Trybunał Konstytucyjny

Zaufanie do Sądu Najwyższego deklaruje tylko co trzeci Polak. Jeszcze gorzej oceniany jest Trybunał Konstytucyjny. Kryzys nie jest jednak wyłącznie skutkiem działań polityków. Swoją cegiełkę do delegitymizacji wymiaru sprawiedliwości dołożyło również samo środowisko prawnicze.

Idą na sądową wojnę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i wychodzą z sądu jako zwycięzcy. Seniorzy, którzy skorzystali z wcześniejszej emerytury, a później ZUS obniżył im wysokość świadczenia docelowego, przystąpili do prawnej ofensywy. W wielu sprawach zapadają korzystne wyroki, a niektórzy emeryci otrzymują nawet po 30 tysięcy złotych wyrównania.

Dziś ukarany mandatem wyższym, niż wynika z taryfikatora, nie może skutecznie domagać się jego uchylenia. Zdaniem jednego z sądów taka sytuacja jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym.

Trybunał Konstytucyjny RFN uważany był długo za instytucję bez sędziów skompromitowanych w czasach III Rzeszy. Opublikowana niedawno monografia koryguje ten obraz TK jako sądu bez skazy. Niemiecka gazeta "Sueddeutsche Zeitung" zamieściła omówienie książki "Przemiana poprzez prawo. Federalny Trybunał Konstytucyjny i przeszłość" autorstwa historyków Friedera Guenthera i Evy Balz.

Czy polski wymiar sprawiedliwości czeka całkowita zapaść, czy odważny wielki reset? Wybitni eksperci i praktycy prawa w szczerej dyskusji o KRS, Sądzie Najwyższym i trudnej drodze do kompromisu.

Wszystkie organy Trybunału Konstytucyjnego, a zwłaszcza sędziowie tworzący zgromadzenie ogólne, mają obowiązek podjąć działania zmierzające do rozwiązania kryzysu konstytucyjnego – argumentuje w kolejnym piśmie do Bogdana Święczkowskiego szóstka sędziów. I domaga się, by takie zgromadzenie niezwłocznie zwołać.

Na 25 czerwca Trybunał Konstytucyjny wyznaczył termin pierwszego posiedzenia w sprawie wszczętej przez I prezes Sądu Najwyższego. Małgorzata Manowska chce, żeby TK orzekł, czy premier powinien posiadać uprawnienie pozwalające mu skutecznie zablokować procedurę wyboru kandydatów m.in. na szefa SN.

Sędziowie z KRS nie weszli do siedziby Trybunału Konstytucyjnego, gdzie planowali spotkanie z wybranymi w marcu sędziami TK. Rzeczniczka Trybunału wyjaśniła, że nie było zgody na wizytę i zaproponowała ustalenie terminu w przyszłości. Ostatecznie rozmowa odbyła się przed budynkiem.

Prawie dwa lata po głośnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym wcześniejszych emerytur do sądów nadal trafiają kolejne spory z ZUS. Część emerytów próbuje udowodnić, że państwo zmieniło zasady już po tym, gdy podjęli decyzję o przejściu na wcześniejsze świadczenie. W jednej z takich spraw były górnik wygrał prawomocnie z ZUS i dostał ok. 18 tys. zł wyrównania oraz wyższą emeryturę.

Po raz pierwszy od ośmiu lat sędziowie mieli wpływ na skład Krajowej Rady Sądownictwa. Choć pojawiają się głosy, że i tak był on iluzoryczny.

Ustawodawca, wprowadzając przepis, który z góry określił, kiedy sąd ma orzec dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów, przejął kompetencje władzy sądowniczej. Naruszył tym samym wynikające z konstytucji i przysługujące każdemu prawo do sądu.

Sąd w Strasburgu po raz kolejny próbuje porządkować sytuację w polskim Trybunale Konstytucyjnym, przychodząc z odsieczą trójce sędziów, którzy ze względu na brak ślubowania odebranego przez prezydenta – nie zostali dopuszczeni przez prezesa Bogdana Święczkowskiego do orzekania. Europejscy sędziowie podejmowali już podobne próby w ostatnich latach i za każdym razem skutek był ten sam. Również obecnie ruch ETPCz raczej nie przyniesie spodziewanych skutków prawnych otwierających drzwi dla nowo wybranych.