Usługi cmentarne. Jak gmina ma odliczać VAT?Czy przy odliczaniu VAT gmina musi stosować prewspółczynnik z rozporządzenia ministra finansów? Czy może przyjąć własną metodę, opartą na obiektywnych kryteriach faktycznego korzystania z cmentarzy? Na te pytania odpowiedział WSA w Gdańsku. Nawiązał do utrwalonej już linii orzeczniczej w tej kwestii.Paweł Jastrzębowski•03 lutego 2026
Wójt informuje urząd skarbowy o podmiotach, które do końca stycznia nie złożyły deklaracjiPytanie: Regionalna Izba Obrachunkowa w trakcie kontroli stwierdziła, że wójt nie informował urzędu skarbowego o podmiotach, które nie składają deklaracji podatkowych (np. dotyczących podatku od nieruchomości, podatku rolnego). Czy wójt musi informować o takich zaniechaniach? Czy naruszył dyscyplinę finansów publicznych w związku z uszczupleniem dochodów?Marcin Nagórek•03 lutego 2026
Jakie upoważnienia musi dostać kierownik powiatowego zakładu budżetowego, by podpisać umowę leasinguPytanie: Zakład budżetowy powiatu planuje zawarcie wieloletniej umowy leasingu autobusów o wartości ok. 1 mln zł. Pojawiły się wątpliwości, czy kierownik jednostki musi posiadać szczególne upoważnienie do zaciągania zobowiązań wieloletnich? Czy też wystarczy ogólne upoważnienie udzielone przez burmistrza? Czy przed zawarciem umów kierownik musi uzyskać opinię RIO o możliwości spłaty zobowiązania?Marcin Nagórek•03 lutego 2026
Z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie można sfinansować monitoringu w urzędziePytanie: Gmina chce zakupić system monitoringu budynku urzędu ze środków, które pochodzą z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Inwestycja ma zwiększyć bezpieczeństwo pracowników urzędu oraz obsługiwanych petentów. Czy takie finansowanie wydatków jest możliwe?Marcin Nagórek•27 stycznia 2026
Miasto użyczy halę, ale nie może ponosić kosztów mediówPytanie: Miasto zamierza użyczyć hali sportowej podmiotom komercyjnym. Czy może zrobić to bezpłatnie? Czy w takim przypadku miasto może ponieść koszty mediów w ramach tego użyczenia, np. wody i energii?Marcin Nagórek•20 stycznia 2026
Rozporządzenie określi standardy realizacji usług opiekuńczychKatalog zadań własnych realizowanych przez gminy z zakresu pomocy społecznej będzie poszerzony. Dodane do niego będzie monitorowanie i ocena świadczenia usług opiekuńczych osobom starszym i niepełnosprawnym.Michalina Topolewska•20 stycznia 2026
Domy jednorodzinne to żyła złota. Można zarobić fortunę na luce w prawie. Rząd szykuje zmianęW Polsce narasta problem wykorzystywania domów jednorodzinnych jako nielegalnych obiektów zakwaterowania pracowniczego. Skala zjawiska, szczególnie widoczna w gminach pod dużymi miastami, zaczęła wykraczać poza możliwości reakcji samorządów i służb. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przyznaje wprost: obecne przepisy są niewystarczające, a ich egzekwowanie – wyjątkowo trudne. W tle są konkretne liczby, rosnące napięcia społeczne i luka prawna, z której korzystają właściciele nieruchomości oraz agencje pracy.Michał Kaźmierczak•14 stycznia 2026
Brak hipoteki przymusowej jako zabezpieczenia podatków - uchybienie bez naruszania dyscypliny finansówPytanie: Regionalna Izba Obrachunkowa w trakcie kontroli zarzuciła burmistrzowi, że nie podejmował należytych działań w zakresie zabezpieczenia wierzytelności miasta z tytułu podatków, w tym od nieruchomości. Zdaniem RIO należało stosować m.in. hipotekę przymusową. Czy takie zaniechanie narusza przepisy prawa? Czy może skutkować odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych?Marcin Nagórek•13 stycznia 2026
Zloty samochodowe wkrótce pod kontrolą gmin: nowe obowiązki, wysokie karyOd 29 stycznia organizator spotkania, na którym zostanie zaprezentowanych powyżej 10 pojazdów, będzie musiał wcześniej zgłosić je do wójta. W przeciwnym razie nie tylko on poniesie odpowiedzialność, lecz także uczestnicy, a nawet widzowie. Nowe regulacje mają ukrócić niebezpieczne zachowania na drogach, w tym dzikie zloty aut w celu organizowania nielegalnych wyścigów.Marcin Nagórek•13 stycznia 2026
