Domy jednorodzinne to żyła złota. Można zarobić fortunę na luce w prawie. Rząd szykuje zmianęW Polsce narasta problem wykorzystywania domów jednorodzinnych jako nielegalnych obiektów zakwaterowania pracowniczego. Skala zjawiska, szczególnie widoczna w gminach pod dużymi miastami, zaczęła wykraczać poza możliwości reakcji samorządów i służb. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przyznaje wprost: obecne przepisy są niewystarczające, a ich egzekwowanie – wyjątkowo trudne. W tle są konkretne liczby, rosnące napięcia społeczne i luka prawna, z której korzystają właściciele nieruchomości oraz agencje pracy.Michał Kaźmierczak•14 stycznia 2026
Brak hipoteki przymusowej jako zabezpieczenia podatków - uchybienie bez naruszania dyscypliny finansówPytanie: Regionalna Izba Obrachunkowa w trakcie kontroli zarzuciła burmistrzowi, że nie podejmował należytych działań w zakresie zabezpieczenia wierzytelności miasta z tytułu podatków, w tym od nieruchomości. Zdaniem RIO należało stosować m.in. hipotekę przymusową. Czy takie zaniechanie narusza przepisy prawa? Czy może skutkować odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych?Marcin Nagórek•13 stycznia 2026
Zloty samochodowe wkrótce pod kontrolą gmin: nowe obowiązki, wysokie karyOd 29 stycznia organizator spotkania, na którym zostanie zaprezentowanych powyżej 10 pojazdów, będzie musiał wcześniej zgłosić je do wójta. W przeciwnym razie nie tylko on poniesie odpowiedzialność, lecz także uczestnicy, a nawet widzowie. Nowe regulacje mają ukrócić niebezpieczne zachowania na drogach, w tym dzikie zloty aut w celu organizowania nielegalnych wyścigów.Marcin Nagórek•13 stycznia 2026
Podatek od psa w górę w 2026 roku. Jedni zapłacą więcej, inni nie zapłacą wcale186,29 zł rocznie – tyle w 2026 roku wynosi maksymalna stawka tzw. podatku od psa. W praktyce dotyczy tylko części właścicieli, bo większość dużych miast dawno z tej opłaty zrezygnowała. Tam, gdzie nadal obowiązuje, bywa jednak kością niezgody. Sprawdzamy, kto faktycznie musi zapłacić, kto jest zwolniony i czy gminy naprawdę to egzekwują.Izolda Hukałowicz•12 stycznia 2026
Doradca podatkowy tylko dla podatnika, czy również dla gminy? Spór nabiera rumieńcówW jednej ze spraw doradca podatkowy umówił się z klientem, a była nim gmina, że dostanie premię od sukcesu. Sukcesem było wymierzenie podatnikowi (spółce) najwyższego podatku od nieruchomości. Premia dla doradcy miała wynieść 20 proc. każdej korzyści podatkowej uzyskanej przez gminę.Katarzyna Jędrzejewska•07 stycznia 2026
Co z VAT, gdy gminy składają się na system roweru metropolitalnego?Rekompensaty otrzymywane od gmin na finansowanie systemu roweru metropolitalnego nie są zapłatą za usługi, nie wchodzą więc do podstawy opodatkowania VAT. Potwierdził to niedawno Naczelny Sąd Administracyjny.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•30 grudnia 2025
Najważniejsze orzeczenia dla JST w 2025 r.Jak co roku zebraliśmy istotne dla jednostek samorządu terytorialnego wyroki, postanowienia i uchwały wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Konstytucyjny, sądy okręgowe, Krajową Izbę Odwoławczą i wojewódzkie sądy administracyjne. Niejednokrotnie rozstrzygały one ważne dla jednostek problemy praktyczne, które do tej pory były interpretowane niejednolicie.orzeczeniMichał Idziak•30 grudnia 2025
Plan ogólny: kiedy gmina uwzględni uwagę inwestora?Właściciele nieruchomości, przedsiębiorcy i deweloperzy podczas konsultacji społecznych dotyczących planu ogólnego, mogą składać uwagi do jego projektu. Te mogą dotyczyć np. zmiany strefy planistycznej lub – co dziś kluczowe – objęcia działki obszarem uzupełnienia zabudowy. Czy jednak postulaty mają szansę, by gmina je uwzględniła, czy też konsultacje są jedynie formalnością?Andrzej Zabojski•22 grudnia 2025
Obowiązujące zasady liczenia mieszkańców drenują portfele gmin. Co zrobią w sytuacjach kryzysowych?Niezwłocznie trzeba uporządkować kwestie prawne dotyczące ewidencjonowania ludności. Potrzebna jest nowa rejestracja mieszkańców powiązana z adresem urzędu skarbowego – apeluje do rządu Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS).Urszula Mirowska-Łoskot•22 grudnia 2025
Wypłata zasiłku celowego na pokrycie kosztów pogrzebu to nowe zadanie własne gminOd 2026 r. samorządy będą mogły przyznawać specjalne świadczenie na sfinansowanie nadzwyczajnych wydatków związanych z pochówkiem, jeśli standardowy zasiłek z ZUS lub KRUS nie wystarcza lub nie przysługuje. Jego kwota zależy od uznania administracyjnego.Damian Aptowicz•17 grudnia 2025
