Wpłaty partycypacyjne otrzymane w związku z budową drogi publicznej - jak gmina powinna rozliczyć VAT
Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1), a towary to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT). Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:
Gmina (podatnik VAT czynny) zawarła trójstronne porozumienie ze stowarzyszeniem i z przedsiębiorcami – dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: ZRID), którzy są zarazem członkami stowarzyszenia. Są oni zainteresowani jak najszybszym wybudowaniem drogi publicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, dlatego na podstawie tego porozumienia partycypują w kosztach jej budowy. Przedsiębiorcy zgodzili się, aby przysługujące im odszkodowania z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości objętych decyzją ZRID (tj. wywłaszczonych w związku z budową drogi) zostały przekazane na rachunek bankowy stowarzyszenia. Z kolei stowarzyszenie zobowiązało się do przekazania równowartości wypłaconych odszkodowań na rachunek bankowy gminy. Środki te będą przeznaczone na realizację inwestycji drogowej w ramach środków partycypacyjnych. Stowarzyszenie dodatkowo poręczy zobowiązania przedsiębiorców wobec gminy w zakresie wpłaty środków pieniężnych związanych z partycypacją w kosztach budowy drogi. Infrastruktura powstała w wyniku realizowanej inwestycji będzie własnością gminy. Inicjatorem budowy drogi było stowarzyszenie, a będzie ona wykorzystywana przez przedsiębiorców. Gmina 10 października 2025 r. otrzymała wpłaty od przedsiębiorców za pośrednictwem stowarzyszenia jednorazowo w łącznej kwocie 246 000 zł. W tym dniu inwestycja drogowa nie była ukończona. Gmina rozlicza VAT na zasadach ogólnych za okresy miesięczne (JPK_V7M). Między gminą a przedsiębiorcami nie zachodzą powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT. Jak gmina powinna rozliczyć w VAT otrzymane wpłaty partycypacyjne od przedsiębiorców?
- przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
- zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
- świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę.
Uwaga! Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o VAT, ale muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.