NSA: po stwierdzeniu nieważności części planu miejscowego możliwa decyzja o warunkach zabudowyW takiej sytuacji mamy do czynienia z brakiem planu na danym obszarze, a to otwiera drogę do wydania WZ-tki – potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie wskazał, że rażącego naruszenia władztwa planistycznego nie można sanować wyłącznie roszczeniami odszkodowawczymi.Aneta Fornalik•17 lutego 2026
Wyrok WSA: Przekształcenie pensjonatu w dom jednorodzinny zgodne z prawemOrgany architektoniczno-budowlane, badając zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, nie są automatycznie związane zaświadczeniem o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Do takich wniosków doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.Renata Krupa-Dąbrowska•12 stycznia 2026
Plan ogólny: kiedy gmina uwzględni uwagę inwestora?Właściciele nieruchomości, przedsiębiorcy i deweloperzy podczas konsultacji społecznych dotyczących planu ogólnego, mogą składać uwagi do jego projektu. Te mogą dotyczyć np. zmiany strefy planistycznej lub – co dziś kluczowe – objęcia działki obszarem uzupełnienia zabudowy. Czy jednak postulaty mają szansę, by gmina je uwzględniła, czy też konsultacje są jedynie formalnością?Andrzej Zabojski•22 grudnia 2025
Więcej czasu na decyzje budowlane i plany miejscowe. Rząd przedłuża terminyZawieszenie do końca 2026 roku kar nakładanych na gminy za brak wydanej w terminie decyzji dot. warunków zabudowy to jedna ze zmian, które przewiduje opublikowany w czwartek rządowy projekt noweli ustawy o planowaniu przestrzennym. Ma to związek ze znacznym wzrostem liczby składanych wniosków.oprac. A B•30 października 2025
Rząd chce wydłużyć termin na przyjęcie planów ogólnychWedług Michała Jarosa, wiceministra rozwoju i technologii, przyjęcie planów ogólnych do czerwca 2026 r. jest nierealistyczne. Przedstawiciele gmin mówią o końcu 2027 r. Obawiają się jednak dalszego wydawania decyzji WZKrzysztof Bałękowski•16 października 2025
Opłata planistyczna: nie liczy się powód sprzedaży działki, tylko wzrost jej wartościProwadzę firmę i niedawno sprzedałem działkę, która po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zyskała nowy status – z rolnej stała się budowlaną. Potrzebowałem środków na utrzymanie płynności, więc sprzedałem ją innej firmie. Teraz wójt gminy naliczył mi opłatę planistyczną w wysokości ok. 10 tys. zł z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości. Czy miał do tego prawo?Marcin Nagórek•03 czerwca 2025
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego: kto może go zaskarżyć do sądu administracyjnego?Nie każdy ma prawo złożyć skargę na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Może to zrobić tylko osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W niektórych sytuacjach legitymację procesową mogą wykazać również właściciele działek sąsiednich, a nawet sąsiednie gminy.Aneta Fornalik•05 marca 2025
RDOŚ potwierdza: teren pod wiatraki musi obejmować obszar omiatania rotoraTeza o konieczności uwzględnienia w miejscowym planie strefy omiatania rotora w obszarze przeznaczonym pod elektrownie wiatrowe wywołała niemałe poruszenie w branży. Niesłusznie, bo orzecznictwo w tej sprawie było znane już wcześniej, jeszcze przed wprowadzeniem zasady 10h. W opinii jednej z regionalnych dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ) do projektu miejscowego planu pod wiatraki organ wyraźnie podkreślił, że rzut poziomy rotora powinien się znajdować w obszarze przeznaczonym pod elektrownie wiatrowe.dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska•18 lutego 2025
RDOŚ potwierdza: teren pod wiatraki musi obejmować obszar omiatania rotoraTeza o konieczności uwzględnienia w miejscowym planie strefy omiatania rotora w obszarze przeznaczonym pod elektrownie wiatrowe wywołała niemałe poruszenie w branży. Niesłusznie, bo orzecznictwo w tej sprawie było znane już wcześniej, jeszcze przed wprowadzeniem zasady 10h. W opinii jednej z regionalnych dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ) do projektu miejscowego planu pod wiatraki organ wyraźnie podkreślił, że rzut poziomy rotora powinien się znajdować w obszarze przeznaczonym pod elektrownie wiatrowe.dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska•18 lutego 2025
