U nas mniej optymizmu niż w reszcie Europy

Polskie firmy rodzinne pod wieloma względami wyróżniają się na tle tego rodzaju przedsiębiorstw europejskich – wynika z badań KPMG przeprowadzonych w 26 krajach Europy w okresie maj–lipiec ubiegłego roku. Ich prognozy są znacznie mniej optymistyczne niż formułowane przez familijny biznes z innych krajów. W Polsce prawie 60 proc. ankietowanych firm oczekiwało, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy ich sytuacja ekonomiczna będzie dobra lub bardzo dobra. To wynik o 3 pkt proc. słabszy w porównaniu z badaniem z poprzedniego roku. Natomiast w innych krajach europejskich optymistyczne prognozy przedstawiło aż 73 proc. badanych – o 2 pkt proc. więcej niż przed rokiem.

– Różnice wynikają stąd, że u nas częściej niż gdzie indziej następują zmiany prawa. Nawet konstytucja nie jest przestrzegana. To wpływa niekorzystnie nie tylko na oczekiwania firm rodzinnych, ale i ogółu przedsiębiorstw – ocenia prof. Andrzej Blikle, honorowy przewodniczący Stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych.

Potwierdzają to wyniki badań. Wśród najbardziej uciążliwych barier utrudniających prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce zmiany prawne znajdują się na drugim miejscu. Natomiast w Europie na piątym.

Największym zmartwieniem dla polskich przedsiębiorców są jednak rosnące koszty pracy. Na problem ten zwraca uwagę aż ponad połowa funkcjonujących u nas przedsiębiorstw. Tymczasem w innych krajach europejskich jest to kłopot, z którym zmaga się przeciętnie nieco ponad jedna trzecia firm. Są przy tym państwa, gdzie pod tym względem jest znacznie gorzej niż u nas. Jak podają autorzy raportu KPMG, na przykład w Czechach z rosnącymi kosztami pracy boryka się 85 proc. firm, na Słowacji 76 proc, w Bułgarii 66 proc., a w Wielkiej Brytanii 56 proc.

Podczas gdy w Polsce największym zmartwieniem są rosnące koszty, to w badanych krajach europejskich największym wyzwaniem jest rywalizacja o wykwalifikowanych pracowników. U nas na problem ten zwraca uwagę 30 proc. przedsiębiorców, a w Europie aż 53 proc. – głównie w Austrii, Finlandii, we Francji i w Holandii.

Z raportu z badań wynika również, że ponad jedna trzecia polskich przedsiębiorstw zwiększyła w ostatnim roku liczbę pracowników, a połowa utrzymała zatrudnienie na tym samym poziomie. Natomiast w badanych krajach europejskich aż prawie 55 proc. firm zwiększyło liczbę etatów. – Te dysproporcje mogą wynikać z tego, że nasze firmy rodzinne są w wielu przypadkach małe i zatrudniają często tylko krewnych. Ponadto wielu przedsiębiorców zniechęcają do rozwoju zmiany prawne. Między innymi dlatego odsetek firm zwiększających zatrudnienie jest u nas mniejszy niż w innych krajach europejskich – twierdzi prof. Zenon Wiśniewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Według analityków KPMG Polska obok Malty i Wielkiej Brytanii była jednym z trzech państw, w których zmalał odsetek firm deklarujących wzrost przychodów. Lepsze wyniki finansowe odnotowało w ostatnim roku ponad 30 proc. polskich przedsiębiorstw, a 42 proc. ankietowanych stwierdziło, że przychody utrzymały się na tym samym poziomie. Natomiast 20 proc. przedsiębiorstw miało mniejsze obroty. Średnia dla Europy wypada lepiej – aż 64 proc. rodzinnych przedsiębiorstw na Starym Kontynencie odnotowało wzrost przychodów, w przypadku 24 proc. pozostały one na tym samym poziomie , a w 11 proc. spadły.

Autorzy raportu podkreślają, że zarówno dla polskich, jak i europejskich firm rodzinnych głównym priorytetem w prowadzeniu działalności gospodarczej w ciągu następnych dwóch lat jest zwiększenie zyskowności i przychodów. Sposobem na osiągnięcie wyższych przychodów i zminimalizowanie kosztów jest m.in. zatrudnianie dobrych specjalistów, stawianie na innowacyjność, sprawne zarządzanie i wejście na nowe rynki.

Polskie firmy rodzinne mają więcej problemów niż europejskie