwo, które znamy dzisiaj, jest w niedawnym wynalazkiem. Patrząc na zdjęcia dzieci z dawnych lat, nie sposób pozbyć się z głowy myśli o tym, jaki był potem ich los.Sebastian Pawlina•28 maja 2026
Lustro dorosłego świata. Wyrywki z historii zabawekDrewnianym mieczem się walczy, glinianą lalkę się usypia. Dziś zastąpiły je plastikowe odpowiedniki, ale zasada pozostaje niemal niezmienna – zabawka służy nie tylko rozrywce, lecz także przygotowaniu do życiowych ról, a dzieci niezmiennie ulegają urokowi zabawy i... nauki przez nią.Zofia Brzezińska•28 maja 2026
Przepis na grecką tragedię. Dramatyczna historia Krety w czasie II wojny światowejWiosną 1941 r. Kreta stała się areną zaciętych walk, o których do dzisiaj zapisano tysiące stron. Tematem rzadko poruszanym jest koszmar ludności cywilnej zgotowany i przez agresora, i przez sojusznika. Paradoksalnie został udokumentowany przez niemieckiego fotografa.Sebastian Pawlina•21 maja 2026
Za słabi na imperium. Dlaczego carskie wojsko przegrywało decydujące bitwy [HISTORIA]Na początku XX w. granice Rosji rozciągały się od Kalisza po Władywostok, a carowie kreślili plany kolejnych podbojów. Jednak w starciu z nowoczesnymi wojskami zachodnimi armia imperium okazała się niezdolna do odnoszenia decydujących zwycięstw.Andrzej Krajewski•14 maja 2026
Nienawiść nie miała szans. Wojenna historia w warszawskim zooPrzyjmując tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, Żabiński wypowiedział słowa, w których zawarł istotę światopoglądu nakazującego mu bezwzględnie reagować na zło: „Ryzykowałem i dałem schronienie tym ludziom nie dlatego, że byli żydami, lecz dlatego, że byli prześladowani”. O wojennej historii dyrektora warszawskiego zoo i jego żona opowiada Maria Paszyńska.Zofia Brzezińska•14 maja 2026
Zwrot majowy. Jak Piłsudski przestał być bohaterem ponad podziałamiLawina krytyki Piłsudskiego, której doświadczyliśmy w ostatnich dniach, jest kolejnym objawem zjawiska, które określiłbym mianem „odruchowego kontrarianizmu”. Znamy je od kilku lat z wypowiedzi przeciwników szczepień oraz entuzjastów Grzegorza Brauna.Wojciech Stanisławski•14 maja 2026
Syntetyczna benzyna, czyli paliwo apartheidu [HISTORIA]Władza potomków Burów w RPA opierała się na dwóch fundamentach: segregacji rasowej i wytwórniach paliw syntetycznych. Acz uniezależnienie się od ropy było ważniejsze.Andrzej Krajewski•07 maja 2026
Western po polsku. Historia polskiej kolonizacji Ziem OdzyskanychMaj 1945 r. przyniósł Europie koniec wyniszczającego konfliktu zbrojnego. Jego następstwa, takie jak masowe przesiedlenia, dopiero się jednak rozkręcały. Na zachód, czyli tzw. Ziemie Odzyskane, ruszyli repatrianci zza Buga, ale także tysiące ludzi szukających pracy i lepszych warunków życia.Sebastian Pawlina•07 maja 2026
Wybuchowe Święto Pracy [HISTORIA]Tradycja obchodzenia przez lewicę 1 Maja rodziła się u nas inaczej niż na Zachodzie. Wrogiem byli nie kapitaliści, lecz Rosjanie i służący im bandyci. „Tak nadszedł 1 Maja i po raz pierwszy w dziejach stał się świętem narodowym, sprawiając imponujące wrażenie” – zanotował Stanisław Andrzej Radek.Andrzej Krajewski•29 kwietnia 2026
Napiórkowski: Jesteśmy mistrzami w dostrzeganiu różnic [WYWIAD]Należy się domagać rezygnacji z algorytmów, które pozwalają zarabiać na dzieleniu ludzi. Przestrzeń publiczna i język powinny być jak wspólna studnia na środku wioski: jeśli ktoś ją zatruwa, to robimy z takim gościem porządek - mówi Marcin Napiórkowski, dyrektor Muzeum Historii Polski.Marcin Fijołek•29 kwietnia 2026
Sobiescy i Stewartowie. Historia królewskiego ślubu bez tronuJak wnuczka Jana III Sobieskiego została żoną Jakuba III Stuarta, matką pretendentów do tronu Anglii i – niemal – świętą. Historia Marii Klementyny i jej małżeństwa do pewnego momentu przypomina film przygodowy.Zofia Brzezińska•23 kwietnia 2026
100 lat temu, 18 kwietnia 1926 r. Polskie Radio rozpoczęło regularną emisję programu100 lat temu, 18 kwietnia 1926 roku o godz. 17 Polskie Radio zaczęło regularną transmisję programu. Z okazji rocznicy przygotowano wiele specjalnych audycji i koncertów.oprac. Kasper Starużyk•18 kwietnia 2026