Gdy wójt i rada gminy wzajemnie się blokują, to aby przełamać pat, czasem trzeba sięgnąć po drastyczne rozwiązaniaOrgany gminy muszą współdziałać przy wykonywaniu zadań. W praktyce współpraca ta różnie się układa, zwłaszcza gdy wyłoniony w wyborach bezpośrednich wójt, burmistrz lub prezydent i rada reprezentują przeciwne opcje polityczne. Wówczas często dochodzi do sytuacji, gdy organy wykonawczy i stanowiący wzajemnie się „blokują”: ten pierwszy, przygotowując uchwały, nie bierze pod uwagę propozycji radnych, z kolei rada nie przyjmuje uchwał, na których zależy burmistrzowi. W skrajnych przypadkach konflikt może doprowadzić do decyzyjnego pata, jak w Sanoku, gdzie we wrześniu okazało się, że brakuje pieniędzy na wypłaty dla urzędników. Tymczasem niezależnie od tego, czy organy władzy samorządowej reprezentują tę samą opcję polityczną, czy pochodzą z przeciwstawnych obozów, to cel powinien być zawsze jeden: realizacja zadań samorządowych z jak najlepszym ich efektem dla lokalnej społeczności. Czy zatem obecne rozwiązania prawne pozwalają skutecznie mobilizować obie strony do współpracy na rzecz dobra wspólnego? Opisujemy regulacje, a także pytamy ekspertów, czy potrzebne są zmiany, które pozwolą lepiej zapobiegać takim niekorzystnym sytuacjom. Oprac. JPAneta Fornalik•04 grudnia 2024
Przesunięcie terminu spłaty pożyczki dla stowarzyszenia gmina musi ująć w uchwale budżetowejW czerwcu br. nasza gmina udzieliła stowarzyszeniu pożyczki w wysokości 50 tys. zł. W myśl umowy pożyczka miała zostać spłacona do końca grudnia. Ostatnio jednak pożyczkobiorca złożył do wójta wniosek o przełożenie terminu spłaty do końca marca 2025 r. Czy wystarczy, że wójt zmieni aneksem umowę pożyczki?Marcin Nagórek•27 listopada 2024
Nowa rada może przyjąć swoją procedurę uchwalania budżetu. Co musi ona określać?Wkrótce rady jednostek samorządu terytorialnego przystąpią do uchwalania budżetów na przyszły rok. Procedura będzie przebiegać niejednokrotnie tak, jak życzyli sobie radni poprzednich kadencji, co dla wielu wybranych w tegorocznych wyborach rajców może być zaskoczeniem. Bo choć podstawowe zasady uchwalania budżetu określa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i samorządowe ustawy ustrojowe, to szczegóły reguluje jednak uchwała organu stanowiącego JST w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej (dalej: uchwała proceduralna). Podstawę prawną do jej wydania zawiera art. 234 u.f.p. Przepisy nie wskazują, na jaki okres taka uchwała powinna zostać uchwalona, zatem może być ona bezterminowa albo np. obowiązywać przez rok budżetowy lub kadencję organu stanowiącego. Co istotne – radni mogą zmienić uchwałę proceduralną w razie potrzeby. A zatem co mogą w niej uregulować, jeśli ocenią, że zasady „odziedziczone” po poprzednikach nie są doskonałe? Odpowiadamy na wybrane pytania.Adrian Mazur•16 października 2024
Nowa rada może przyjąć swoją procedurę uchwalania budżetu. Co musi ona określać?Wkrótce rady jednostek samorządu terytorialnego przystąpią do uchwalania budżetów na przyszły rok. Procedura będzie przebiegać niejednokrotnie tak, jak życzyli sobie radni poprzednich kadencji, co dla wielu wybranych w tegorocznych wyborach rajców może być zaskoczeniem. Bo choć podstawowe zasady uchwalania budżetu określa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i samorządowe ustawy ustrojowe, to szczegóły reguluje jednak uchwała organu stanowiącego JST w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej (dalej: uchwała proceduralna). Podstawę prawną do jej wydania zawiera art. 234 u.f.p. Przepisy nie wskazują, na jaki okres taka uchwała powinna zostać uchwalona, zatem może być ona bezterminowa albo np. obowiązywać przez rok budżetowy lub kadencję organu stanowiącego. Co istotne – radni mogą zmienić uchwałę proceduralną w razie potrzeby. A zatem co mogą w niej uregulować, jeśli ocenią, że zasady „odziedziczone” po poprzednikach nie są doskonałe? Odpowiadamy na wybrane pytania.Adrian Mazur•16 października 2024
