Artykuły autora

ETPC przypomniał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności chroni autonomię jednostki, ale nie nakłada na państwa obowiązku nadania oświadczeniom woli bezwzględnie wiążącego charakteru. Wybór w tym zakresie mieści się w zakresie krajowej swobody regulacyjnej.

W czasach przeszukań cyfrowych, kopiowania całych nośników danych i coraz większej roli technologii w śledztwach karnych ETPC wysyła jasny sygnał: państwo nie może przenosić ciężaru ochrony praw podstawowych na jednostki. Prawo musi być zaprojektowane tak, by zapobiegać naruszeniom, a nie tylko reagować na nie po latach. Czechy sobie z tym nie poradziły.

Wyrok Wielkiej Izby w sprawie Danileț przeciwko Rumunii stanowi jedno z najważniejszych orzeczeń dotyczących wolności słowa sędziów. ETPC przypomniał, że niezawisłość sędziów nie polega na zachowywaniu milczenia, lecz na odwadze zabierania głosu, gdy wymaga tego dobro wspólne.

W wyroku z 27 listopada 2025 r. w sprawie Europa Way S.R.L. przeciwko Włochom (skarga nr 64356/19) ETPC przypomniał o podstawowej zasadzie rządów prawa: wolność słowa chroniona przez art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wymaga nie tylko braku cenzury, lecz także istnienia spójnych, przewidywalnych i wolnych od arbitralności struktur regulacyjnych.

Wyrok ETPC w sprawie macedońskiej ukazuje, jak luki systemowe w procedurach dyscyplinarnych wobec sędziów mogą godzić w niezależność sądownictwa i prowadzić do arbitralności decyzji organów sądowych. Formalnie istniejący środek odwoławczy nie wystarcza, by uznać system za zgodny z konwencją.

ETPC uznał za niedopuszczalną skargę w sprawie Italmoda Mariano Previti i inni przeciwko Niderlandom (skarga nr 16395/18), potwierdzając, że dodatkowe decyzje podatkowe w zakresie VAT, wydane z powodu niespełnienia warunków zwolnienia, nie stanowią kary w rozumieniu art. 7 konwencji. Decyzja potwierdza ostrożność w rozszerzaniu gwarancji karnych konwencji na obszar prawa podatkowego.

Jeżeli kandydat na sędziego spełnia ustawowe wymogi, uzyskuje wymagane poświadczenia i otrzymuje pozytywną ocenę Rady Sądownictwa, to ostateczna odmowa (zwłaszcza jeśli towarzyszą jej nieformalne, politycznie nacechowane wątpliwości) nie może być poza możliwością zewnętrznej weryfikacji. W ocenie ETPC konstytucyjny status organu nie znosi gwarancji wynikających z konwencji.