umowy cywilnoprawne

Państwowa Inspekcja Pracy domaga się większej ochrony bhp dla pracujących na innej podstawie niż etat. Eksperci popierają zmiany, ale pracodawcy ostrzegają: nowe obowiązki mogą podnieść koszty i zmienić organizację pracy.

Mija właśnie pół roku od momentu opublikowania pierwszej wersji projektu w sprawie reformy Państwowej Inspekcji Pracy, czyli przepisów, które wywołały największą legislacyjną burzę ostatnich miesięcy. Od tego czasu projekt ewoluował, resort pracy przedstawiał jego kolejne wersje, premier jedną z tych wersji skasował, ale zasadniczy trzon przepisów – czyli możliwość przekształcania umów cywilnoprawnych (zleceń, B2B) w etaty decyzją inspektora pracy – pozostał.

Organizacje pracodawców liczą na to, że przepisy, które mają umożliwić inspektorom PIP przekształcanie umów zlecenia w umowy o pracę, nie wejdą w życie. Projekt negatywnie oceniają też związkowcy.

Premier powiedział „stop” w sprawie reformy PIP, Lewica mówi „sprawdzam”, a biznes: „zróbmy to inaczej”. W obliczu miliardów euro wiszących na włosku kompromis wydaje się nie tylko możliwy, ale też konieczny. Pytanie tylko, czy rząd zdecyduje się na wersję naprawczą, napisanie projektu ustawy o PIP od nowa, czy sięgnie po gotowca napisanego przez przedsiębiorców.

Połączenie mechanizmów, z których już dziś korzysta ZUS, z danymi podatkowymi i kompetencjami PIP oznacza, że kontrole inspektorów będą skuteczniejsze i trudniejsze do uniknięcia.

Rząd gorączkowo szuka sposobu na przeforsowanie ustawy wzmacniającej Państwową Inspekcję Pracy, próbując się wycofać z rozwiązań, które sam nadmiernie zaostrzył. Nawet jeśli koalicja dojdzie do porozumienia, ostateczny głos należy do prezydenta, a scenariusz weta staje się coraz bardziej prawdopodobny.

To już pewne. Nowa ustawa o PIP nie wejdzie w styczniu 2026 r. Dziś jest mowa już o końcu czerwca 2026 r. Planowana jest też nowa wersja projektu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zyska łagodniejszą twarz.

Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy: Dwieście planowanych w 2026 r. kontroli opartych na analizie ryzyka ma być strzałem w dziesiątkę – będą skierowane tam, gdzie ryzyko nadużyć jest największe.

Czy praca jest świadczona w określonym miejscu, czasie i pod kierownictwem pracodawcy? – te pytania pomogą ustalić, czy trzeba zawrzeć umowę o pracę z pracobiorcą. Państwowa Inspekcja Pracy szykuje specjalną checklistę.

Po fali miażdżącej krytyki, resort pracy pokazał trzecią wersję projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Poprzednie, dające inspektorom niemal nieograniczoną władzę, groziły paraliżem tysięcy firm.

Pozytywny trend z ubiegłego roku to już historia. Średni czas postępowań w sprawach pracowniczych znów rośnie, i to gwałtownie – wynika z najnowszych danych Ministerstwa Sprawiedliwości przygotowanych dla DGP. Tymczasem rząd planuje rewolucję w Państwowej Inspekcji Pracy, która, zdaniem ekspertów i samego resortu, grozi zapchaniem sądów i uderzy w przedsiębiorców.

Pracodawca nie będzie mógł zwolnić pracowników, jeśli inspektor przekształci ich umowy cywilnoprawne w etat. Będzie też musiał odprowadzić wszystkie podatki i składki ZUS sprzed dnia doręczenia decyzji, jeśli przegra sprawę w sądzie.

Granica między niezależnym prowadzeniem działalności a faktycznym zatrudnieniem bywa cienka i łatwa do przekroczenia. Firmy korzystające z modelu B2B powinny dokładnie przeanalizować swoje praktyki, bo to sposób organizacji pracy, a nie treść umowy, decyduje o jej rzeczywistym charakterze

Czy inspektor pracy przekształci B2B w umowę o pracę? – to pytanie spędza sen z powiek nie tylko pracodawcom, lecz także pracobiorcom. Przepis nakładający w tym zakresie nowe uprawnienie na PIP nie jest jasny. Już dziś inspekcja pracy rzadko sprawdza takie kontrakty.

Nowe uprawnienie inspektorów pracy budzi wiele obaw wśród pracodawców. Ma natomiast zwolenników wśród pracowników.