Poradnia z prawa pracy

Pracownica przynajmniej będzie musiała zdać egzamin ze służby przygotowawczej, ponieważ pomimo wieloletniego doświadczenia na stanowisku starszy referent i główny księgowy dotychczas go nie zdawała. Należy zwrócić uwagę, że może być ona zatrudniona na stanowisku głównego księgowego u kolejnego pracodawcy na czas określony sześć miesięcy oraz co do zasady powinna w tym czasie odbyć służbę przygotowawczą i zdać egzamin, o którym mowa w art. 19 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych (dalej: u.p.s.). Wyjątkowo, na podstawie art. 19 ust. 5 u.p.s., na umotywowany wniosek osoby kierującej komórką organizacyjną, w której pracownica zostanie zatrudniona, kierownik jednostki może ją zwolnić z obowiązku odbywania służby przygotowawczej, jeżeli jej wiedza lub umiejętności umożliwiają należyte wykonywanie obowiązków służbowych na stanowisku głównego księgowego. Zwolnienie to nie uchyla natomiast obowiązku zdania egzaminu ze służby przygotowawczej. W związku z tym, jeśli nowy bezpośredni przełożony głównej księgowej, w razie wygrania konkursu, zwolni ją z obowiązku odbywania służby przygotowawczej, to i tak pracownica ta nadal będzie musiała przystąpić do egzaminu ze służby przygotowawczej i zdać go. To zaś będzie warunkiem zawarcia kolejnej umowy o pracę (kontynuacji zatrudnienia) po upływie sześciu miesięcy.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku 22 sierpnia 2018 r. (sygn. akt III PK 66/17), podstawy zatrudniania, w następstwie pozytywnie zakończonej procedury naboru na stanowisko urzędnicze, zależą od tego, czy dany kandydat pracował już wcześniej na stanowisku urzędniczym w jednostkach samorządowych i czy odbył służbę przygotowawczą. W przypadku bowiem osób podejmujących po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, możliwa jest jedynie umowa terminowa, na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy. Taka umowa zawierana jest w celu odbycia służby przygotowawczej (art. 16 i 19 u.p.s.). Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 u.p.s. osobę, która podejmuje po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, w jednostkach samorządowych, umowę o pracę zawiera się na czas określony, nie dłuższy niż sześć miesięcy, a w czasie trwania zawartej z nią umowy o pracę na czas określony organizuje się służbę przygotowawczą. Przy czym przez osobę podejmującą po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym rozumie się osobę, która nie była wcześniej zatrudniona w jednostkach samorządowych na czas nieokreślony albo na czas określony, dłuższy niż sześć miesięcy, i (jednocześnie) nie odbyła służby przygotowawczej zakończonej zdaniem egzaminu z wynikiem pozytywnym (art. 16 ust. 3 u.p.s.). Na czas nieokreślony można zatrudnić osobę podejmującą zatrudnienie po raz kolejny, a więc osobę, która wcześniej pracowała już w sferze samorządowej na czas nieokreślony (lub określony dłuższy niż sześć miesięcy) oraz zdała egzamin ze służby przygotowawczej.