Dlaczego nie ma sygnalistów? [RAPORT SPECJALNY DLA DGP]
Wejście w życie ustawy o ochronie sygnalistów nie przyniosło oczekiwanej liczby zgłoszeń, choć miała ona wzmocnić wykrywanie nieprawidłowości. Coraz wyraźniej widać, że o skuteczności tych rozwiązań decyduje nie tylko formalne wdrożenie procedur, lecz także sposób ich stosowania, komunikacja wewnętrzna i poziom zaufania do przyjętych mechanizmów.
Od 25 września 2024 r. część polskich podmiotów została zobowiązana do wdrożenia procedury zgłoszeń wewnętrznych. Dodatkowo, od 25 grudnia 2024 r. obowiązują przepisy dotyczące m.in. zgłoszeń zewnętrznych. Mogłoby się wydawać, że wejście w życie ustawy o ochronie sygnalistów rozpoczęło nową erę, w której sygnaliści będą masowo kierować zgłoszenia do działów compliance, a nieprawidłowości będą sprawnie eliminowane. Z perspektywy ponad roku obowiązywania nowych regulacji wiadomo, że tak się nie stało.
Sygnaliści: co warto wiedzieć
- Mimo ogromnego potencjału procedura zgłoszeń wewnętrznych z ustawy o ochronie sygnalistów jest rzadko wykorzystywana.
- Niektóre rozwiązania przyjęte w ustawie zniechęcają do jej stosowania. Przykładowo, wdrożenie kanałów zgłoszeń w międzynarodowych grupach kapitałowych nie jest oczywiste, a katalog możliwych zgłoszeń odbiega od oczekiwań potencjalnych sygnalistów.
- Odpowiednio wdrożona procedura zgłoszeń wewnętrznych, poprzedzona właściwą komunikacją i szkoleniami, oraz praktyczne podejście do obsługi zgłoszeń pozwalają nie tylko budować „zdrową” organizację i stosować działania prewencyjne, lecz także sprzyjają uzyskaniu przewagi konkurencyjnej.
Regulacje w tym zakresie były długo wyczekiwane, ponieważ Polska miała implementować przepisy dyrektywy najpóźniej do grudnia 2021 r. Prace nad ustawą zostały rozpoczęte w październiku 2021 r. Następnie pojawiły się kolejne wersje projektu: w kwietniu 2022 r., a później w lipcu 2022 r., grudniu 2022 r., styczniu 2023 r., styczniu 2024 r., marcu 2024 r. i kwietniu 2024 r. Ostatecznie ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 24 czerwca 2024 r. Polska była ostatnim państwem członkowskim UE, które wdrożyło regulacje dotyczące ochrony sygnalistów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.