jawność wynagrodzeń

Wartościowanie stanowisk to proces, który będzie musiał przeprowadzić każdy pracodawca. Jest on długotrwały i skomplikowany, dlatego warto rozpocząć działania już teraz i nie czekać na wejście w życie przepisów.

Pracodawcy i związki zawodowe wspólnie krytykują najnowszą wersję przepisów o jawności wynagrodzeń. Domagają się usunięcia regulacji dotyczących GIP i zamówień publicznych.

- Tylko 10 proc. urzędów podejmuje dodatkowe działania związane z wdrożeniem dyrektywy nakazującej niwelowanie nierówności płacowych. Dyrektywa może doprowadzić do likwidacji stałych dodatków do pensji - mówi Prof. SGH dr hab. Tomasz Rostkowski, Instytut Kapitału Ludzkiego SGH, Instytut Wynagradzania.

Już niedługo więksi pracodawcy będą musieli składać sprawozdania z wypłacanych u nich wynagrodzeń. Jednym ze wskaźników będzie luka płacowa, a więc różnica między wynagrodzeniem kobiet a mężczyzn w danej firmie. Jak ją obliczać?

Każdy pracodawca będzie musiał przeprowadzić wartościowanie stanowisk. Tym, którzy tego nie zrobią, grożą wysokie kary. Co dokładnie oznacza ten obowiązek i jak trzeba będzie go zrealizować?

Zbliża się wejście w życie przepisów o jawności wynagrodzeń. Na pracodawców zostanie nałożone wiele obowiązków, w tym składanie sprawozdań dotyczących m.in. luki płacowej. Jakie inne informacje pracodawca będzie musiał zawrzeć w raporcie?

Aby taki system mógł rzeczywiście wspierać politykę płacową, musi się opierać na jasnych, obiektywnych i weryfikowalnych kryteriach odnoszących się do faktycznie wykonywanych zadań, zakresu odpowiedzialności, wymaganego wysiłku oraz warunków świadczenia pracy. Prawidłowe zaprojektowanie tego mechanizmu, a następnie jego stosowanie pozwala m.in. uporządkować strukturę organizacyjną.

Projektowane przepisy, które mają ograniczyć dysproporcje wynagrodzeń między kobietami a mężczyznami, tworzą mechanizmy umożliwiające wykrywanie także innych nieuzasadnionych różnic w traktowaniu pracowników, w tym wynikających z ich wieku. Debata o zasadzie równej zapłaty nie ma już charakteru czysto doktrynalnego – stała się codziennym ryzykiem prawnym i biznesowym.

Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości ma wdrożyć dyrektywę 2023/970. Niestety, to kolejny przykład przepisów przygotowanych niezgodnie z zasadami techniki legislacyjnej.

Już za cztery miesiące zacznie obowiązywać dyrektywa o jawności płac. Czasu na przygotowania nie zostało więc wiele. Przedsiębiorcy nie powinni jednak zwlekać ze zmianami w strukturach HR, bo będzie to miało swoją cenę – bardzo wysoką.

W projekcie ustawy o jawności wynagrodzeń jest mnóstwo nieścisłości, a wręcz błędów. Ponieważ jest on dopiero w trakcie prac, jest jeszcze czas, by te błędy naprawić.

W grudniu 2025 r. opublikowano projekt ustawy „o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości”. Roboczo nazwę ją ustawą o transparentności wynagrodzeń. Jest bardzo ważna, więc warto zająć się nią szczegółowo. Swoją wypowiedź zacznę od kwestii pobocznej, ale niepokojącej, dotyczącej zaufania lub jego braku co do tego, czy projekt został należycie przemyślany.

W projekcie ustawy o równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn jest przepis, który może stać się pułapką. A to dlatego, że polskie tłumaczenie dyrektywy wprowadza w błąd.

Mimo że do ostatecznego terminu wdrożenia unijnych przepisów o jawności wynagrodzeń zostało zaledwie pięć miesięcy, Polska wciąż nie wskazała instytucji odpowiedzialnej za ich egzekwowanie. Kwestia organu do spraw równości stała się „gorącym kartoflem”, przerzucanym między resortami, a KPRM.

Od 24 grudnia 2025 r. pracodawcy mają obowiązek stosowania neutralnych określeń stanowisk pracy oraz informowania o proponowanym wynagrodzeniu na etapie naboru. Wokół jawności wynagrodzeń zdążyło już powstać wiele mitów.

Nowelizacja kodeksu pracy nakłada na pracodawców nowe obowiązki dotyczące transparentności wynagrodzeń oraz neutralności płciowej ogłoszeń. Błąd może narazić firmę na kłopoty.

24 grudnia 2025 wchodzą w życie przepisy wprowadzające nowe zasady rekrutacji. Ogłoszenia mają być sformułowane w sposób neutralny pod względem płci, a wynagrodzenie ma zostać ujawnione przed negocjacjami płacowymi. Co grozi pracodawcom za naruszenie tych przepisów?