geopolityka

We współczesnych zachodnich demokracjach 12 miesięcy to bardzo długo, ale z perspektywy liczącej kilka tysięcy lat cywilizacji Chin to jedynie krok w długim marszu. Rok 2025 upłynie pod znakiem kolejnych, mało spektakularnych, ale istotnych zmian i dalszego balansowania w gospodarce i rozgrywce mocarstw.

Kurtuazyjna wizyta republikańskiego kongresmana, wiernego zwolennika Donalda Trumpa. Miła atmosfera, pogawędka, najpierw o sprawach nieistotnych, po kilku minutach jednak przeszliśmy do rzeczy. Opowiedziałem o naszym zaangażowaniu w pomoc Ukrainie, o dostawach uzbrojenia, o tym, jak przyjmujemy uchodźców. O neoimperialnych ambicjach Władimira Putina i o zagrożeniu, jakie Rosja stwarza dla cywilizacji Zachodu. „Wspieramy Ukraińców także dlatego, że chcemy uniknąć kolejnej Buczy, tym razem na przedmieściach Warszawy” – tłumaczyłem. „Very well. By the way, what is Warsaw?” – dociekał kongresman.

Wielu zachodnich polityków i ekspertów wykazuje zaskakującą troskę o to, by Rosji (i jej prezydentowi) nie stała się krzywda. A gdy nie mogą pomóc realnie, to przynajmniej przytulą i pocieszą w kłopotach.

„Chiny się zmieniły, dlatego my musimy zmienić nasze podejście” – ogłosił w zeszłym roku niemiecki rząd. W rzeczywistości dalej traktuje handel z Państwem Środka priorytetowo.

W przyszłym roku flagowe projekty unijnych instytucji staną pod znakiem zapytania, a tarcia wśród państw członkowskich nasilą wątpliwości co do dalszego wsparcia dla Ukrainy.

Wiele wyborów umocni nieliberalne rządy. Inne będą nagrodą dla skorumpowanych i niekompetentnych.

Geopolityka zaczyna się od mapy, a kończy na Szekspirze. Reszta – zdaniem Roberta Kaplana – nie jest szczególnie istotna.

Szef chińskiego MSZ Qin Gang oskarżył we wtorek USA o próby ograniczania Chin i podsycanie napięć w dwustronnych relacjach. Jeśli Waszyngton nie zmieni kursu, dojdzie do „konfliktu i konfrontacji”, która może mieć „katastrofalne konsekwencje” – ostrzegł.

Mołdawscy politycy mówią o ryzyku prorosyjskiego zamachu stanu czy nawet desantu na stołeczne lotnisko. W trwającym od kilku tygodni szumie wokół Mołdawii jest trochę przesady, ale i szczypta trafnej konstatacji: cele Kremla są stałe i obejmują zainstalowanie w Kiszyniowie prorosyjskiego rządu – zgodnie z wolą Mołdawian albo i wbrew niej.

W efekcie wojny na Ukrainie środek ciężkości w Europie wyraźnie przesuwa się na wschód, a Polska i kraje bałtyckie zyskują moralny autorytet - pisze w niedzielę w magazynie "The Observer" Jonathan Eyal, jeden z wicedyrektorów londyńskiego think-tanku Royal United Services Institute (RUSI).

W Afryce toczy się inna odsłona tej samej globalnej gry, co tuż za naszą wschodnią granicą. I de facto z tymi samymi przeciwnikami, choć nie zawsze jest to widoczne na pierwszy rzut oka.

- USA chcą mieć w Europie partnera, a nie nastolatka, którym ciągle się trzeba opiekować. Nie może być tak, że my inwestujemy w zdrowie, edukację i komfort życia, a zbroją się za nas Amerykanie - mówi w rozmowie z DGP Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz  dyrektorka Instytutu Strategie 2050 współpracującego z ruchem Polska 2050. W latach 2012-2014 podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a w latach 2014-2016 ambasador RP w Rosji. Po zakończeniu służby dyplomatycznej kierowała m.in. programem „Otwarta Europa” Fundacji im. Stefana Batorego.

- Nie da się prowadzić skutecznej polityki naszych czasów w formule samotnego przywództwa. Nie da się - mówi Kazimierz Ujazdowski, senator X kadencji, prawnik, historyk idei.

Choć geopolityków emocjonuje walka o światową dominację między Chinami a USA, możliwe, że gospodarczo-politycznym układem sił wstrząśnie inna potęga.

Ikiedy myślałem, że Grzegorz Kołodko niczym nie może zaskoczyć, to napisał „Wojnę i pokój”. A tak całkiem serio, to Kołodkę oraz Tołstoja łączy wiele. Choćby to, że obaj to niezwykle płodni autorzy. Oraz to, że „Wojna i pokój” to ich najważniejsze książki - tak jest przynajmniej moim zdaniem.

Doradca prezydenta Ukrainy Mychajło Podolak napisał na Twitterze, że Viktor Orbán kieruje się nienawiścią do Ukrainy. Odpowiedź na tytułowe pytanie najpewniej nie jest twierdząca. To nie nienawiść stoi za decyzjami Węgier, a cynizm, pragmatyzm oraz przekonanie o dziejowej sprawczości.

W wyniku sankcji gospodarka rosyjska będzie słabła, a wsparcie wojskowe dla Ukrainy - sprawi, że jej opór będzie stawał się coraz silniejszy; w efekcie w perspektywie kilku tygodni, miesięcy, Rosja może być zmuszona do podjęcia realnych rozmów - ocenił wiceszef MSZ Piotr Wawrzyk.

Ceny ropy na giełdach paliw spadają w trakcie poniedziałkowej sesji o ponad 2-3 proc. w reakcji na doniesienia z Chin, największego importera ropy na świecie, o nasilaniu się epidemii Covid-19, co wzbudza na rynkach obawy o popyt na paliwa. Z kolei jemeńscy bojownicy wstrzymali się od ataków w Arabii Saudyjskiej i na razie ogłosili 3-dniowy rozejm - informują maklerzy.