geopolityka

Europejskie elity będą nadal bronić liberalnego porządku przed Donaldem Trumpem – tak wynika z raportu towarzyszącego Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa. Problem w tym, że autorzy sami przyznają, iż broniony system od dawna opierał się na hipokryzji i podwójnych standardach.

Niektórzy się cieszą, bo oto umiera neoliberalizm i zwija się globalizacja gospodarki. Tylko czy naprawdę wizja powrotu do ancien régime’u powinna być tak kusząca? Kto na niej straci? Opinia Sebastiana Stodolaka.

Z zaproszeniem do Rady Pokoju coś trzeba będzie zrobić. Nie ma co liczyć, że się rozejdzie po kościach. Trump ma tam zbyt wiele zaszytych interesów. Decyzja Polski musi wynikać z oceny, o co w istocie tu chodzi.

Globalna gospodarka wchodzi w okres głębokich zmian, a Europa i Polska stoją przed kluczowymi decyzjami dotyczącymi swojej przyszłej roli w nowym porządku świata. Odpowiedzi na te wyzwania będą poszukiwane podczas konferencji EEC Trends w Warszawie.

Europa wchodzi w okres próby, w którym równocześnie musi mierzyć się z wojną za wschodnią granicą, presją globalnych mocarstw i własnymi ograniczeniami gospodarczymi oraz politycznymi. Tegoroczny Europejski Kongres Gospodarczy stawia pytanie, czy Unia Europejska potrafi w tych warunkach zachować podmiotowość, solidarność i konkurencyjność – i gdzie przebiegają granice tej zdolności.

Stary porządek międzynarodowy się nie naprawi. Dla Polski, państwa średniego w świecie narastającej rywalizacji, to oznacza konieczność zmiany myślenia o suwerenności, sojuszach i własnej sile. Realizm bez cynizmu i wartości wsparte realnymi zdolnościami stają się warunkiem bezpieczeństwa i wpływu.

Jeżeli Davos uznać za zwierciadło politycznego świata, to odbijać się w nim będą przede wszystkim twarze dwóch ludzi: Donalda Trumpa i premiera Kanady Marka Carneya. Bo zarówno Trump, jak i Carney zaprezentowali na Światowym Forum Ekonomicznym konkurencyjne wizje świata. Jedną z tych dwóch dróg będzie musiał wybrać w najbliższej przyszłości każdy kraj.

Prezydent USA Donald Trump ewidentnie gromadzi w regionie siły zbrojne – przydatne nie tylko do przeprowadzenia punktowych uderzeń rakietowo-lotniczych i operacji służb specjalnych, jak ta niedawna z Wenezueli, ale również do pełnoskalowego wtargnięcia wojsk lądowych (czołgi, transportery opancerzone). Być może Amerykanie robią to wyłącznie z myślą o szantażowaniu Teheranu, ale na pewno mają narzędzia do realizacji najostrzejszych scenariuszy.

Gotowość podjęcia ostrej gry z Trumpem w Europie bierze górę nad kwestiami egzystencjalnymi dla Polski. Na listę kart przetargowych wpisywana jest możliwość wstrzymania wszelkich kontraktów zbrojeniowych i technologicznych z USA (czyli również budowę polskiej elektrowni jądrowej), a także obecność wojsk amerykańskich na terytorium UE. Jaka powinna być odpowiedź Polski na te wyzwania?

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) podwyższył prognozę tempa wzrostu gospodarczego Polski na 2026 r. o 0,4 pkt proc. do 3,5 proc. względem prognoz z października ubiegłego roku. Instytucja jednocześnie obniżyła tempo wzrostu gospodarczego o 0,2 pkt proc. na przyszły rok do 2,7 proc. MFW ocenia, że w ubiegłym roku PKB zwiększył sie o 3,3 proc.

Zamiast ekscytować się obroną Grenlandii i dywagować o rozpadzie NATO, Europejczycy lepiej by zrobili, rozmawiając z Donaldem Trumpem na temat włączenia naszego kontynentu do projektu Złotej Kopuły. Może się bowiem okazać, że amerykański zwrot geostrategiczny pozostawi Europę w osamotnieniu wobec nuklearnego szantażu Rosji i Chin.

O ile interwencja w Caracas miała dla polskich interesów dobre skutki, o tyle zupełnie przeciwny wektor ma amerykańska presja na Grenlandię. Dziś nie wiadomo jeszcze jak ta sprawa się zakończy, ale niezależnie od tego, co się wydarzy, koszty polityki Donalda Trumpa są odczuwalne już dziś.

„Koła historii obracają się niepowstrzymanie” – tym zdaniem Wang Yi, odpowiedzialny za politykę międzynarodową ChRL, podsumował chińską wizję świata. W praktyce oznacza ona próbę zbudowania porządku, w którym Pekin rozdaje karty, Rosja pełni rolę strategicznego zaplecza, a Europa zostaje zredukowana do partnera gospodarczego, pozbawionego wpływu na sprawy wojny i pokoju.

Spór o Grenlandię nie jest dyplomatycznym ekscesem ani osobistą fanaberią Donalda Trumpa. To świadoma gra oparta na logice dominacji, znanej z XIX-wiecznego myślenia o polityce międzynarodowej. Duńska wyspa pełni w niej rolę pretekstu – i lewara wymierzonego w Europę.

Mroczną stroną gospodarczego sukcesu Chin jest nadwyżka mocy produkcyjnych w przemyśle. W przeszłości podobne problemy Pekin już rozwiązywał, ale tym razem utrudnieniem jest wysoki poziom długu i przeciągający się kryzys w sektorze nieruchomości.

Chiny przeciwko Tajwanowi, Rosja przeciwko Ukrainie, Indie przeciwko Pakistanowi, Izrael przeciwko Hamasowi i inne tlące się konflikty. Oto światowa mapa punktów zapalnych, które w 2026 mogą wybuchnąć i przynieść kolejne wojny.

Konsumenci na całym świecie coraz silniej odczuwają skutki inflacji oraz niepewności geopolitycznej. Na rynkach rozwiniętych aż 84% badanych spodziewa się wzrostu wydatków w ciągu najbliższych sześciu miesięcy (w porównaniu z 70% na rynkach rozwijających się), co wskazuje na rosnącą presję finansową i obawy o przyszłość.