Euro będzie jak dolar? Finansowe przywileje Zachodu [GRAPE]We współczesnym świecie inne waluty, zwłaszcza euro, nie są już tak odległe od zyskania statusu, jakim cieszy się dolar. Czy w związku z tym nadmierny przywilej zmalał? A może się rozszerzył na inne kraje?Łukasz Krzempek•26 marca 2026
O badaniu efektów polityki pieniężnej [GRAPE]Jak działa polityka pieniężna? Czy, gdy stopy procentowe zostaną podniesione przez banki centralne, np. o 25 pkt proc., to o ile – jeśli w ogóle – spadnie inflacja? I jak szybko? A co się stanie z PKB?Piotr Żoch•19 marca 2026
Sztuczna inteligencja przewiduje karieryPrognozowanie ścieżki kariery może być łatwiejsze dzięki wykorzystaniu AI. Takie prognozy pozwalają lepiej rozumieć zmiany strukturalne na rynku pracy, analizować kariery różnych grup społecznych czy oceniać skuteczność programów socjalnych.Paweł Struski•05 marca 2026
Bitcoin – nowe złoto czy nowa szata pieniądza fiducjarnego?Gdy na scenie pojawiła się kryptowaluta, z otwartymi ramionami przyjęli ją wolnorynkowcy. To oni dostrzegli w bitcoinie antidotum na potęgę państwa. Sądzili, że w świecie krypto da się najlepiej schować przed wszędobylską ekonomią polityczną. Trzeba jednak zauważyć, że kryptowaluty jawią się jako totalne zaprzeczenie pieniądza opartego na obiektywnej wartości.Rafał Woś•05 marca 2026
Czy wiedza smakuje lepiej, gdy kosztuje? (GRAPE)Pytanie – płatne studia czy nie? – jest źle postawione. Wpływ czesnego na decyzje młodych ludzi zależy od kontekstu instytucjonalnego – od istnienia systemu stypendiów i pożyczek, od konstrukcji ulg, a także od sygnałów, jakie państwo wysyła studentom co do wartości ich wyborów.Sylwia Radomska•26 lutego 2026
GRAPE: Pobożność w konfrontacji z GPSW wielu kwestiach jesteśmy skazani na badania ludzkich deklaracji, a te mogą mieć marną wartość, skoro często kłamiemy. Może chociaż w kwestii własnej pobożności jesteśmy prawdomówni? Telefony komórkowe pomogą to sprawdzić.Joanna Tyrowicz•05 lutego 2026
Inflacja z bliska: nie tylko skala, lecz także częstotliwośćInflacja nie jest zjawiskiem jednorodnym, a modele, które sprawdzają się w warunkach umiarkowanej inflacji, mogą być niewystarczające, gdy presja cenowa rośnie. Choć najbardziej oczywistym skutkiem inflacji jest spadek siły nabywczej pieniądza, coraz więcej badań pokazuje, że nie tylko skala wzrostów cen ma znaczenie.Paweł Struski•21 listopada 2025
Państwowe krzepi. Czyli o przewadze innowacji finansowanych z publicznych pieniędzySpadek publicznego finansowania R&D może wyjaśniać nawet 30 proc. spadku tempa wzrostu produktywności w USA w drugiej połowie XX w. Być może dziś jest trudniej o nowe innowacje przekładające się na wzrost, ale można domniemywać, że spadek wydatków na badania nie pomógł w znajdowaniu innowacji.Sebastian Zalas•01 listopada 2025
Stereotypy płci w dzieciństwie a ich wpływ na dorosłe życie [BADANIE]Stereotypy płci, nawet z wczesnego etapu życia, mają istotne przełożenie na dorosłe życie.Magdalena Smyk-Szymańska•25 maja 2024
Podejmowanie decyzji w imieniu innych. Kiedy warto zaryzykować?Podejmując ryzykowne decyzje w imieniu innych, wybieramy to, co naszym zdaniem leży w ich najlepszym interesie. Należy jednak pamiętać, że poszczególne osoby mają różne podejście do brawurowego działania: niektórzy go unikają, inni je akceptują. A co z decydentami? Czy podczas rządzenia powinni się kierować własnymi preferencjami dotyczącymi ryzyka, czy też ocenami osób, których decyzje dotyczą?Erita Narhetali•17 grudnia 2023
