Miliardowe straty samorządów na odpadach komunalnych. RIO podały najnowsze daneBilans systemu gospodarowania odpadami komunalnymi po raz kolejny sprawdziła Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO) w swoim rocznym sprawozdaniu. Okazuje się, że samorządy tylko w 2025 r. dołożyły do niego prawie 1,5 mld zł.Krzysztof Bałękowski•29 czerwca 2026
Rosną zaległości mieszkańców z tytułu opłat za śmieci. Samorządy dokładają miliardyW ubiegłym roku przeterminowane należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi sięgnęły prawie 967 mln zł. Do tego koszty rosną szybciej niż dochody uzyskiwane przez samorządy, więc system się nie bilansuje. Tak wynika z najnowszego sprawozdania Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO) za 2025 r.Krzysztof Bałękowski•29 czerwca 2026
Kaucja – mały wydatek, duży problem. Jak ją zaklasyfikować?Czy ewidencja niskiej kwoty – 50 gr – wynikającej z kaucji może stanowić wyzwanie? Otóż tak, jeżeli mówimy o sposobie rozliczenia wydatku z tytułu jej poniesienia i wpływu w związku z jej odzyskaniem. Stanowiska RIO nie są w tej kwestii zgodne.Piotr Rybicki•23 czerwca 2026
RIO chcą, aby radni dostawali ryczałt. Dlaczego zmiana przepisów jest potrzebna?Regionalne izby obrachunkowe (RIO) przyjrzały się temu, jak samorządy wypłacają diety radnym. Według nich należy przesądzić, że to ryczałt za pełnienie funkcji, a nie tylko zwrot kosztów i rekompensata.Krzysztof Bałękowski•22 czerwca 2026
Za co samorządy wypłacają radnym diety? RIO chcą to rozstrzygnąćWedług regionalnych izb obrachunkowych (RIO) przepisy trzeba zmienić tak, aby radni otrzymywali ryczałt z możliwością potrącania, np. za długotrwałą nieobecność. To wnioski z kontroli „Wydatki jednostek samorządu terytorialnego na funkcjonowanie organów stanowiących”.Krzysztof Bałękowski•22 czerwca 2026
Co sprawdzić przed przekazaniem sprawozdania finansowego JST do 30 kwietniaDo 30 kwietnia JST przekazują sprawozdanie finansowe do regionalnej izby obrachunkowej za pośrednictwem systemu BeSTi@. Przed jego wysłaniem warto upewnić się, że obejmuje ono wszystkie wymagane elementy oraz że informacja dodatkowa została prawidłowo przygotowana i dołączona.Magdalena Sobczak•29 kwietnia 2026
Termin realizacji zadania publicznego nie może przekroczyć 90 dniUmowa na realizację zadania publicznego w zakresie kultury między gminą a fundacją została zawarta na początku stycznia br. w trybie uproszczonym. Termin jego wykonania to 90 dni. Fundacja wnioskuje o przedłużenie terminu o miesiąc. Czy jest to dopuszczalne?Marcin Nagórek•28 kwietnia 2026
Czy samorząd zapłaci za odstrzał dzikich zwierząt w mieście? RIO nie ma wątpliwościStarosta Starachowicki zwrócił się do Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) w Kielcach z wnioskiem w sprawie finansowania redukcyjnego odstrzału dzikich zwierząt, kiedy stwarzają one zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Zwrócił uwagę, że przepisy nie regulują tej kwestii wprost.Krzysztof Bałękowski•22 kwietnia 2026
Kierownik CUW musi żądać ewidencji godzin z umów zleceniaPytanie: RIO uznała, że kierownik CUW naruszył przepisy, bo nie żądał od zleceniobiorców złożenia z rachunkiem ewidencji godzin pracy na podstawie umowy zlecenia (w formie miesięcznych informacji). Naszym zdaniem naruszenie było po stronie zleceniobiorców, bo to oni zaniedbali dostarczenia wymaganych dokumentów wskazanych w umowie. Czy zastrzeżenia RIO są uzasadnione?Marcin Nagórek•21 kwietnia 2026
Czy podatek od środków transportu można obniżyć w trakcie roku?Pytanie: W związku z trudną sytuacją firm transportowych zarejestrowanych w naszym mieście burmistrz rozważa wprowadzenie preferencji dla przedsiębiorców poprzez obniżenie stawek podatku od środków transportowych. Czy możliwe jest wprowadzenie takiej zmiany w trakcie roku i czy wymaga to zmiany uchwały budżetowej na 2026 r.?Marcin Nagórek•21 kwietnia 2026
Szkoły mogą finansować dowóz uczniów z dotacji oświatowej. Jest stanowisko Krajowej Rady RIOPlacówki niepubliczne oraz publiczne prowadzone przez podmioty prywatne mogą pokrywać koszty transportu uczniów z dotacji – uważa Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych. Wydatek musi jednak być związany z realizacją zadań danej jednostki.Joanna Pieńczykowska•21 kwietnia 2026
