Polexit

Polacy są gotowi ograniczyć ETS nawet kosztem konfliktu z UE – wynika z sondażu dla DGP. Tyle że polityczna deklaracja sprzeciwu wobec systemu emisji CO2 może oznaczać coś znacznie poważniejszego: uderzenie w fundamenty wspólnego rynku, od którego zależy polska gospodarka.

Ponad połowa respondentów w sondażu SW Research dla DGP opowiada się za ograniczeniem stosowania ETS, unijnego systemu handlu emisjami, nawet gdyby wiązało się to z retorsjami ze strony Brukseli. To obraz kryzysu wizerunkowego, w jakim znalazła się polityka klimatyczna UE – komentują eksperci.

Blisko połowa Polaków uważa, że po wyborach w 2027 r. nie jest realny scenariusz opuszczenia przez Polskę Unii Europejskiej — wynika z najnowszego sondażu SW Research na zlecenie Onetu. Zaskoczeniem może być jednak spora grupa osób, która nie ma w tej sprawie zadania.

Debata o polexicie, którą podsycił artykuł byłego ministra z PiS Konrada Szymańskiego, coraz częściej służy politycznej mobilizacji, a nie realnej analizie problemów Unii Europejskiej. Tymczasem ignorowanie napięć i słabości wspólnoty może okazać się znacznie groźniejsze niż sama dyskusja o tym, czy prawica doprowadzi nad Wisłą do wyjścia z UE.

Choć PiS wciąż deklaruje, że nie chce opuszczać Unii Europejskiej, jego retoryka i działania coraz częściej przesuwają debatę w stronę polexitu. Czy mamy do czynienia już nie z kalkulacją polityczną, mającą służyć podbieraniu wyborców obydwu Konfederacji, lecz z autentyczną zmianą mentalną wewnątrz największej partii opozycyjnej w Polsce?

Szef rządu Donald Tusk ocenił w niedzielę, że polexit to dzisiaj realne zagrożenie. Dodał, że polexitu pragną obie konfederacje i większość PiS, a prezydent Karol Nawrocki jest ich patronem. Zaznaczył, że zrobi wszystko, żeby ich powstrzymać.

Premier Donald Tusk w sobotę stwierdził, że konflikt wokół programu SAFE odsłonił prawdziwe intencje polityków, a nadchodzące wybory zdecydują, czy Polska pozostanie w Unii Europejskiej i kto dąży do jej opuszczenia.

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski wystąpił do Komisji Europejskiej o podjęcie działań nadzorczych oraz wszczęcie postępowania w sprawie TikToka, w związku z masowym rozpowszechnianiem treści generowanych przez sztuczną inteligencję, które nawołują do wystąpienia Polski z Unii Europejskiej.

Debata o przyszłości Polski w Unii Europejskiej jeszcze kilkanaście lat temu była czysto akademicka. Dziś wraca w sondażach i politycznych sporach z wyraźną siłą. Najnowsze badanie pokazuje, że większość Polek i Polaków nadal sprzeciwia się wyjściu z UE, ale skala poparcia dla członkostwa wyraźnie się zmniejszyła. To nie jest już temat marginalny, a podział opinii coraz częściej przebiega wzdłuż linii partyjnych.

W normalnych warunkach transformacja energetyczna mogłaby być jednym z obszarów szerokiego politycznego konsensusu. U nas wyrodziła się w kolejną arenę wojny kulturowej.

Gdybyśmy chcieli zrezygnować z polityki klimatycznej UE byłoby to jednoznaczne z wyjściem z Unii Europejskiej - ocenił premier Mateusz Morawiecki. Dodał, że on nie da się wepchnąć w narrację Poleksitu.

Przez dwie kadencje prawa i sprawiedliwości znacząca część Polaków doszła do wniosku, że samo podporządkowanie zaleceniom Brukseli nie daje gwarancji nastania w kraju upragnionej normalności.

- Koalicjant nie do końca rozumie, z czym się wiąże utrudnienie relacji z Brukselą. Dziś relacje z krajami unijnymi, czy szerzej z partnerami zagranicznymi, są bardzo ważne w sferze gospodarki - mówi w rozmowie z DGP Olga Semeniuk sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, pełnomocnik rządu ds. małych i średnich przedsiębiorstw.

Nie ulega wątpliwości, że zarówno retoryka prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego jak i zachowania niektórych funkcjonariuszy tej partii, choćby w sprawie sędziego Piotra Gąciarka, oznacza prowokowanie i szykowanie nas do polexitu - ocenił w poniedziałek marszałek Senatu Tomasz Grodzki.

- Bycie poważnym członkiem wspólnoty europejskiej, to możliwość wpływania na decyzję i korzystania z dobrodziejstw, np. z funduszy. Patrząc na nasze działania widzę, że my już się wypisaliśmy z Unii. Może nie być formalnej decyzji, że ktoś nas wyrzuci, czy sami odejdziemy. Będziemy zmarginalizowani – już w dużym stopniu jesteśmy. Do polexitu już doszło. A przecież mamy swoje zobowiązania geopolityczne, jesteśmy na granicy Unii. W tym momencie kłócenie się z partnerami europejskimi jest godzeniem w suwerenność Polski przez rządzących - mówi dr hab. Mikołaj Małecki, adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego.

Kontestowanie unijnego pakietu klimatycznego i groźby jego wypowiedzenia zrobią z polskich firm outsiderów i w najlepszym razie wyrzucą nas na peryferie wspólnoty. Nie zmienia to tego, że o reformie systemu handlu emisjami CO2 trzeba rozmawiać.

Ewentualną zgodę na wystąpienie Polski z UE powinien wyrażać w referendum naród lub parlament kwalifikowaną większością głosów - wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek w pismach skierowanych m.in. do prezydenta i premiera. Rzecznik zaapelował o odpowiednie zmiany w prawie.

Każdy poseł ma prawo wyrażać swoje poglądy i Janusz Kowalski również ma prawo; natomiast nie wyciągałbym z tego jakichś daleko idących wniosków - powiedział w piątek minister w KPRM Michał Wójcik odnosząc się do wypowiedzi polityka Solidarnej Polski na temat referendum ws. wyjścia Polski z UE.