geopolityka

Zamiast ekscytować się obroną Grenlandii i dywagować o rozpadzie NATO, Europejczycy lepiej by zrobili, rozmawiając z Donaldem Trumpem na temat włączenia naszego kontynentu do projektu Złotej Kopuły. Może się bowiem okazać, że amerykański zwrot geostrategiczny pozostawi Europę w osamotnieniu wobec nuklearnego szantażu Rosji i Chin.

O ile interwencja w Caracas miała dla polskich interesów dobre skutki, o tyle zupełnie przeciwny wektor ma amerykańska presja na Grenlandię. Dziś nie wiadomo jeszcze jak ta sprawa się zakończy, ale niezależnie od tego, co się wydarzy, koszty polityki Donalda Trumpa są odczuwalne już dziś.

„Koła historii obracają się niepowstrzymanie” – tym zdaniem Wang Yi, odpowiedzialny za politykę międzynarodową ChRL, podsumował chińską wizję świata. W praktyce oznacza ona próbę zbudowania porządku, w którym Pekin rozdaje karty, Rosja pełni rolę strategicznego zaplecza, a Europa zostaje zredukowana do partnera gospodarczego, pozbawionego wpływu na sprawy wojny i pokoju.

Spór o Grenlandię nie jest dyplomatycznym ekscesem ani osobistą fanaberią Donalda Trumpa. To świadoma gra oparta na logice dominacji, znanej z XIX-wiecznego myślenia o polityce międzynarodowej. Duńska wyspa pełni w niej rolę pretekstu – i lewara wymierzonego w Europę.

Mroczną stroną gospodarczego sukcesu Chin jest nadwyżka mocy produkcyjnych w przemyśle. W przeszłości podobne problemy Pekin już rozwiązywał, ale tym razem utrudnieniem jest wysoki poziom długu i przeciągający się kryzys w sektorze nieruchomości.

Chiny przeciwko Tajwanowi, Rosja przeciwko Ukrainie, Indie przeciwko Pakistanowi, Izrael przeciwko Hamasowi i inne tlące się konflikty. Oto światowa mapa punktów zapalnych, które w 2026 mogą wybuchnąć i przynieść kolejne wojny.

Konsumenci na całym świecie coraz silniej odczuwają skutki inflacji oraz niepewności geopolitycznej. Na rynkach rozwiniętych aż 84% badanych spodziewa się wzrostu wydatków w ciągu najbliższych sześciu miesięcy (w porównaniu z 70% na rynkach rozwijających się), co wskazuje na rosnącą presję finansową i obawy o przyszłość.

Tylko dwoje amerykańskich polityków w historii zrobiło coś konkretnego dla Polski. I wbrew rozpowszechnionej wśród Polaków legendzie, nie było wśród nich Ronalda Reagana, ani tym bardziej Donalda Trumpa.

Przed opublikowaną właśnie strategią bezpieczeństwa narodowego USA nie należy padać natychmiast na kolana. Ale też nie ma co odmrażać sobie uszu na złość babci – komentarz Witolda Sokały do globalnych priorytetów administracji Donalda Trumpa.

Jak zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii wobec odchodzenia od paliw kopalnych i rozwoju źródeł odnawialnych? W jaki sposób budować odporne, zrównoważone systemy energetyczne? Na te pytania odpowiadali uczestnicy sesji „W poszukiwaniu stabilności energetycznej” na Open Eyes Economy Summit (OEES).

Działania prezydenta RP jawią się jako przykład praktycznego wdrażania modelu podziału obciążeń, który administracja Donalda Trumpa promuje i której coraz częściej oczekuje od europejskich sojuszników. Przyjmowanie roli lidera odpowiada amerykańskim oczekiwaniom w dziedzinie bezpieczeństwa – eksperci Instytutu Sobieskiego i Heritage Foundation analizują sto dni prezydentury Karola Nawrockiego.

Jak poinformował serwis polskiobserwator.de, w Niemczech i Włoszech pojawiły się komentarze dotyczące polskich zasobów złota. „Polska w rok zgromadziła fortunę, ewenement na światową skalę”– cytuje serwis.

Szykujmy się na dzień ostateczny, ale róbmy wszystko, by do niego nie doszło – to wniosek z rozmowy z prof. dr hab. Jakubem Growcem, kierownikiem Katedry Ekonomii Ilościowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Przedstawiona przez niego wizja rozwoju sztucznej inteligencji nie daje powodów do optymizmu.

Amerykański AI Action Plan wyznacza nowy porządek świata, w którym sztuczna inteligencja staje się narzędziem geopolityki i gospodarki. Dr Piotr Arak podkreśla, że Polska stoi dziś przed wyborem – czy budować własne kompetencje w AI, czy dołączyć do amerykańskiego ekosystemu, który kształtuje globalne standardy.

Metale strategiczne stały się synonimem bajkowego Sezamu. Panuje przekonanie, że to właśnie w miedzi, kobalcie, neodymie czy lutecie kryją się nie tylko krociowe zyski dziś, lecz także klucz do panowania w przyszłości nad światem. Dobrze sobie na ten temat poczytać. Choć od razu muszę przestrzec, że nie płyną z tych lektur (zazwyczaj) wnioski budujące dla Zachodu. Nie inaczej jest z pracą ekonomistów z Centrum Badawczego im. Enrica Fermiego w Rzymie.

Zmiany, które następują w Europie i świecie, są bardzo dynamiczne i wpływają na życie i funkcjonowanie samorządów. Przybywa tematów, o których warto rozmawiać i nad którymi powinniśmy pracować.

Podczas konferencji EFNI Wiosna 2025 w centrum uwagi znalazły się wyzwania i szanse, jakie stawia przed Europą gwałtownie zmieniająca się geopolityka. Paneliści zgodnie podkreślali, że choć zmiany zachodzą szybko, Unia Europejska – w tym Polska – zaczyna skutecznie reagować. O najważniejszych wnioskach z debat mówiła Małgorzata Mroczkowska-Horne, dyrektor generalna Konfederacji Lewiatan.