Sekretarz gminy nie może pobierać dodatku za nadzór nad spółkami, jeśli to zadanie ma w zakresie swoich obowiązkówPytanie: Gmina przyznała sekretarzowi dodatek specjalny w wysokości 1000 zł za nadzór właścicielski nad spółkami komunalnymi w okresie dwóch lat. RIO zakwestionowała wydatek. Z regulaminu organizacyjnego urzędu wynika bowiem, że sekretarz ma obowiązek sprawować ten nadzór w ramach swoich obowiązków. Tymczasem w regulaminie pracy nie ma zakazu przyznawania dodatku specjalnego z tego tytułu dla sekretarza. Czy wobec tego ten wydatek jest nielegalny?Marcin Nagórek•21 kwietnia 2026
Jak ująć opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w Rb-NPrawidłowa klasyfikacja należności w sprawozdaniu Rb-N ma kluczowe znaczenie dla rzetelności danych finansowych jednostki. W praktyce wątpliwości budzi sposób ujmowania należności o charakterze długoterminowym, które nie wynikają z umów pożyczki.Marcin Nagórek•17 marca 2026
Uchwała o przekazaniu pomocy dla innej JST jest nieważna, jeśli budżet nie uwzględnia tego wydatkuPytanie: RIO stwierdziła nieważność uchwały rady powiatu w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla gminy. Zarzuciła, że rada nie ujęła tego wydatku w uchwale budżetowej powiatu. Tymczasem my uważamy, że można wprowadzić zmianę do uchwały budżetowej w dowolnym czasie w roku budżetowym – ważne, aby stało się to przed udzieleniem dotacji. Czy RIO mogła unieważnić uchwałę?Marcin Nagórek•24 lutego 2026
Ulgi w spłacie zaległych czynszów muszą być udzielane zgodnie z uchwałą rady gminyPytanie: RIO w trakcie kontroli zarzuciła, że burmistrz nie stosował przepisów uchwały w sprawie zasad stosowania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych. Zdaniem RIO uchwała rady wymaga zawierania porozumień dwustronnych, podczas gdy burmistrz udzielał ulg na podstawie jednostronnych pism kierowanych do dłużników. Dotyczy to zaległości m.in. z tytułu czynszu najmu oraz opłat dodatkowych. Czy zarzut RIO jest zasadny?Marcin Nagórek•10 lutego 2026
Opłata za wyżywienie w żłobku obejmuje całkowite koszty przygotowania posiłkuMamy wątpliwość, jak naliczać opłaty za wyżywienie dzieci w żłobkach. Czy kwota uiszczana przez rodziców ma obejmować – podobnie jak w szkołach i przedszkolach – wyłącznie koszt produktów spożywczych użytych do przygotowania posiłku, czy trzeba doliczyć do tej opłaty również inne koszty uboczne, np. utrzymania stołówki czy wynagrodzenia pracowników kuchni?Marcin Nagórek•02 grudnia 2025
Kto zapłaci za koronera? Bliski koniec wieloletniego sporuChociaż regionalne izby obrachunkowe najczęściej uznają, że powiaty nie mogą przeznaczać środków budżetowych na finansowanie lekarza koronera stwierdzajcego zgony, to odmiennie ocenił to WSA w Poznaniu w wyroku, który zapadł w drugiej połowie listopada. Konflikt ma szansę wkrótce się zakończyć, ponieważ trwają już prace nad projektem ustawy, która jednoznacznie rozstrzygnie m.in. o tych wydatkach.Aneta Fornalik•02 grudnia 2025
Więcej kompetencji dla samorządów. Nadzór wojewody zostanie złagodzonySamorządy będą miały dwa miesiące na poprawienie uchwał lub zarządzeń przekazanych organom nadzoru (wojewodzie lub RIO), zanim te zdecydują o stwierdzeniu ich nieważności – wynika z projektu tzw. ustawy kompetencyjnej zaproponowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.Krzysztof Bałękowski•28 listopada 2025
Czy wydatek gminy w wysokości 30 tys. zł na środek dydaktyczny można w całości sfinansować z dotacjiGmina weryfikuje rozliczenia dotacji. W sprawozdaniu niepublicznej placówki znalazł się wydatek na zakup urządzenia służącego dzieciom z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego (m.in. do zajęć logopedycznych) o wartości ok. 30 tys. zł. Z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wynika, że limit finansowania środków trwałych to 10 tys. zł. Co w tej sytuacji? Czy kwestionować wydatek gminy?Marcin Nagórek•25 listopada 2025
Zbliża się termin przygotowania projektu uchwały budżetowejPołowa listopada to co do zasady najpóźniejszy termin przedstawienia projektu budżetu radzie gminy (miasta, powiatu, sejmikowi województwa) i regionalnej izbie obrachunkowej. Aby zdążyć na czas, prace w urzędach powinny już trwać. Podpowiadamy, jak przygotować projekt uchwały budżetowej, jakich postanowień nie może w niej zabraknąć, a także jakich błędów trzeba się wystrzegać.Marcin Nagórek•29 października 2025