Senat zagłosował. Obsługa bonu ciepłowniczego ma być mniej kosztownaJeśli na terenie gminy nie ma ciepła systemowego albo jego cena nie przekracza 170 zł za 1 GJ, a mimo to jej mieszkaniec złożył wniosek o przyznanie bonu ciepłowniczego, to będzie on zostawiony bez rozpatrzenia. Samorząd nie będzie musiał wydawać decyzji odmownej w tej sprawie.Michalina Topolewska•10 grudnia 2025
Z orzecznictwa: jakie doświadczenie musi mieć kandydat na skarbnika JST?Za praktykę w księgowości należy uznać również nadzór nad pracą księgowych, jeśli obejmuje realną kontrolę nad wykonywaniem czynności z zakresu rachunkowości. Tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Aneta Fornalik•09 grudnia 2025
Dostawcę usług medycznych burmistrz musi wyłonić w trybie konkursowymPytanie: Do urzędu gminy wpłynął wniosek spółki z o.o., która zamierza realizować w 2026 r. usługi medyczne na terenie gminy (porady specjalistów, np. neurologa). Warunki oferty są promocyjne. Zależy nam na czasie. Czy wójt może podpisać umowę z wolnej ręki, czy powinien zachować tryb konkursowy?Marcin Nagórek•09 grudnia 2025
Gminy coraz więcej płacą za pobyt mieszkańców domu pomocy społecznej. Proponują przepisy pozwalające odzyskać część pieniędzyW przypadku gdy zmarł mieszkaniec domu pomocy społecznej, do którego kosztów pobytu gmina dopłacała przez lata, to powinna mieć ona prawo do dochodzenia poniesionych wydatków z jego masy spadkowej lub od jego spadkobierców. Taki postulat zgłosił Związek Gmin Wiejskich.Michalina Topolewska•28 listopada 2025
Czy gmina musi zarejestrować się w CRPA? Zapadł wyrok NSAGmina ma obowiązek zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych w związku z ogrzewaniem budynków użyteczności publicznej gazem ziemnym, jeśli za ich pośrednictwem prowadzi działalność gospodarczą. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•24 listopada 2025
Jak gmina powinna rozliczyć VAT od usług informatycznych zakupionych na potrzeby e-urzęduGmina (podatnik VAT czynny) rozpoczęła realizację projektu współfinansowanego ze środków UE. Jego głównym celem jest zwiększenie dostępności i jakości usług publicznych świadczonych przez urzędy przez udostępnienie nowych e-usług i informatyzację procedur wewnętrznych. Realizacja tego zadania mieści się w katalogu zadań publicznych i dotyczy wyłącznie działalności gminy jako organu władzy publicznej. 4 listopada 2025 r. zakończył się pierwszy etap prac. Usługi informatyczne wykonała firma Y (podatnik VAT czynny), która na udokumentowanie wykonanych prac wystawiła 7 listopada 2025 r. e-fakturę na kwotę brutto 12 300 zł, w tym VAT: 2300 zł. Gmina rozlicza się na zasadach ogólnych za okresy miesięczne (JPK_V7M). Nabyte w ramach tego projektu towary i usługi zostaną odpowiednio zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych gminy. Pomiędzy gminą a firmą Y nie zachodzą powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT. Jak rozliczyć VAT od wymienionych nakładów?Marcin Szymankiewicz•18 listopada 2025
Spór o granice. Poselski projekt ze społecznym poparciemPonad 90 proc. respondentów uważa za potrzebne wprowadzenie nowych zasad ustalania granic gmin. Tak wynika z konsultacji społecznych projektu nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym, który przygotowali posłowie PSL-Trzeciej Drogi.Urszula Mirowska-Łoskot•18 listopada 2025
Duże zmiany w dowodach osobistych: koniec z odbiorem tylko w swojej gminie. Oto lista ułatwień dla rodziców i seniorówNowelizacja ustawy o dowodach osobistych przyniesie istotne ułatwienia dla obywateli: odbiór dokumentu w dowolnej gminie, dłuższą ważność dla seniorów oraz cyfrowe zgłaszanie utraty dowodu dziecka. Projekt MSWiA ma usprawnić procedury i wprowadzić nowoczesne rozwiązania administracyjne.Marta Borysiuk•18 listopada 2025
Gmina musi udowodnić, że jej sposób obliczania proporcji jest bardziej reprezentatywnyJeśli gmina nie uzasadnia wyraźnie, dlaczego powinna stosować własną metodę, to ma obowiązek obliczać prewspółczynnik VAT za pomocą metody z rozporządzenia ministra finansów – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślił, że zasadą jest stosowanie sposobu obliczeń określonego w rozporządzeniu, a własny prewspółczynnik jest wyjątkiem, którego wykorzystanie trzeba odpowiednio uzasadnić.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•17 listopada 2025
Uwaga rodzice: zajęcia dodatkowe w przedszkolach publicznych bez opłat. Dyrektorzy placówek nie mogą żądać od rodziców dzieci pieniędzy za lekcje, które odbywają się w trakcie realizacji podstawy programowejRodzice dzieci uczęszczających do przedszkoli publicznych coraz częściej pytają o zasady finansowania zajęć dodatkowych. Przepisy wskazują, że placówki nie mogą obciążać rodziców kosztami takich aktywności – muszą one być opłacane z budżetu przedszkola.Justyna Klupa•16 listopada 2025