Co ma zrobić wójt, gdy inwestor wystąpił o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia niezgodnego z planemWójt rozpoznał wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzając, że planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp). Czy wobec tego może zakończyć na tym postępowanie i wydać decyzję odmawiającą uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, czy też powinien przeprowadzić pełną procedurę oceny oddziaływania na środowisko, również w zakresie uzgodnień z właściwymi organami?Bartosz Draniewicz•27 marca 2024
Zintegrowane plany inwestycyjne na razie tylko w ustawieInwestorzy nie składają wniosków o uchwalenie ZPI, trwają co najwyżej nieformalne rozmowy. Wątpliwości budzą sama procedura i zakres inwestycji uzupełniającejKrzysztof Bałękowski•19 marca 2024
Czy możliwe będzie uzyskanie odszkodowania, gdy uchwalenie planu ogólnego obniży wartość nieruchomości?Reforma planowania przestrzennego, która weszła w życie 24 września br., rodzi wiele pytań o wpływ nowych instytucji prawnych (w szczególności planu ogólnego) na zakres władztwa planistycznego gminy, uprawnienia właścicieli nieruchomości do zagospodarowania przestrzeni w ramach prawa własności, a także o możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Kwestie te w ograniczonym stopniu miały znaczenie w poprzednim reżimie prawnym, gdy aktem poprzedzającym uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego było studium. Jednak teraz stają się istotne, bo w miejsce studium pojawia się plan ogólny, który ‒ w odróżnieniu od studium ‒ jest aktem prawa miejscowego i ma znaczenie dla określenia treści innych aktów planowania przestrzennego. Niestety, analizując przepisy zmienione na mocy ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688; dalej: nowelizacja), nie zawsze można w sposób jednoznaczny odpowiedzieć na powyższe pytania. Okazuje się, że nowe przepisy są niespójne albo niejednoznaczne. Do momentu pojawienia się pierwszych orzeczeń sądów (administracyjnych i cywilnych) wiele kwestii będzie z pewnością przedmiotem rozmaitych interpretacji, zapewne nierzadko ze sobą sprzecznych.Aleksandra Urbanowska-Bohun•04 października 2023
Odszkodowania planistyczne będą szacowane na nowych zasadach7 stycznia 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprawiająca sytuację właścicieli nieruchomości, którzy wpadli w tzw. lukę planistyczną. Ich roszczenia mogą być teraz korzystniej wyceniane niż w poprzednim stanie prawnymAgata Wencel-Socha•11 stycznia 2023
Prezes Izby Architektów RP: Nowelizacja prawa budowlanego to nie jest właściwy kierunek [WYWIAD]Jeżeli uproszczona ścieżka stanie się podstawową procedurą, będziemy mieli do czynienia z narastaniem sąsiedzkich konfliktów i zwiększeniem liczby obiektów niezgodnych z planami miejscowymi. A czy faktycznie wpłynie to pozytywnie na rozwój mieszkalnictwa? Nie sądzę - mówi Piotr Fokczyński, prezes Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej.Inga Stawicka•22 listopada 2022
Przepisy o samowolach urbanistycznych do uzupełnieniaW nowej wersji projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojawia się przepis nakładający sankcje za zagospodarowanie terenu niezgodnie z planem miejscowym. Część prawników już teraz uważa, że powinno się go dopracować.Inga Stawicka•13 października 2022
Przepisy o samowolach urbanistycznych do uzupełnieniaW nowej wersji projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojawia się przepis nakładający sankcje za zagospodarowanie terenu niezgodnie z planem miejscowym. Część prawników już teraz uważa, że powinno się go dopracowaćInga Stawicka•13 października 2022