literatura

Książka „Woda była strasznie zimna” opowiada o roli, jaką wyznaczyliśmy w naszym systemie społecznym prawdzie. I o tym, w jaką konfuzję wprowadza nas sytuacja, gdy obiektywna prawda jest po prostu nie do ustalenia.

Polecam książkę Lulu Miller „Dlaczego ryby nie istnieją” opowiadającą o pierwszym rektorze Uniwersytetu Stanforda. To oryginalna historia o stracie i odnalezieniu siebie. A także o kulcie siły, władzy i rasowego suprematyzmu.

Nie miałem pojęcia o istnieniu Róży Ostrowskiej. Tym bardziej cieszę się z odkrycia – chodzi bowiem o twórczynię nietuzinkową i oryginalną. Ostrowska była osobą o potężnej charyzmie, co w gomułkowskiej Polsce niekoniecznie okazywało się bezpieczną strategią przetrwania. O wyborze prozy Róży Ostrowskiej „Rybka, róża, bunt” pisze Piotr Kofta.

Dlaczego piszę o nowej powieści Chmielewskiego? Dlatego, że można ją traktować jako ciekawe literackie echo toczonych od trzech dekad sporów o III RP, a zarazem narastających w nas lęków, będących pokłosiem międzynarodowych turbulencji politycznych, których jesteśmy świadkami obecnie.

Ciekawe, jak zgrabnie można, nie rozumiejąc sytuacji Polski w roku 1921, odwoływać się do niej, by dopiec Polakom w roku 2026. Trudne zadanie? Jarosław Kurski poradził sobie z nim znakomicie. Korzystając z „Pamiętników 1870-1920” Stanisława Stempowskiego, dowiódł, że tzw. pedagogika wstydu ma się w „Gazecie Wyborczej” doskonale.

Jako Polki i Polacy naprawdę jesteśmy fajni. Mamy na potwierdzenie tej tezy solidne dowody, ale jesteśmy defensywni w tej autoafirmacji. Nie ma co kryć, przez wieki rzeczywistość mówiła nam brutalnie, że nie jesteśmy narodem, któremu się udaje - mówi prof. Ryszard Koziołek, literaturoznawca, rektor Uniwersytetu Śląskiego.

Kultura, w której nas wychowano, lubi spektakularne wizje końca świata: wybuchy, płomienie, trzęsienia ziemi, mordercze hekatomby. Tymczasem istnieje znaczne ryzyko, że już jest po wszystkim, tylko jeszcze się nie zorientowaliśmy, przegapiwszy znaki na niebie i ziemi.

„Włóczędzy” chińskiej pisarki Hao Jingfang to rzecz o porażkach i rozczarowaniach idealistów. Którzy – po raz kolejny – chcieliby dźwignąć ku niebu jednoczącą ludzkość Wieżę Babel. To ciekawe, że dostajemy taką prozę z Chin, a sami już od dawna niczego podobnego nie wytwarzamy.

Nowa na naszym rynku książka Santiago Roncagliolia przypomina, że jeśli zapomnieliśmy o Świetlistym Szlaku, to powinniśmy sobie o nim jednak przypomnieć. Choćby dlatego, że świat dzisiejszy nie jest znacząco lepszy, niż był te 40 lat temu, a być może nawet jest gorszy.

Czy język, którym się posługujemy, wpływa na sposób, w jaki myślimy o czasie, przestrzeni i świecie? Caleb Everett w książce „Niezliczone języki” pokazuje, że tak – a przy okazji kwestionuje dominację języków indoeuropejskich w myśleniu o lingwistyce.

W „Krzywdzie” Pawła Rzewuskiego barokowy turpizm spotyka czarny romantyzm. To wyższa szkoła jazdy.

„Fikcja to kłamstwo skrywające głęboką prawdę” – uważał Mario Vargas Llosa. Według niego tylko powieściowe zmyślenia pozwalają spojrzeć trzeźwo na otaczającą nas rzeczywistość. Peruwiański noblista zmarł w niedzielę 13 kwietnia. Miał 89 lat.

Nie piszę, żeby dorównać najlepszym, żeby, może, ktoś tam po latach gładził pieszczotliwie grzbiet książki Horubały klasyka - uważa Andrzej Horubała, pisarz, krytyk literacki, reżyser i scenarzysta.

Karierę literacką zrobi może promil debiutantów. Sam debiut też jest zresztą mocno niepewny.

Nie czytałem nic równie mocnego o polskiej transformacji ustrojowej i dzikich „najntisach”.

Gdyby osobę norweskiego pisarza i dramaturga Jona Fossego – literackiego Nobla otrzymał „za nowatorskie sztuki i prozę, które oddają głos temu, czego nie sposób wypowiedzieć” – rozpatrywać w kategoriach politycznych, to trudno byłoby ukryć, że jest on kolejnym przedstawicielem bogatego, uprzywilejowanego, białego Zachodu na liście laureatów tej prestiżowej nagrody. Dały się zresztą słyszeć tego rodzaju głosy. W wypadku Fossego, mam wrażenie, podobne zarzuty nie mają jednak sensu: jest to twórca zarazem osobny i uniwersalny, skupiony na elementarnych składnikach języka i ludzkiego losu, zrozumiały – gdy zadać sobie trochę trudu – w każdym właściwie kontekście kulturowym (jego sztuki, dla przykładu, zrobiły sporą furorę w Japonii i Korei Południowej).

Tegoroczny laureat Literackiej Nagrody Nobla, Norweg Jon Fosse nie był dotąd znany w Polsce. Nagroda jest ważnym impulsem, by sięgnąć po dzieła twórcy, ale jego książki były dotychczas u nas mało dostępne - powiedziała PAP dyrektor generalna Polskiej Izby Książki i historyk literatury Grażyna Szarszewska.

Norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse został laureatem literackiego Nobla 2023 za "nowatorskie sztuki i prozę, które dają wyraz temu, co niewypowiedziane" - ogłosiła we czwartek Szwedzka Akademia.

„Miłość”, „Dwa słowa”, „Rege”, „Bazgracz. Trzy eseje o Norblinie”, „Ten się śmieje, kto ma zęby” – te książki otrzymały tegoroczne Nagrody Literackie m.st. Warszawy. Nagrodę specjalną dostał Paweł Dunin-Wąsowicz.