demokracja

Wielu uznało słowa Tomasza Jastruna o „mordobiciu lub mordzie” za przekroczenie granic debaty publicznej. A może problem polega na czymś innym? Polska demokracja od wieków żywi się konfliktem, ostrym językiem i politycznym zwarciem. I być może ona musi taka być, żeby wciąż działała?

20 lat temu z Alaksandrem Milinkiewiczem fotografowali się czołowi politycy znad Wisły. Świetnie mówiący po polsku inteligent, fizyk z wykształcenia, a krajoznawca z zamiłowania, mobilizował Białorusinów do pokojowego protestu przeciwko dyktaturze. Był sojusznikiem naszej polityki wschodniej, zakładającej pomoc w demokratyzacji Europy Wschodniej. Dziś, gdy potrzebuje pomocy, państwo polskie powinno wyciągnąć do niego rękę – pisze Michał Potocki.

W przyzwoitej demokracji skumulowane działanie opinii publicznej, mediów, NGO, aktywnego rzecznika praw obywatelskich – wystarcza, by na bieżąco monitorować, koordynować, egzekwować. W kraju ceniącym państwo prawa werbalnie, lecz nieumiejącym się z nim obchodzić – to za mało.

Czy populizm to tylko inwektywa rzucana w przeciwnika, czy mierzalne zjawisko polityczne? Dr Jakub Krupa analizuje, jak na przestrzeni dwóch dekad zmieniały się programy polskich partii, dlaczego rok 2015 był momentem przełomowym i czy w dzisiejszej debacie publicznej ktokolwiek jest jeszcze wolny od populistycznych metod komunikacji.

„No, wreszcie! Przywróćcie w Rosji dobrą sławę Stalinowi. A wszelkich Sołżenicynów, Jelcynów i Gorbaczowów potępić za zniszczenie państwa!”. Rosyjski patriotyzm jest nie do pogodzenia z antybolszewizmem. Naród Aleksandra Sołżenicyna odrzuca takie połączenie. Czyli że niejako noblista zmarnował on swoje życie

W czwartek, dzień przed majówką, Sejm ma głosować wotum nieufności wobec minister środowiska Pauliny Hennig-Kloski i wobec minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Premier zapowiada, że kto nie poprze obu członkiń rządu, ten znajdzie się poza koalicją. Może to dotyczyć Polski 2050, części PSL i Nowej Lewicy. Rząd może więc niebawem stracić większość w Sejmie.

Stanem typowym dla polskiej demokracji jest ostra polaryzacja polityczna. Współcześnie tak głęboka, że wydaje się, iż nawet śmiertelne zagrożenia dla przyszłości III RP nie byłyby w stanie jej złagodzić. Podobnie było wiek temu. Ale wtedy problem sam się rozwiązał za sprawą kryzysu ekonomicznego i skompromitowania parlamentu. Potem władzę przejął „silny człowiek” i demokrację zlikwidował.

Lewica ma do zaproponowania niewiele więcej niż frazesy, prawica proponuje atrakcyjnie wyrażany mętlik. Sprawnie tworzy przekaz złożony ze stopu dawnych wątków z histeriami współczesności. Imigranci versus nacjonalizm. Zielona ideologia versus stare dobre kopalnie. Prawa mniejszości versus stare dobre małżeństwo. Pokój versus przemoc. I jakoś to idzie.

Budowaliśmy, budowaliśmy, aż zbudowaliśmy finalny model polskiej demokracji. Przetrwa kolejne dekady - Jan Wróbel pyta, dlaczego nasza polityka pełna jest złych praktyk i jak działa polska demokracja między wyborami.

Małgorzata Gersdorf otrzyma pod koniec stycznia nowo ustanowioną Nagrodę Fritza Sterna. Informację ogłosiła w poniedziałek, 12 stycznia, Berlińsko-Brandenburska Akademia Nauk. Wyróżnienie Akademia przyzna wspólnie z Bard College Berlin. Nagroda, nazwana imieniem historyka Fritza Sterna, ma honorować osoby opowiadające się za demokracją i otwartym społeczeństwem. Jej wartość to 10 tysięcy euro, a ceremonia wręczenia została zaplanowana na 28 stycznia w Berlinie.

Populiści doskonale rozumieją, że spotkania twarzą w twarz i gotowość do wysłuchania wyborców tworzą więź, której nie da się zastąpić tweetem i postem. Demokraci powinni uczyć się od nich tego, co działa – bez przejmowania tego, co szkodliwe. Trzeba konsekwentnie obalać fałsz, stawiać na autentyczność – to jedna z niewielu rzeczy, które naprawdę robią zasięgi.

Wyrok Wielkiej Izby w sprawie Danileț przeciwko Rumunii stanowi jedno z najważniejszych orzeczeń dotyczących wolności słowa sędziów. ETPC przypomniał, że niezawisłość sędziów nie polega na zachowywaniu milczenia, lecz na odwadze zabierania głosu, gdy wymaga tego dobro wspólne.

Były prezydent Polski Andrzej Duda 23 października był gościem Oxford Union Society, elitarnego stowarzyszenia dyskusyjnego Uniwersytetu Oksfordzkiego, które od dwóch stuleci przyciąga najwybitniejsze postaci świata polityki, nauki i kultury. Wystąpienie Dudy odbyło się z udziałem około 150 słuchaczy, a następnie – w kameralnym gronie trzydziestu zaproszonych gości – wziął udział w zamkniętej debacie.

System edukacji przygotowuje dzieci i młodzież do tego, by stać się obywatelami Europy angażującymi się w procesy demokratyczne. Programy wymiany takie jak Erasmus+ odgrywają w tym kluczową rolę. Unia proponuje ich rozszerzenie.

Demokracja na świecie przeżywa kryzys – wolność prasy jest dziś na najniższym poziomie od 50 lat. Ponad połowa krajów osłabiła standardy demokratyczne w ostatnich latach. Jak czytamy w nowym raporcie, Polska zanotowała poprawę, głównie dzięki odpolitycznieniu mediów publicznych.

Ludwik von Mises. Piewca wolności. A zwłaszcza wolnych rynków, po których krążą towary, usługi, kapitały i pracownicy, nie zaznając z niczyjej strony żadnej opresji ni regulacji. Jednak nowa praca na temat wielkiego liberalnego ekonomisty pokazuje, że wolnorynkowa ortodoksja prowadzi do odrzucenia demokracji. Lukas Starchl z Uniwersytetu w Grazu zebrał poglądy Misesa z okresu wiedeńskiego: od pierwszych jego wystąpień publicystycznych w 1905 r., aż po emigrację z austriackiej stolicy w przeddzień przejęcia jej przez nazistów.

Młodzi Europejczycy tracą wiarę w demokrację, a najniższe poparcie dla tej formy rządów jest we Francji, Hiszpanii i w Polsce – napisał brytyjski dziennik „The Guardian”, przytaczając wyniki sondażu YouGov dla Fundacji TUI.

Fundamentem każdej wspólnoty jest zaufanie. Jego poziom wobec lokalnych i regionalnych władz w całej Europie jest wysoki. Fundamentem rozwoju oraz sukcesu kontynentu jest i będzie w przyszłości samorząd terytorialny – mówi Piotr Całbecki, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego, członek Europejskiego Komitetu Regionów.

Wezwania, by już w pierwszej turze wyborów prezydenckich głosować na Trzaskowskiego, bo inaczej Polaków czeka nazizm z krematoriami czy analogiczne pod względem dramatyzmu obawy, deklarowane przez prawą stronę, mogą prowadzić do destrukcyjnego efektu.