umowy cywilnoprawne

Państwowa Inspekcja Pracy szykuje kontrole, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych podpowie, gdzie uderzyć. Firmy mogą nie przetrwać fali decyzji inspektorów

Rząd chce dać Państwowej Inspekcji Pracy prawo do natychmiastowego przekształcania umów cywilnoprawnych w etaty. Cel jest szczytny – walka z patologiami na rynku pracy. Jednak raport przygotowany dla Federacji Przedsiębiorców Polskich kreśli czarny scenariusz: zamiast uzdrowienia systemu czeka nas paraliż sądownictwa, eksplozja szarej strefy i miliardowe straty dla gospodarki.

Nowe przepisy dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy to droga do przewlekłości i wzrostu kosztów spraw sądowych. To też zamknięcie drogi do odwołania dla firm, które dotąd zatrudniały tylko na podstawie umów cywilnoprawnych – uważają eksperci.

Projektowane zmiany, które mają dać inspekcji pracy prawo do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, to zdaniem przedsiębiorców prosta droga do chaosu, sparaliżowania sądów i zepchnięcia części gospodarki do szarej strefy. Zdaniem PIP to natomiast sposób na oczyszczenie rynku z patologii.

Rząd planuje wzmocnić kompetencje inspekcji pracy i przyznać jej prawo do przekształcania umów śmieciowych w etaty. Pracodawcy rozpoczęli masowe audyty umów cywilnoprawnych, bo nie chcą się narazić na ewentualne konsekwencje w razie stwierdzenia nieprawidłowości.

Od stycznia 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe, przełomowe uprawnienia – będzie mogła przekształcać umowy cywilnoprawne w umowy o pracę, jeśli stwierdzi do tego podstawy. To ważny krok w walce z nadużyciami na rynku pracy, który może zmienić sytuację tysięcy pracowników. Już w przyszłym roku planowanych jest 200 kontroli w tym zakresie. Co to oznacza dla zatrudnionych na zleceniach?

Wzrost kar nakładanych na pracodawców oraz uprawnienia inspektorów do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę – takie m.in. zmiany zakłada projekt, nad którym pracuje specjalny zespół powołany w Ministerstwie Rodziny

Rząd zajmie się we wtorek projektem zmian w Kodeksie pracy, który zakłada, że okresy przepracowane na umowie-zlecenie, czy jednoosobowej działalności gospodarczej, będą wliczane do stażu pracy - wynika z harmonogramu obrad Rady Ministrów. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r.

Przed nami nowe wyzwania związane z wdrożeniem dyrektywy o równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Inspekcja będzie musiała szybko opanować wartościowanie stanowisk i kontrolowanie pensji u pracodawców, by skutecznie eliminować lukę płacową - mówi Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy.

Rząd chce, żeby Państwowa Inspekcja Pracy mogła zmieniać zlecenia na umowy o pracę. – Już teraz wiele osób pracuje bez umowy lub otrzymuje część wynagrodzenia pod stołem. Takie działania mają negatywne skutki dla budżetu państwa i pracowników, którzy tracą składki na emerytury czy ubezpieczenia- przekonuje ekspert.

Główny Urząd Statystyczny pokazał dane, według których 2431,2 tys. osób na koniec czerwca 2024 r. wykonywało pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Spośród nich 1048,9 tys. równolegle wykonywało pracę kwalifikującą je do pracujących w gospodarce narodowej. Rząd pracuje nad zmianami w umowach zlecenie, które wbrew pierwotnym zapowiedziom nie wejdą w życie od stycznia 2025 roku. 

Przedmiotem umowy o dzieło może być wykład, ale musi on spełniać wszystkie kryteria dzieła w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego wskazywane w bogatym orzecznictwie sądowym – orzekł SN.