stosunek pracy

Od 8 lipca inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy mają nowe uprawnienia. Poza nowymi narzędziami do kontroli, czy możliwością nakładania wyższych kar, zyskali także silnie uprawnienia w stosunku do umów cywilnoprawnych zawieranych przez przedsiębiorców. Czy możliwość zmiany w umowę o pracę narusza zasadę swobody zawierania umów?

Wybraliśmy sześć – naszym zdaniem – najistotniejszych orzeczeń z ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy rozstrzygnął w nich m.in. o zasadach kwalifikowania umów o dzieło, ustalaniu właściwego ustawodawstwa przy delegowaniu pracowników za granicę, możliwości ponownego ubiegania się o świadczenia z ZUS czy o dopuszczalności podziału umowy zlecenia między powiązane podmioty.

Okres wakacyjny to czas urlopów. Prawo do odpoczynku jest jednym z najważniejszych uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy i nic w tym dziwnego, że to właśnie w lecie większość z nas planuje z niego skorzystać. Co jednak w sytuacji, gdy wykonujesz swoją pracę na podstawie umowy o dzieło? Jak zabezpieczyć czas na odpoczynek nie będąc etatowcem?

W dniu 8 lipca 2026 r. wejdzie w życie ustawa reformująca Państwową Inspekcję Pracy. Nowe przepisy znacząco rozszerzą uprawnienia inspektorów, którzy otrzymają skuteczniejsze narzędzia do wykrywania fikcyjnych umów cywilnoprawnych zawieranych w miejsce umów o pracę. W odpowiedzi na te zmiany powstał poradnik, który w przejrzysty sposób prowadzi pracodawców przez proces przygotowań. Zawarte w poradniku informacje przydatne są również dla osób zatrudnionych, które mogą zweryfikować czy w stosunku do nich dochodzi do naruszeń.

Codzienna komunikacja w firmie coraz częściej trafia do akt spraw pracowniczych. Nagrania, screeny czy SMS-y mogą być dowodem zależnie od sposobu ich pozyskania i celu wykorzystania.

Polacy zdecydowanie popierają elastyczne formy pracy oferowane przez platformy i oczekują utrzymania swobody wyboru sposobu zarobkowania – wynika z nowego badania Ipsos, przeprowadzonego w ramach szerszego projektu obejmującego 25 krajów europejskich.

Przyjęta przez parlament 12 marca 2026 r. ustawa o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zakłada „wzmocnienie” tej instytucji. PIP ma wydawać decyzje, w których będzie ustalać stosunek pracy, stając się swego rodzaju „przedsądem”. Dodatkowym zadaniem inspekcji ma być wydawanie interpretacji dotyczących charakteru prawnego łączącego strony zobowiązania, w których jedna z nich zleca pracę, a druga ją wykonuje. Obie nowe prerogatywy wystawiają PIP na wielką próbę, z której może wyjść albo wzmocniona, albo wyniszczona.

W dniu 11 marca Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustaw o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Emocje, które wzbudził (i nadal wzbudza) ten akt, są niezwykle silne, czego najlepszym dowodem jest liczba wygłoszonych na ten temat opinii i poglądów.

Podział etatu między dwie jednostki samorządowe w drodze przeniesienia budzi wątpliwości. W przepisach ustawy o pracownikach samorządowych nie ma podstawy do takiego rozwiązania. Nie oznacza to jednak, że osiągnięcie zamierzonego celu jest całkowicie wykluczone w świetle przepisów prawa pracy.

Główny Inspektor Pracy nie będzie mógł wydać interpretacji indywidualnej, jeśli wobec pracodawcy toczy się już postępowanie administracyjne prowadzone przez Państwową Inspekcję Pracy lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych. To jedna z kluczowych zmian, które zostanie wprowadzona do projektu nowelizacji ustawy o PIP po uwagach zgłoszonych przez Ministerstwo Finansów (MF).

Świadczenie to jest wyłączone z podstawy wymiaru składek, ponieważ nie jest wypłacane z istniejącego stosunku pracy ani z innego tytułu ubezpieczeniowego wskazanego w ustawie systemowej. Przysługuje ono z odrębnej, wzajemnej umowy, uregulowanej w kodeksie cywilnym.

Prace nad treścią nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nadal się toczą, warto, aby znalazły się w nich zapisy o domniemaniu istnienia stosunku pracy w Polsce – powiedział PAP szef Inspekcji Marcin Stanecki. Ocenia, że projekt wymaga wprowadzenia do przepisów domniemania zatrudnienia na etacie.

Do połowy grudnia partnerzy społeczni mają wypracować kompromis w sprawie wdrożenia unijnej dyrektywy platformowej. Już wiadomo, że o jednolite stanowisko będzie trudno, bo obie strony mają odmienne wizje uregulowania rynku cyfrowego.

Wskazanie jedynie ogólnej podstawy zakończenia stosunku pracy nie spełnia wymogu precyzyjnego uzasadnienia tej decyzji. Konieczne jest przedstawienie przesłanek, na podstawie których dana osoba została wytypowana do rozwiązania umowy, tak aby mogła ocenić zasadność działania pracodawcy i podjąć ewentualne kroki odwoławcze.

Pracodawca może zawrzeć z tym samym pracownikiem maksymalnie trzy angaże na czas określony, trwające łącznie nie dłużej niż 33 miesiące – niezależnie od odstępów między nimi. Przekroczenie któregokolwiek z tych limitów skutkuje automatycznym przekształceniem zatrudnienia w umowę bezterminową, nawet jeśli strony sądzą, że terminowy kontrakt już wygasł.

O tym, czy dany składnik wynagrodzenia stanowi podstawę wymiaru składek, decyduje jego charakter i źródło. Część świadczeń pracowniczych stanowi przychód ze stosunku pracy, a inne korzystają z ustawowych zwolnień.