wymiar sprawiedliwości

Sejm bierze się za reformę pracy w sądach. Najważniejsze punkty zmian? Powołanie funkcji młodszego asystenta sędziego oraz zupełnie nowy system płac dla pracowników wspierających sędziów. To ma być sposób na zwiększenie efektywności wymiaru sprawiedliwości.

„Listy do młodego prawnika” Alana Dershowitza, wybitnego adwokata i emerytowanego profesora Harvardu, przeczytałem po raz pierwszy w 2020 r. Zaskoczyły mnie nie tylko trafność wskazówek i jasność, z jaką każda myśl została wyrażona, lecz także odwaga autora, by otwarcie mówić o kłopotliwych zjawiskach w wymiarze sprawiedliwości.

Na razie nie ma żadnego modelu językowego, który byłby przeznaczony do wykorzystania w wymiarze sprawiedliwości. Co nie oznacza, że sędziowie nie używają AI w swojej pracy.

Niemiecki dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung” ocenił w piątek, że spór między prezydentem Karolem Nawrockim a rządem Donalda Tuska o nominacje sędziowskie osłabia i tak już nadwyrężoną zasadę państwa prawa w Polsce. Jak dodano, polski wymiar sprawiedliwości pozostaje narzędziem politycznej gry.

Prezydent może odmówić wręczenia nominacji sędziowskiej, ale taka decyzja musi mieć charakter wyjątkowy, np. kiedy takie powołania stałyby w sprzeczności z wartościami konstytucyjnymi – tłumaczy dr Kamil Stępniak, prezes Centrum Prawa Konstytucyjnego i Monitorowania Praworządności.

Wszystkie głosy tak bardzo cieszące się, że Zbigniew Ziobro trafi za kratki jak Al Capone, czyli nie za to, co „naprawdę wyczyniał”, ale za cokolwiek, byle zgrzytnął zamek w celi, są i amoralne, i głupie.

Wiemy, chociaż to trudna w przyswojeniu wiedza, że jedyny projekt ustawy naprawiający wymiar sprawiedliwości mający pewne szanse w parlamencie A.D. 2025 mógłby zgłosić prezydent. Warunkiem powodzenia byłoby jednak polityczne porozumienie. Po co jednak komu porozumienie, skoro głosy wyborców padają głównie na mistrzów konfliktu?

Przemysław Rosati: Ustawa praworządnościowa nie jest niczym nowym. Oczekiwałbym od Waldemara Żurka przedstawienia rozwiązania, które będzie miało szansę na akceptację Pałacu Prezydenckiego

Berek: Karol Nawrocki chciałby doprowadzić do sytuacji, w której wprawdzie nie odpowiada za sprawy polityki wewnętrznej, nie dysponuje większością w parlamencie, ale oczekuje, że większość rządowa będzie popierała projekty, które są w kontrze do polityki rządu

Podział tzw. neosędziów na grupy, zamiast indywidualnej oceny – proponuje minister sprawiedliwości, wracając do pomysłu swojego poprzednika. Mało kto spodziewa się jednak, by ustawa ta, nawet jeśli uchwali ją parlament, została podpisana przez prezydenta.

Rozmowa z ekspertami z Inkubatora Umowy Społecznej – byłym sędzią i adwokatem Jarosławem Gwizdakiem oraz prof. Arkadiuszem Radwanem, również adwokatem – rzuca światło na jedno z kluczowych wyzwań współczesnej polskiej demokracji: polaryzację społeczną i jej wyniszczający wpływ na instytucje, w tym na wymiar sprawiedliwości. Punktem wyjścia do dyskusji jest pytanie, jak sprawić, by kolejne wybory – w kontekście roku 2027 i późniejszych – nie były tryumfem jednej strony i totalną porażką drugiej. Jak uniknąć cyklicznego rozczarowania dużej części społeczeństwa?

Minister finansów stanowczo domaga się obniżenia dodatków przysługujących za pełnienie funkcji prezesa sądu czy przewodniczącego wydziału. Wcześniej z tego pomysłu wycofał się resort sprawiedliwości

Co trzeci badany nie wierzy ani w to, że sprawca przestępstwa zostanie ukarany, ani w to, że osoba niewinna nie poniesie odpowiedzialności. Model jednoosobowego rozstrzygania spraw w pierwszej instancji nie sprzyja poprawie tej oceny

Tylko co trzeci badany pozytywnie ocenia pracę sądów. Połowa Polaków nie wierzy w to, że osoba niesłusznie oskarżona zostanie przez sąd uniewinniona. Model jednoosobowego rozstrzygania spraw w pierwszej instancji nie sprzyja poprawie tej oceny.

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska, zaapelowała do wszystkich środowisk politycznych o podjęcie dialogu w celu rozwiązania kryzysu w wymiarze sprawiedliwości. Jednocześni poparła inicjatywę Karola Nawrockiego, który chce powołać przy Kancelarii Prezydenta RP Radę ds. Naprawy Ustroju Państwa.