Poradnia samorządowa5 pytań: Czy rada gminy może ustalić definicję przydomowego kompostownika? Dlaczego w regulaminie nie informuje się, kto jest właścicielem lodowiska? Czego unikać, sporządzając katalog zadań młodzieżowej rady gminy? Z jakiego powodu regulamin strefy płatnego parkowania nie może zwalniać z opłat pojazdów uprzywilejowanych? Czy gminna komisja budżetu i finansów może wydawać opinie dotyczące nabywanych nieruchomości? Na te pytania odpowiada Leszek Jaworski ekspert z zakresu prawa samorządowegoLeszek Jaworski•26 lutego 2025
Budżet na obronę cywilną. Kto ma podjąć uchwałę, co muszą zrobić samorządy?Budżet na obronę cywilną to nowe wyzwanie dla samorządów. Nie ma wątpliwości, że projekt uchwały w tej sprawie może przedstawić wyłącznie wójt, burmistrz, prezydent, starosta lub marszałek. Czy jednak organ stanowiący ma prawo wprowadzić swoje poprawki do przedstawionych propozycji?Marcin Nagórek•05 lutego 2025
Jakie uprawnienia ma radny, który został zwolniony z pracy wbrew opinii rady gminy lub za jej zgodąKiedy i w jaki sposób rada gminy może obronić radnego przed zwolnieniem z pracy? – na to pytanie odpowiedzieliśmy w tygodniku Samorząd i Administracja z 27 listopada 2024 r. (DGP nr 230). Uwagę skupiliśmy na zagadnieniach, które wyjaśniały istotę mechanizmu ochronnego, m.in. wskazaliśmy przesłanki udzielenia odpowiedzi odmownej przez radę na wniosek złożony przez pracodawcę. Dziś wyjaśniamy, jakie możliwości obrony ma radny, który został zwolniony – zarówno w sytuacji, gdy rada się na to nie zgodziła, jak i wtedy, gdy taką zgodę wyraziła, ale radny uważa, że zrobiła to np. z powodów politycznych.Adrian Mazur•11 grudnia 2024
Gdy wójt i rada gminy wzajemnie się blokują, to aby przełamać pat, czasem trzeba sięgnąć po drastyczne rozwiązaniaOrgany gminy muszą współdziałać przy wykonywaniu zadań. W praktyce współpraca ta różnie się układa, zwłaszcza gdy wyłoniony w wyborach bezpośrednich wójt, burmistrz lub prezydent i rada reprezentują przeciwne opcje polityczne. Wówczas często dochodzi do sytuacji, gdy organy wykonawczy i stanowiący wzajemnie się „blokują”: ten pierwszy, przygotowując uchwały, nie bierze pod uwagę propozycji radnych, z kolei rada nie przyjmuje uchwał, na których zależy burmistrzowi. W skrajnych przypadkach konflikt może doprowadzić do decyzyjnego pata, jak w Sanoku, gdzie we wrześniu okazało się, że brakuje pieniędzy na wypłaty dla urzędników. Tymczasem niezależnie od tego, czy organy władzy samorządowej reprezentują tę samą opcję polityczną, czy pochodzą z przeciwstawnych obozów, to cel powinien być zawsze jeden: realizacja zadań samorządowych z jak najlepszym ich efektem dla lokalnej społeczności. Czy zatem obecne rozwiązania prawne pozwalają skutecznie mobilizować obie strony do współpracy na rzecz dobra wspólnego? Opisujemy regulacje, a także pytamy ekspertów, czy potrzebne są zmiany, które pozwolą lepiej zapobiegać takim niekorzystnym sytuacjom. Oprac. JPAneta Fornalik•04 grudnia 2024
Gdy wójt i rada gminy wzajemnie się blokują, to aby przełamać pat, czasem trzeba sięgnąć po drastyczne rozwiązaniaOrgany gminy muszą współdziałać przy wykonywaniu zadań. W praktyce współpraca ta różnie się układa, zwłaszcza gdy wyłoniony w wyborach bezpośrednich wójt, burmistrz lub prezydent i rada reprezentują przeciwne opcje polityczne. Wówczas często dochodzi do sytuacji, gdy organy wykonawczy i stanowiący wzajemnie się „blokują”: ten pierwszy, przygotowując uchwały, nie bierze pod uwagę propozycji radnych, z kolei rada nie przyjmuje uchwał, na których zależy burmistrzowi. W skrajnych przypadkach konflikt może doprowadzić do decyzyjnego pata, jak w Sanoku, gdzie we wrześniu okazało się, że brakuje pieniędzy na wypłaty dla urzędników. Tymczasem niezależnie od tego, czy organy władzy samorządowej reprezentują tę samą opcję polityczną, czy pochodzą z przeciwstawnych obozów, to cel powinien być zawsze jeden: realizacja zadań samorządowych z jak najlepszym ich efektem dla lokalnej społeczności. Czy zatem obecne rozwiązania prawne pozwalają skutecznie mobilizować obie strony do współpracy na rzecz dobra wspólnego? Opisujemy regulacje, a także pytamy ekspertów, czy potrzebne są zmiany, które pozwolą lepiej zapobiegać takim niekorzystnym sytuacjom. Oprac. JPAneta Fornalik•04 grudnia 2024
Co można uregulować w planie miejscowym w kwestii podziału działek?W gminie procedowany jest projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Radni proponują uregulowanie w nim zasad podziałów geodezyjnych nieruchomości. Czy rada jest upoważniona do wprowadzania takich regulacji w treści planu?Artur Mróz•04 grudnia 2024
Czy rada gminy może ograniczyć ilość bioodpadów odbieranych od właścicieli nieruchomości? [Poradnia samorządowa]Rada gminy podjęła uchwałę „w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości”. Postanowiła w niej, że z jednej nieruchomości można przekazać do 240 l bioodpadów. Czy takie postanowienie w uchwale jest właściwe?Adrian Mazur•04 grudnia 2024