Jak dziedziczenie majątków kształtuje nierówności majątkowe? [GRAPE]Jaki wpływ na kształtowanie nierówności majątkowych ma dziedziczenie majątków? Kwestia powróciła do debaty ekonomicznej dzięki Thomasowi Piketty'emu: w 2011 r. wykazał on, że we Francji majątki odziedziczone – niewynikające z własnej pracy czy kreatywności – w ostatnich dziesięcioleciach poważnie zyskują na znaczeniu. Piketty, późniejszy autor m.in. „Kapitału XXI wieku”, wykorzystał w pracy dane zagregowane dla całego kraju, analizując stosunek strumienia odziedziczonych majątków i darowizn w danym roku do dochodu narodowego.Marcin Lewandowski•05 listopada 2023
Wyborcy jednak cenią kompetencjeGłosujący nie zwracają uwagi wyłącznie na krawat i uśmiech kandydata.Joanna Tyrowicz•25 sierpnia 2023
Jak ograniczyć przemoc domową?Aresztowanie pozostaje najskuteczniejszym środkiem zapobiegawczym.Stanisław Cichocki•19 sierpnia 2023
Milion sposobów irracjonalnościSą dwa rodzaje ekonomistów: ci, którzy wiedzą, oraz ci, którzy chcą się dowiedzieć. Pierwsi, szczerze mówiąc, są dość nudni. Bo to besserwisserzy, osoby, które uważają, że zawsze i wszystko wiedzą najlepiej. Drudzy dokonują przełomowych odkryć. I takim ekonomistą był właśnie Robert Lucas.Piotr Żoch•27 maja 2023
Dźwignia i banki. System bankowy jest bardziej narażony na wstrząsyOstatnie problemy banków na nowo wzbudziły zaniepokojenie stabilnością całego sektora. Dźwignia finansowa – stosunek wartości aktywów do kapitału własnego – to jedna z miar, której bacznie przyglądają się instytucje nadzoru. Im jest wyższa, tym w większym stopniu aktywa finansowane są długiem. To z kolei może oznaczać, że cały system bankowy jest bardziej narażony na wstrząsy. Stąd rozmaite wymogi kapitałowe i ograniczenia dźwigni finansowej zawarte m.in. w reformach regulacyjnych Bazylea III.Piotr Żoch•13 maja 2023
Kiedy rośnie poparcie dla redystrybucji [GRAPE]W ostatnich 30 latach w polskiej gospodarce zaszło wiele zmian. Nie wszystkie stały się przedmiotem zainteresowania opinii publicznej – jedną z nich jest znaczny wzrost udziału zatrudnienia w usługach kosztem przemysłu. W ostatnich latach pojawiły się nowe prace opisujące to zjawisko od ciekawej strony.Anatol Roettke•10 lutego 2023
Jak zmiana pogody ma wpływ na zarobki [GRAPE]Zmiany klimatu kojarzą się głównie z apokaliptycznymi zjawiskami. I dopóki ich nie doświadczmy, dopóty wydaje się nam, że globalne ocieplenie nas nie dotyczy. Jednak zmiana pogody już dziś ma wpływ na zarobki oraz zdrowie ludzi na całym świecie.Sebastian Zalas•05 stycznia 2023
Policja w USA nadal stosuje profilowanie rasowe. Problem zbadali naukowcy [GRAPE]Policja w USA od lat oskarżana jest o profilowanie rasowe – czyli o dyskryminacyjną praktykę, polegającą na podejrzewaniu kogoś o popełnienie przestępstwa jedynie ze względu na rasę (ale także pochodzenie etniczne czy wyznawaną religię). Co o tym problemie mówią badania ekonomistów?Stanisław Cichocki•25 listopada 2022
Opłaca się dobrze zarządzać firmą [GRAPE]Jan De Loecker (belgijski Katholieke Universiteit Leuven) i Chad Syverson (Chicago Booth) wykazali w swoich pracach, że w przemyśle Stanów Zjednoczonych i Kanady, w wąsko zdefiniowanych sektorach, firmy z 90. percentyla rozkładu produktywności są dwa razy efektywniejsze niż przedsiębiorstwa z 10. percentyla. Oznacza to, że z tych samych nakładów są w stanie wytworzyć dwa razy więcej. Co sprawia, że występują tak znaczące różnice? Okazuje się, że jednym z czynników jest sposób zarządzania.Sebastian Zalas•10 listopada 2022
Ukryte preferencje. Czy płeć w procesie rekrutacji pracownika ma znaczenie? [GRAPE]Jeśli, czytelniku, wiedziałbyś, że pracodawca widziałby na wymarzonym przez ciebie stanowisku osobę o niebieskich oczach, to czy mimo tego, że twoje oczy są zielone, starałbyś się o tę posadę? A jeśli zamiast koloru oczu znalazłoby się w ogłoszeniu określenie konkretnej płci?04 listopada 2022