Odszkodowanie wypłacone za niewydanie świadectwa pracy bez ozusowania

Obowiązek wydania świadectwa pracy wynika z art. 97 kodeksu pracy (dalej: k.p.). Zgodnie z nim w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu siedmiu dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego. Natomiast jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie świadectwa pracy pracownikowi albo osobie przez niego upoważnionej w tym terminie nie jest możliwe, pracodawca w ciągu siedmiu dni od dnia upływu tego terminu przesyła je pocztą albo doręcza je w inny sposób. Z art. 971 k.p. wynika z kolei, że w przypadku niewydania świadectwa pracy pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania tego dokumentu. Jeżeli pracodawca nie istnieje albo z innych przyczyn wytoczenie przeciwko niemu takiego powództwa jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu z żądaniem ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa. Ponadto pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 par. 1 k.p.). Przy czym przysługuje ono w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż sześć tygodni.

W opisywanej sytuacji pracodawca został zobowiązany do wypłaty odszkodowania na mocy wyroku sądu pracy. Kwestia oskładkowania tego świadczenia należy do zagadnień regulowanych przepisami ubezpieczeń społecznych. Na szczególną ocenę zasługują przepisy rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zgodnie z jego par. 1 podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem m.in. wyjątków określonych w par. 2. Z par. 2 wynika zaś, że podstawy wymiaru składek nie stanowią m.in. odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.