Nie wolno wprowadzać opłaty targowej tylko dla handlujących na urządzonych stoiskachRada gminy ma ustalić na najbliższej sesji stawki opłaty targowej. Postanowiła, że będzie ją pobierać tylko od sprzedaży na urządzonych stanowiskach handlowych. Czy takie regulacje są prawidłowe?Marcin Nagórek•27 listopada 2024
Kiedy i w jaki sposób rada gminy może obronić radnego przed zwolnieniem z pracy?Wśród przepisów mających gwarantować radnemu wykonywanie jego mandatu w sposób niezależny jest art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.), chroniący jego stosunek pracy w firmie, w której jest zatrudniony. Zgodnie z tym przepisem rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest on członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Analogiczne rozwiązania znajdują się w regulacjach ustrojowych powiatu i województwa. Rola tych regulacji jest oczywista: radny, jako wyłoniony w wyborach przedstawiciel społeczności lokalnej, musi bowiem mieć możliwość swobodnego wykonywania swoich obowiązków bez obawy o utratę pracy. Jednak przepisy są bardzo ogólne i od początku ich stosowania powstawało wiele wątpliwości interpretacyjnych. Poniżej postaramy się rozwikłać niektóre z problemów – analizujemy przy tym orzecznictwo i przytaczamy stanowiska ekspertów.Adrian Mazur•27 listopada 2024
Jak przekazać pomoc finansową na remont dla gminnej instytucji kulturyMarcin Nagórek•27 listopada 2024
Nie można pobierać opłaty targowej z góry, zmniejszając jej stawkę na przyszłośćRada gminy na następnej sesji ma przyjąć uchwałę w sprawie opłaty targowej na 2025 r. Wójt zamierza wprowadzić preferencję w opłacie dla podmiotów handlujących, które uiszczą ją z góry za przynajmniej jeden miesiąc. Wtedy opłata wyniesie 50 proc. stawki. Czy jest to zgodne z prawem?Marcin Nagórek•13 listopada 2024
Jak interpretować niejasne zapisy planów zagospodarowania przestrzennegoDo postanowień miejscowego planu uchwalonego przez radę gminy, w szczególności tych ograniczających własność, nie można stosować wykładni rozszerzającejdr Piotr Wancke•06 listopada 2024
Radzie nie wolno bez zgody wójta wprowadzać zadań do wieloletniej prognozy finansowejMarcin Nagórek•06 listopada 2024
Czy rada gminy może ustalić zerową stawkę opłaty za pobyt w klubie dziecięcym? [Poradnia samorządowa]Rada gminy chce ustalić wysokość ponoszonej przez rodziców (opiekunów prawnych) obowiązkowej miesięcznej zryczałtowanej opłaty za pobyt dziecka w klubie dziecięcym nieprzekraczający ośmiu godzin dziennie w wysokości 0 zł. Czy rada ma prawo tak postąpić?Adrian Mazur•30 października 2024
Przy zmianach projektu uchwały budżetowej radni (prawie) bezradniW ostatnich latach sądy administracyjne nieco bardziej liberalnie podchodzą do możliwości wprowadzania zmian w projekcie uchwały budżetowej zaproponowanej przez włodarza. O ile kilka lat temu w orzeczeniach dominowało dość zachowawcze stanowisko, że rada gminy może tylko zmniejszyć dochody i zwiększyć wydatki, ale tak, żeby nie zwiększać deficytu, to w ostatnich latach zapada coraz więcej wyroków, w których sądy potwierdzają, że można dokonywać korekt również w innych obszarach. Jest jednak warunek – musi się na nie zgodzić włodarz.Adrian Mazur•09 października 2024
Przy zmianach projektu uchwały budżetowej radni (prawie) bezradniW ostatnich latach sądy administracyjne nieco bardziej liberalnie podchodzą do możliwości wprowadzania zmian w projekcie uchwały budżetowej zaproponowanej przez włodarza. O ile kilka lat temu w orzeczeniach dominowało dość zachowawcze stanowisko, że rada gminy może tylko zmniejszyć dochody i zwiększyć wydatki, ale tak, żeby nie zwiększać deficytu, to w ostatnich latach zapada coraz więcej wyroków, w których sądy potwierdzają, że można dokonywać korekt również w innych obszarach. Jest jednak warunek – musi się na nie zgodzić włodarz.Adrian Mazur•09 października 2024
Jak szczegółowo rada gminy musi określać wydatki na opiekę nad bezdomnymi zwierzętami? [Poradnia samorządowa]W uchwale w sprawie przyjęcia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy radni chcą ogólnie wskazać, że na realizację tego programu w 2024 r. przeznacza się 29 156,00 zł. Czy taka regulacja jest prawidłowa? Czy radni nie powinni precyzyjnie wymienić, na jakie działania burmistrz powinien przeznaczyć te pieniądze?Adrian Mazur•09 października 2024
Gmina nie może zwolnić z podatku od nieruchomości jedynie podatników bez zaległościRada miasta w związku ze skutkami powodzi i zniszczeń ma przyjąć zwolnienie w podatku od nieruchomości (w określonych branżach), ale ma ono dotyczyć tylko podmiotów, które nie mają zaległości podatkowych wobec miasta. Nasza spółka miała takie zaległości w ostatnim roku, ale je uregulowaliśmy. Czy w związku z tym mamy szansę na skorzystanie ze zwolnienia?Marcin Nagórek•01 października 2024