literatura

Nie miałem pojęcia o istnieniu Róży Ostrowskiej. Tym bardziej cieszę się z odkrycia – chodzi bowiem o twórczynię nietuzinkową i oryginalną. Ostrowska była osobą o potężnej charyzmie, co w gomułkowskiej Polsce niekoniecznie okazywało się bezpieczną strategią przetrwania. O wyborze prozy Róży Ostrowskiej „Rybka, róża, bunt” pisze Piotr Kofta.

Dlaczego piszę o nowej powieści Chmielewskiego? Dlatego, że można ją traktować jako ciekawe literackie echo toczonych od trzech dekad sporów o III RP, a zarazem narastających w nas lęków, będących pokłosiem międzynarodowych turbulencji politycznych, których jesteśmy świadkami obecnie.

Ciekawe, jak zgrabnie można, nie rozumiejąc sytuacji Polski w roku 1921, odwoływać się do niej, by dopiec Polakom w roku 2026. Trudne zadanie? Jarosław Kurski poradził sobie z nim znakomicie. Korzystając z „Pamiętników 1870-1920” Stanisława Stempowskiego, dowiódł, że tzw. pedagogika wstydu ma się w „Gazecie Wyborczej” doskonale.

Jako Polki i Polacy naprawdę jesteśmy fajni. Mamy na potwierdzenie tej tezy solidne dowody, ale jesteśmy defensywni w tej autoafirmacji. Nie ma co kryć, przez wieki rzeczywistość mówiła nam brutalnie, że nie jesteśmy narodem, któremu się udaje - mówi prof. Ryszard Koziołek, literaturoznawca, rektor Uniwersytetu Śląskiego.

Kultura, w której nas wychowano, lubi spektakularne wizje końca świata: wybuchy, płomienie, trzęsienia ziemi, mordercze hekatomby. Tymczasem istnieje znaczne ryzyko, że już jest po wszystkim, tylko jeszcze się nie zorientowaliśmy, przegapiwszy znaki na niebie i ziemi.

„Włóczędzy” chińskiej pisarki Hao Jingfang to rzecz o porażkach i rozczarowaniach idealistów. Którzy – po raz kolejny – chcieliby dźwignąć ku niebu jednoczącą ludzkość Wieżę Babel. To ciekawe, że dostajemy taką prozę z Chin, a sami już od dawna niczego podobnego nie wytwarzamy.

Nowa na naszym rynku książka Santiago Roncagliolia przypomina, że jeśli zapomnieliśmy o Świetlistym Szlaku, to powinniśmy sobie o nim jednak przypomnieć. Choćby dlatego, że świat dzisiejszy nie jest znacząco lepszy, niż był te 40 lat temu, a być może nawet jest gorszy.

Czy język, którym się posługujemy, wpływa na sposób, w jaki myślimy o czasie, przestrzeni i świecie? Caleb Everett w książce „Niezliczone języki” pokazuje, że tak – a przy okazji kwestionuje dominację języków indoeuropejskich w myśleniu o lingwistyce.

W „Krzywdzie” Pawła Rzewuskiego barokowy turpizm spotyka czarny romantyzm. To wyższa szkoła jazdy.

„Fikcja to kłamstwo skrywające głęboką prawdę” – uważał Mario Vargas Llosa. Według niego tylko powieściowe zmyślenia pozwalają spojrzeć trzeźwo na otaczającą nas rzeczywistość. Peruwiański noblista zmarł w niedzielę 13 kwietnia. Miał 89 lat.

Nie piszę, żeby dorównać najlepszym, żeby, może, ktoś tam po latach gładził pieszczotliwie grzbiet książki Horubały klasyka - uważa Andrzej Horubała, pisarz, krytyk literacki, reżyser i scenarzysta.

Karierę literacką zrobi może promil debiutantów. Sam debiut też jest zresztą mocno niepewny.

Nie czytałem nic równie mocnego o polskiej transformacji ustrojowej i dzikich „najntisach”.

Gdyby osobę norweskiego pisarza i dramaturga Jona Fossego – literackiego Nobla otrzymał „za nowatorskie sztuki i prozę, które oddają głos temu, czego nie sposób wypowiedzieć” – rozpatrywać w kategoriach politycznych, to trudno byłoby ukryć, że jest on kolejnym przedstawicielem bogatego, uprzywilejowanego, białego Zachodu na liście laureatów tej prestiżowej nagrody. Dały się zresztą słyszeć tego rodzaju głosy. W wypadku Fossego, mam wrażenie, podobne zarzuty nie mają jednak sensu: jest to twórca zarazem osobny i uniwersalny, skupiony na elementarnych składnikach języka i ludzkiego losu, zrozumiały – gdy zadać sobie trochę trudu – w każdym właściwie kontekście kulturowym (jego sztuki, dla przykładu, zrobiły sporą furorę w Japonii i Korei Południowej).

Tegoroczny laureat Literackiej Nagrody Nobla, Norweg Jon Fosse nie był dotąd znany w Polsce. Nagroda jest ważnym impulsem, by sięgnąć po dzieła twórcy, ale jego książki były dotychczas u nas mało dostępne - powiedziała PAP dyrektor generalna Polskiej Izby Książki i historyk literatury Grażyna Szarszewska.

Norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse został laureatem literackiego Nobla 2023 za "nowatorskie sztuki i prozę, które dają wyraz temu, co niewypowiedziane" - ogłosiła we czwartek Szwedzka Akademia.

„Miłość”, „Dwa słowa”, „Rege”, „Bazgracz. Trzy eseje o Norblinie”, „Ten się śmieje, kto ma zęby” – te książki otrzymały tegoroczne Nagrody Literackie m.st. Warszawy. Nagrodę specjalną dostał Paweł Dunin-Wąsowicz.

Książka „Nazistowscy miliarderzy” Davida de Jonga opisująca historie niemieckich bogatych rodów, które stoją za takimi korporacjami jak m.in. BMW, Porsche czy Dr. Oetker dowodzi, że ci ludzie zarabiali miliardy na potwornościach popełnianych przez Trzecią Rzeszę. "W Trzeciej Rzeszy wszyscy oni należeli do NSDAP, do SS albo do obu tych organizacji" - pisze o niemieckich bogaczach autor publikacji, holenderski dziennikarz. Książka ukaże się także w Polsce.

Nie dopuszczamy do siebie, że po prostu pewne incydenty nie mają w ogóle sprawcy, stoi za nimi jedynie ślepy traf.