Zwiększenie kwoty wolnej uderzy w lokalne budżetyTak uważają przedstawiciele samorządów. Ministerstwo Finansów odpowiada, że nowy system zabezpieczy potrzeby wydatkowe JSTKrzysztof Bałękowski•16 października 2024
Czy pożyczka na pokrycie deficytu wymaga uchwały, jeśli upoważnienie do jej zaciągnięcia wynika z budżetuMarcin Nagórek•25 września 2024
Przewidując długi termin na spłatę obligacji, trzeba odpowiednio wydłużyć wieloletnią prognozę finansowąMarcin Nagórek•11 września 2024
W umowie pożyczki wójt musi uwzględnić postanowienia zabezpieczające jej spłatęMarcin Nagórek•14 sierpnia 2024
Jak zmieniać oświatę, żeby samorządy bolało mniejFinansowanie systemu edukacji to swego rodzaju umowa społeczna, zakładająca inwestycję w przyszłe kadry (gospodarcze, społeczne) wspólnoty ponadpokoleniowej żyjącej na terytorium danej struktury politycznejAdrian Łuckiewicz•26 czerwca 2024
Przed emisją obligacji na spłatę długu trzeba określić w budżecie gminy limit do zaciągania zobowiązańMarcin Nagórek•20 grudnia 2023
Pieniądze na wypłatę nagród muszą się znaleźć. SIO nie jest wyznacznikiemCzy nauczycielowi, który nie został uwzględniony na listach Systemu Informacji Oświatowej, trzeba wypłacić pieniądze ekstra z okazji 250. rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej? A jeśli tak, to z jakich środków, skoro jest już po terminie? – pytają księgowe JST. Rozwiązania są dwaMarcin Nagórek•15 listopada 2023
Przy rozliczeniu dotacji oświatowej uwzględnia się tylko wydatki z danego rokuMarcin Nagórek•02 sierpnia 2023
Jeśli zwiększa się w budżecie rozchody na pożyczki, to należy też podwyższyć limity uprawnień dla wójtaMarcin Nagórek•14 czerwca 2023
Wójt nie może sam przeznaczyć rezerwy ogólnej na wynagrodzeniaKonieczność obsługi osób z Ukrainy spowodowała, że dwóch pracowników urzędu gminy pracuje w większym wymiarze czasu pracy niż dotąd. Konieczne jest wypłacenie im dodatkowego świadczenia do pensji. Jednak już wiemy, że zabraknie środków zapisanych w ustawie budżetowej w par. 401. Czy w tej sytuacji wójt może przesunąć potrzebną kwotę z rezerwy ogólnej budżetu gminy? Marcin Nagórek•01 listopada 2022
Edukacja dusi miasta i gminy. Subwencji oświatowa rośnie wolniej niż wydatkiSamorządy obawiają się, że ten rok może być rekordowy pod względem zwiększonych wydatków na edukację, które nie będą proporcjonalne do wzrostu subwencji oświatowej w stosunku do ich budżetów. Mimo że udział rządowego wsparcia rośnie, to lokalne wydatki na szkoły i przedszkola jeszcze szybciej.Artur Radwan•03 sierpnia 2022
30 kwietnia mija przedłużony termin na sporządzenie sprawozdania finansowegoZamieszczamy odpowiedzi na pytania związane z przygotowaniem sprawozdań finansowych. Marcin Nagórek•16 marca 2022
Wójt nie wprowadzi do budżetu darowizny od sponsoraGmina otrzymała 10 tys. zł od lokalnego przedsiębiorcy na zakup wyposażenia dydaktycznego dla uczniów szkoły podstawowej. Wójt planuje wprowadzić te środki do budżetu jako dochody w dziale 801, rozdz. 80101, par. 096, zaś wydatki chce zapisać w par. 421 tego samego działu i rozdziału. Czy będzie to legalne działanie?Marcin Nagórek•02 marca 2022
Gdy śmieciowy bilans się nie spina, korekta budżetu nie wystarczyGminy, którym na koniec roku zabrakło pieniędzy na gospodarkę odpadami, powinny podjąć uchwały o dopłacie. Jeśli tego nie zrobią, mogą naruszyć przepisy o finansach publicznychKatarzyna Nocuń•08 listopada 2021