karta nauczyciela

Przy pensum łączonym godziny ponadwymiarowe realizowane w oddziale przedszkolnym nie tworzą odrębnego prawa do 35 dni urlopu. Jeśli większa część zajęć przypada na szkołę podstawową albo liczba godzin jest równa, nauczyciel korzysta z urlopu w ferie.

Niewykorzystany urlop wicedyrektora nie przepada po powrocie na stanowisko nauczyciela od 1 września 2026 r. Może być udzielony później, a trzy dni zaległe za 2025 r. powinny co do zasady zostać wykorzystane do 30 września 2026 r.

W szkołach odpis na ZFŚS ustala się według dwóch różnych podstaw prawnych. Dla nauczycieli stosuje się Kartę Nauczyciela, a dla pracowników administracji i obsługi – ustawę o ZFŚS. Wyjaśniamy, jakie kwoty obowiązują w 2026 r. oraz jak prawidłowo obliczyć odpis, aby do 31 maja przekazać na rachunek funduszu co najmniej 75 proc. równowartości naliczonych odpisów i zwiększeń.

Podstawa naliczenia odpisu na ZFŚS w 2026 r. wynosi 7848,60 zł – wynika z obwieszczenia Prezesa GUS z 19 lutego 2026 r. To wzrost o 586,21 zł w porównaniu z 2025 roku. Oznacza to wyższe kwoty odpisów oraz konieczność korekty planów finansowych w jednostkach sektora finansów publicznych. Odpis podstawowy na ZFŚS dla pracownika zatrudnionego w normalnych warunkach wynosi w 2026 r. 2943,23 zł.

Zmiany w przepisach, które nakazały wypłatę wyrównań za wcześniej niekorzystnie rozliczane godziny ponadwymiarowe, wciąż wywołują wiele pytań. Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych, próbując interpretować nowe regulacje, mierzą się z wieloma problemami. Podpowiadamy, jak je rozwiązać. Jednak ostatecznie niektóre z nich rozstrzygną dopiero sądy – niewykluczone, że nawet po wielu latach.

Awans zawodowy nauczycieli w 2026 roku jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju kariery w systemie oświaty. Uzyskanie kolejnego stopnia awansu wpływa zarówno na pozycję zawodową nauczyciela w szkole, jak i na jego sytuację płacową. Procedura awansu zawodowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986) oraz w przepisach wykonawczych regulujących szczegółowe warunki postępowania awansowego.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi z zakresu prawa oświatowego tym m.in.: Czy na urlopie szkoleniowym przysługuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe? Jak udział w konkursie na dyrektora szkoły wpływa na urlop dla poratowania zdrowia? Kiedy nauczycielowi przysługuje prawo do wcześniejszej wypłaty nagrody jubileuszowej? Czy urlop bezpłatny można zaliczyć do stażu pracy?

Pod koniec roku rząd w pośpiechu wycofał niekorzystne, uchwalone kilka miesięcy wcześniej zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli. Dla samorządów te nowe regulacje oznaczają konieczność wstecznego naliczenia wynagrodzeń także za niezrealizowane zajęcia – i to od września 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. zaczyna obowiązywać pakiet zmian w Karcie Nauczyciela, obejmujący m.in. podwyższenie świadczeń finansowych, nowe zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych, modyfikacje zasad zastępstw oraz regulacje wpływające na organizację urlopów. Reformy te mają istotne znaczenie zarówno dla nauczycieli, jak i dyrektorów szkół oraz organów prowadzących, ponieważ generują trwałe skutki organizacyjne i finansowe. Poniżej przedstawiamy omówienie najważniejszych zmian wchodzących w życie w 2026 roku.

Nauczyciel otrzyma wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, jeśli nastąpiło to z przyczyn niezależnych od niego - przewiduje podpisana w czwartek przez prezydenta Karola Nawrockiego nowela ustawy Karta nauczyciela. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.

Uproszczenie kryteriów oceny pracy nauczycieli, zwiększenie ich udziału w całym postępowaniu, w tym w procedurze odwoławczej – takie zmiany wprowadza nowelizacja rozporządzenia ministra edukacji w sprawie oceny pracy nauczycieli, która w piątek wchodzi w życie.

W czwartek wszystkie kluby poselskie poparły projekt nowelizacji Karty nauczyciela, który przewiduje wypłatę wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe niewykonane z przyczyn niezależnych od nauczyciela. PiS zgłosił w związku z tym dwie poprawki.

Stanowisko Ministerstwa Edukacji na temat wypłaty uposażeń za godziny ponadwymiarowe niczego nie wyjaśniło. Związkowcy domagają się nowelizacji ustawy i płacenia nauczycielom za gotowość do pracy. Resort edukacji nie wyklucza rozszerzenia tego uprawnienia