Podatek od psa w górę w 2026 roku. Jedni zapłacą więcej, inni nie zapłacą wcale186,29 zł rocznie – tyle w 2026 roku wynosi maksymalna stawka tzw. podatku od psa. W praktyce dotyczy tylko części właścicieli, bo większość dużych miast dawno z tej opłaty zrezygnowała. Tam, gdzie nadal obowiązuje, bywa jednak kością niezgody. Sprawdzamy, kto faktycznie musi zapłacić, kto jest zwolniony i czy gminy naprawdę to egzekwują.Izolda Hukałowicz•12 stycznia 2026
Doradca podatkowy tylko dla podatnika, czy również dla gminy? Spór nabiera rumieńcówW jednej ze spraw doradca podatkowy umówił się z klientem, a była nim gmina, że dostanie premię od sukcesu. Sukcesem było wymierzenie podatnikowi (spółce) najwyższego podatku od nieruchomości. Premia dla doradcy miała wynieść 20 proc. każdej korzyści podatkowej uzyskanej przez gminę.Katarzyna Jędrzejewska•07 stycznia 2026
Co z VAT, gdy gminy składają się na system roweru metropolitalnego?Rekompensaty otrzymywane od gmin na finansowanie systemu roweru metropolitalnego nie są zapłatą za usługi, nie wchodzą więc do podstawy opodatkowania VAT. Potwierdził to niedawno Naczelny Sąd Administracyjny.Izabela Tomaszewska-Gałuszka•30 grudnia 2025
Najważniejsze orzeczenia dla JST w 2025 r.Jak co roku zebraliśmy istotne dla jednostek samorządu terytorialnego wyroki, postanowienia i uchwały wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Konstytucyjny, sądy okręgowe, Krajową Izbę Odwoławczą i wojewódzkie sądy administracyjne. Niejednokrotnie rozstrzygały one ważne dla jednostek problemy praktyczne, które do tej pory były interpretowane niejednolicie.orzeczeniMichał Idziak•30 grudnia 2025
Plan ogólny: kiedy gmina uwzględni uwagę inwestora?Właściciele nieruchomości, przedsiębiorcy i deweloperzy podczas konsultacji społecznych dotyczących planu ogólnego, mogą składać uwagi do jego projektu. Te mogą dotyczyć np. zmiany strefy planistycznej lub – co dziś kluczowe – objęcia działki obszarem uzupełnienia zabudowy. Czy jednak postulaty mają szansę, by gmina je uwzględniła, czy też konsultacje są jedynie formalnością?Andrzej Zabojski•22 grudnia 2025
Obowiązujące zasady liczenia mieszkańców drenują portfele gmin. Co zrobią w sytuacjach kryzysowych?Niezwłocznie trzeba uporządkować kwestie prawne dotyczące ewidencjonowania ludności. Potrzebna jest nowa rejestracja mieszkańców powiązana z adresem urzędu skarbowego – apeluje do rządu Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS).Urszula Mirowska-Łoskot•22 grudnia 2025
Wypłata zasiłku celowego na pokrycie kosztów pogrzebu to nowe zadanie własne gminOd 2026 r. samorządy będą mogły przyznawać specjalne świadczenie na sfinansowanie nadzwyczajnych wydatków związanych z pochówkiem, jeśli standardowy zasiłek z ZUS lub KRUS nie wystarcza lub nie przysługuje. Jego kwota zależy od uznania administracyjnego.Damian Aptowicz•17 grudnia 2025
Senat zagłosował. Obsługa bonu ciepłowniczego ma być mniej kosztownaJeśli na terenie gminy nie ma ciepła systemowego albo jego cena nie przekracza 170 zł za 1 GJ, a mimo to jej mieszkaniec złożył wniosek o przyznanie bonu ciepłowniczego, to będzie on zostawiony bez rozpatrzenia. Samorząd nie będzie musiał wydawać decyzji odmownej w tej sprawie.Michalina Topolewska•10 grudnia 2025
Z orzecznictwa: jakie doświadczenie musi mieć kandydat na skarbnika JST?Za praktykę w księgowości należy uznać również nadzór nad pracą księgowych, jeśli obejmuje realną kontrolę nad wykonywaniem czynności z zakresu rachunkowości. Tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Aneta Fornalik•09 grudnia 2025
Dostawcę usług medycznych burmistrz musi wyłonić w trybie konkursowymPytanie: Do urzędu gminy wpłynął wniosek spółki z o.o., która zamierza realizować w 2026 r. usługi medyczne na terenie gminy (porady specjalistów, np. neurologa). Warunki oferty są promocyjne. Zależy nam na czasie. Czy wójt może podpisać umowę z wolnej ręki, czy powinien zachować tryb konkursowy?Marcin Nagórek•09 grudnia 2025
Gminy coraz więcej płacą za pobyt mieszkańców domu pomocy społecznej. Proponują przepisy pozwalające odzyskać część pieniędzyW przypadku gdy zmarł mieszkaniec domu pomocy społecznej, do którego kosztów pobytu gmina dopłacała przez lata, to powinna mieć ona prawo do dochodzenia poniesionych wydatków z jego masy spadkowej lub od jego spadkobierców. Taki postulat zgłosił Związek Gmin Wiejskich.Michalina Topolewska•28 listopada 2025