RIO

Ostatnie miesiące roku to okres intensywnych prac nad budżetami jednostek samorządu terytorialnego na kolejny rok. Projekt przygotowuje zarząd (ma na to czas do 15 listopada), a uchwałę podejmuje rada gminy, powiatu lub sejmik województwa. Jak przebiega procedura uchwalania budżetu JST, o czym musi pamiętać zarząd gminy lub powiatu przygotowując projekt – wskazujemy w poradniku. Przybliżamy przy tym najnowsze orzecznictwo.

Urząd miasta planuje zakup pojazdów dla straży miejskiej i rozważa dodatkowego samochodu z przeznaczeniem dla policji - czy może go przekazać w formie darowizny na rzecz komisariatu? Czy taki wydatek można uzasadnić poprawą bezpieczeństwa mieszkańców? Dopuszczalność przekazania policji samochodu przez gminę analizowała Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu w stanowisku z 24 czerwca 2025 r.

RIO zakwestionowała sposób podpisywania niektórych umów z wykonawcami przez kierownika wydziału finansowego urzędu gminy. Działał on na podstawie upoważnienia udzielonego przez wójta, które obejmowało możliwość podpisywania dokumentów i umów w przypadku nieobecności skarbnika w ramach kontrasygnaty. Argumentowaliśmy, że skarbnik niezależnie od upoważnienia wójta udzielił kontrasygnaty ustnie, w trakcie rozmowy telefonicznej. Jednak RIO nie przyjęło wyjaśnień. Czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów?

PYTANIE: RIO unieważniła uchwałę rady miasta w sprawie zaciągnięcia trzech pożyczek z BGK ze środków KPO. Według izby nie określała przeznaczenia tych pożyczek, a wymagają tego przepisy ustawy o finansach publicznych. Czy rozstrzygnięcie RIO jest zasadne?

Nie wiadomo, kto odpowiada za leczenie rannych dzikich zwierząt, gminy mają zbyt mało czasu na wydanie dotacji otrzymanych od innych samorządów, a przy wsparciu PSP przez powiat powstaje niepotrzebny obieg pieniędzy. To tylko niektóre z niejasnych lub problematycznych przepisów, które wyliczyła Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych w dorocznym sprawozdaniu.

Liberalizacja przepisów dotyczących głosowania radnych w sprawach, które mogą dotyczyć ich interesu prawnego oraz zmniejszenie liczby obowiązków sprawozdawczych – to część pomysłów Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KR RIO) ze sprawozdania za 2024 r.

Pytanie: Czy burmistrz może być członkiem gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych? Przepisy nie przewidują zakazu łączenia stanowiska wójta/burmistrza z członkostwem w tej komisji, ale regionalna izba obrachunkowa uznała, że to niedopuszczalne. Czy RIO może kwestionować pracę burmistrza w tej komisji?

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie uznało, że gmina, która korzysta z długoterminowej pożyczki z Krajowego Planu Odbudowy, powinna wpisać w uchwale budżetowej pełną kwotę zobowiązania. Bez tego uchwała rady tej jednostki o zaciągnięciu pożyczki jest nielegalna

Czy powiat może wprowadzić przepisy wewnętrzne przewidujące przechowywanie ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej (na serwerze) w postaci backupu bazy danych? Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku stwierdziła, że takie rozwiązanie jest zgodne z przepisami.

PYTANIE: RIO zarzuciła urzędowi miasta, że do okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej nie wliczał okresu odbywania służby wojskowej. Z przepisów ustawy o pracownikach samorządowych i rozporządzenia wykonawczego nie wynika, czy ten okres trzeba uwzględniać. Ponieważ mieliśmy wątpliwości – zaniechaliśmy wliczania tego okresu. Czy jest to naruszenie?

Stowarzyszenie złożyło w gminie rozliczenie dotacji celowej na organizację wypoczynku dla młodzieży szkolnej. Ujęło w nim wydatek na energię elektryczną. Naszą uwagę zwróciło to, że ten rachunek dotyczył całego stycznia, tymczasem umowa została zawarta na okres 15–31 stycznia. Czy wójt powinien wszcząć postępowanie o zwrot dotacji?

Na początku grudnia 2024 r. wójt wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu z powodu zamknięcia działalności gospodarczej. Do dziś nie wpłynął jednak wniosek od przedsiębiorcy o zwrot różnicy opłaty, którą wniósł on za cały 2024 r. Czy powinniśmy czekać na ten wniosek, czy musimy bez niego zwrócić nadpłatę?

Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) wskazała na poważne nieprawidłowości w sprawozdaniu Rb-28S w kolumnie „Zobowiązania ogółem”. Rozbieżności między zapisami ewidencji księgowej a sprawozdaniem wywołują pytania o zgodność z przepisami i poprawność księgowania na koncie 201. Czy uwagi RIO są zasadne i jakie konsekwencje mogą wyniknąć z ujawnionych nieprawidłowości?

Czy wydatki na remont samorządowego budynku można ująć w paragrafie 6050, tj. w kosztach realizowanej inwestycji, a potem powiększyć wartość środka trwałego na koncie 011?