Nieodpłatne przekazanie paszy producentom podlega VAT

Spółka działająca w grupie, zajmująca się hodowlą drobiu, dokonuje nieodpłatnego przekazania paszy dla pozostałych członków grupy. Jeden z członków grupy zajmuje się produkcją paszy dla drobiu. Spółka za poprzednie okresy sprawozdawcze uzyskiwała zysk oraz dopłaty, które w całości przeznaczone są na pomoc dla pozostałych członków. Za kwoty te grupa dokonuje zakupu paszy na podstawie faktury VAT, która jest zapłacona ze środków grupy na rachunek bankowy wytwórni pasz. Grupa dokonuje odliczenia VAT. Spółka dokonuje nieodpłatnego przekazania bez uwzględnienia VAT. Przekazywana pasza przeznaczona jest wyłącznie na podniesienie wydajności w hodowli, poprawę jakości oraz obniżenie ceny. Drób wyhodowany przez podmioty podległe jest sprzedawany tylko na rzecz grupy, natomiast dopiero grupa dokonuje sprzedaży na zewnątrz. Wszystkie wymienione operacje wykonywane są w ramach wspólnej działalności gospodarczej. Sprzedaż drobiu objęta jest VAT. Dodatkowo spółka dokonuje zakupu piskląt na podstawie faktur VAT od innego kontrahenta niezwiązanego z grupą. Sprzedaż paszy, jak również odhodowanego drobiu w ramach działalności następuje również na podstawie faktur VAT. Z powyższego wynika, że cała działalność podlega rozliczeniu VAT, z wyjątkiem nieodpłatnego przekazania środków do produkcji rolnej grupy. Czy zatem nieodpłatne przekazanie paszy podlega opodatkowaniu?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Z kolei przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel i (od 1 kwietnia 2013 r.) przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Zasada ta nie ma zastosowania do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Jak z tego wynika, opodatkowaniu VAT podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego towaru lub jego części składowych, z wyjątkiem przekazania towarów spełniających warunki do uznania ich za prezenty o małej wartości lub próbki na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Jak wspomniano powyżej, za dostawę towarów uznaje się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Definicja ta wskazuje, iż istotny jest przede wszystkim ekonomiczny, a nie prawny aspekt transakcji, bowiem w przypadku tym nie musi nastąpić przeniesienie własności towarów w rozumieniu prawa cywilnego.

Spośród czynności przeniesienia prawa rozporządzenia towarami jak właściciel można wymienić: sprzedaż, zamianę oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu, tj. nie tylko uprawnienia do korzystania z nabytych towarów, ale i obciążenia oraz wyzbycia się własności.

Z kolei na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Ze złożonego wniosku wynika, że spółka będąca grupą producentów rolnych zamierza nieodpłatnie przekazać pasze na rzecz swoich członków w celu podniesienia wydajności w hodowli, poprawy jakości oraz obniżenia ceny drobiu. Ponadto spółka dokonuje odliczenia VAT przy nabyciu tych pasz.

Skoro więc przekazanie środków produkcji wiązało się z przeniesieniem prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, to nieodpłatne przekazanie członkom grupy zakupionych przez spółkę środków do produkcji rolnej w postaci pasz, przy których nabyciu miała ona prawo do odliczenia podatku naliczonego, podlega opodatkowaniu jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.

z 15 stycznia 2014 r., nr ITPP1/443-1104/13/KM.

Oprac. Ewa Ciechanowska