gmina

Współpraca pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego pod względem formalnym co do zasady jest oparta na pełnej dobrowolności. W praktyce samorządowcy coraz częściej stają przed koniecznością umiejętnego ułożenia sobie jej tak, by móc zoptymalizować realizację zadań publicznych na rzecz mieszkańców. 

Samorządy mają obowiązek zapewnić miejsca w placówkach dla wszystkich dzieci w wieku przedszkolnym. W spełnieniu tego obowiązku lokalnym włodarzom pomagają niepubliczne przedszkola. W zamian dostają od gmin dotację. Może ona stanowić albo 100 proc. samorządowych wydatków na jednego przedszkolaka, albo 75 proc. tych wydatków i wtedy placówka może dodatkowo pobierać od rodziców czesne. Nie wszystko jest jednak takie proste.

Na terenie gminy X (podatnik VAT czynny) znajduje się cmentarz komunalny, którego prowadzenie należy do jej zadań własnych. Cmentarzem administruje zakład budżetowy (objęty centralizacją rozliczeń VAT). Gmina (poprzez zakład budżetowy) na cmentarzu świadczy usługi pogrzebowe i cmentarne (czynności te podlegają opodatkowaniu VAT). Cmentarz jest wykorzystywany prawie wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT, jednak na gminie spoczywa obowiązek zapewnienia nieodpłatnie pochówku osobom bezdomnym, a czynność ta należy do jej zadań własnych i nie podlega VAT. 

Powiat zwrócił się do naszej gminy z pilną prośbą o przekazaniu pomocy finansowej na zadanie dotyczące remontu drogi. Droga powiatowa przebiega przez teren naszej gminy, więc zależy nam na szybkim przekazaniu pieniędzy. Niestety sesja rady gminy odbędzie się dopiero za miesiąc. Czy dopuszczalne byłoby podpisanie umowy dotacyjnej, a potem podjęcie przez radę uchwały z mocą wsteczną, tj. z datą ww. umowy?

Samorządy domagają się interwencji szefa rządu i oczekują powrotu systemu, w którym to rady gmin zatwierdzały taryfy za wodę i odprowadzanie ścieków. Proponują to również senatorowie. 

Regionalna izba obrachunkowa wykazała wadliwe sporządzenie wieloletniego planu finansowego na lata 2023‒2030. Chodzi o to, że rada gminy upoważniła wójta do przekazania uprawnień dla kierowników jednostek organizacyjnych gminy (np. gminnego ośrodka pomocy społecznej, placówek oświatowych) do zaciągania zobowiązań związanych z ciągłością działania na kwotę 2 mln zł, w sytuacji gdy wójtowi przyznano takie uprawnienie na kwotę 1 mln zł. Czy jest to błąd? Czy rada nie może dać zwiększonych możliwości kierownikom jednostek organizacyjnych kosztem wójta?

Gmina przyjęła kilka dni temu nowe stawki opłat za odpady z nieruchomości niezamieszkanych, czyli m.in. z tych, w których prowadzi się działalność gospodarczą. Niestety stawki wzrosły o 20 proc., co dla firmy jest znacznym obciążeniem. Dodatkowo gmina powołuje się na uchwałę, w której mowa o tym, że stawka obowiązuje od 1 stycznia, czyli wstecz. Czy to możliwe? Co zrobić, aby nie płacić wyrównania?

Do podstawowej działalności gmin należy prowadzenie gospodarki komunalnej. Obejmuje ona w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 679; dalej: u.g.k.). W praktyce stosowania jej przepisów pojawia się jednak wiele wątpliwości. Podczas szkoleń stawiane są m.in. pytania: jaki organ powinien ustalać ceny za usługi świadczone przez gminę, czy gmina może prowadzić zarząd prywatnymi nieruchomościami, czy uchwały dotyczące utworzenia spółki komunalnej należy publikować w dzienniku urzędowym. Odpowiadamy na wybrane z nich.

Złagodzenie zasady 10H może uwolnić nie tylko energetykę wiatrową, lecz także inwestycje mieszkaniowe w gminach. Samorządowcom nie podoba się jednak zwiększenie minimalnej odległości od wiatraków do 700 m