Odporność zaczyna się w remizie. Młodzieżowe drużyny pożarnicze jako niedoceniony element bezpieczeństwa państwa

Według danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w Polsce działa ponad 8,9 tys. MDP, skupiających ponad 123 tys. członków. W kraju, w którym funkcjonuje 2479 gmin i ponad 16 tys. jednostek OSP, jest to potencjał, którego nie można pomijać.

Młodzi strażacy to dziś ważny element bezpieczeństwa

Druhowie jeżdżą dziś nie tylko do pożarów. Coraz częściej reagują na skutki wichur, powodzi, podtopień, wypadków, awarii, kryzysów humanitarnych i innych zdarzeń. Wraz z tym rośnie potrzeba lepszego wyposażenia jednostek i profesjonalizacji działań, ale także mądrego przygotowania młodego pokolenia. Bez następców nawet najlepiej doposażone OSP nie będą w stanie zapewnić ciągłości tej służby.

W codziennej działalności MDP mieszczą się szkolenia z pierwszej pomocy, edukacja przeciwpożarowa, zajęcia z bezpieczeństwa, ćwiczenia sprawnościowe oraz działania społeczne, patriotyczne i integracyjne. Szczególne znaczenie mają jednak wyjazdy szkoleniowo-rekreacyjne: obozy, zimowiska, półkolonie i kilkudniowe formy pracy z młodzieżą. Dają czas na ćwiczenia, integrację, budowanie zaufania i sprawdzanie umiejętności w praktyce.

Praca z młodzieżą przynosi efekty

Dobrym przykładem jest gmina Strumień, gdzie MDP działają przy wszystkich OSP. Nie stało się to z dnia na dzień. To efekt wieloletniej konsekwentnej pracy, zaangażowania druhów, wsparcia samorządu i budowania zaufania wśród rodziców.

Ważnym momentem był wybuch wojny w Ukrainie. Rozpoczęliśmy wtedy doposażanie magazynów kryzysowych. Kupowaliśmy łóżka polowe, śpiwory i namioty, przygotowując zaplecze na wypadek konieczności przyjmowania uchodźców. Gdy sytuacja zaczęła się stabilizować, pojawiło się pytanie, jak wykorzystać zgromadzony sprzęt, aby nie został zapomniany w magazynach. Podjęłam decyzję, aby służył MDP podczas obozów, które zaczęliśmy wtedy organizować przy ogromnym udziale naszych OSP.

Założenie było proste – organizować wyjazdy blisko gminy, korzystać z posiadanego sprzętu i ograniczać koszty transportu, bo chodziło o to, aby odpłatność dla rodziców nie stała się barierą. Pierwsza edycja obozu odbyła się w 2022 r. Zanim jednak stanął pierwszy namiot obozowy, pojawiło się poważne wyzwanie – brak wystarczającej liczby osób przygotowanych do prowadzenia takiego wypoczynku. Potrzebni byli kierownicy, opiekunowie, obsługa medyczna i ludzie gotowi wziąć odpowiedzialność za całą organizację. W związku z tym w gminie zorganizowaliśmy bezpłatne szkolenia nie tylko dla osób związanych z OSP, ale także dla przedstawicieli organizacji pracujących z dziećmi i młodzieżą. Dziś odpowiednie kwalifikacje ma już 35 osób.

Brakuje przepisów, które by to regulowały

To właśnie jedna z najważniejszych barier. Gminy chcą wspierać MDP, bo widzą w nich element bezpieczeństwa, ale muszą poruszać się ostrożnie pomiędzy przepisami a ich różnymi interpretacjami. System nie nadąża za rolą, jaką MDP dziś pełnią.

Samorządy powinny mieć uregulowaną wprost możliwość finansowania działań związanych z MDP: szkoleń, obozów, wyjazdów, programów edukacyjnych, przygotowania opiekunów czy działań z zakresu profilaktyki i obrony cywilnej. Ponadto warto dążyć do tego, aby w każdej gminie działała przynajmniej jedna MDP, ale nie jako obowiązek zapisany na papierze, tylko jako realnie wspierany element bezpieczeństwa mieszkańców. Jeżeli rozwój MDP ma być częścią polityki bezpieczeństwa, nie może zależeć wyłącznie od sponsorów, grantów ani od tego, czy samorząd znajdzie środki w napiętym budżecie. ©℗