atom

Polska od dwóch dekad próbuje dostać się do natowskiego programu Nuclear Sharing. Odpowiedź Waszyngtonu zawsze jest taka sama – należy uzbroić się w cierpliwość. Problem polega na tym, że w sprawach nuklearnych wolelibyśmy uzbroić się w głowice. Cierpliwością nikogo nie odstraszymy. Zwłaszcza Rosji.

Polska szuka pieniędzy na zbrojenia, świat znów mówi o broni atomowej, a na Bliskim Wschodzie wybucha kolejna wojna. Odcinek trzeci „Między nami polityka” to rozmowa o bezpieczeństwie w trzech odsłonach: sporze o program SAFE i pomyśle „SAFE 0 proc.”, wojnie w Iranie i nuklearnym parasolu nad Polską.

Niemieccy komentatorzy różnią się w ocenach propozycji prezydenta Francji Emmanuela Macrona udziału krajów europejskich we francuskim odstraszaniu nuklearnym. Gazety podkreślają, że kluczową rolę w tym przedsięwzięciu mają odegrać Niemcy.

Woszczyk: Zarządzanie ryzykiem niekiedy oznacza… akceptację ryzyka. Oczywiste jest, że są takie okoliczności, które powodują, że przebieg inwestycji w elektrownię jądrową musi wyglądać inaczej niż sobie to zaplanowaliśmy. „Wąskim gardłem” jest administracja. Do rozważenia jest przesunięcie części środków zaplanowanych w budżecie państwa dla PEJ na jej wzmocnienie.

Specyfika technologii – w tym niezależność od usług wzbogacania uranu – oraz atrakcyjne warunki finansowe, które ma oferować Ottawa. Te atuty budują status „czarnego konia” reaktorów CANDU w rywalizacji o kolejną po Choczewie inwestycję jądrową planowaną przez polski rząd.

Mimo inwazji na Ukrainę, Francja nie rezygnuje z handlu nuklearnego z Rosją. Sektor ten nie obejmują sankcje. Nowy raport Greenpeace ujawnia skalę zależności od Rosatomu. Czy francuskie elektrownie jądrowe napędzają rosyjską armię?

Swoje nastawienie do projektu Orlen Synthos Green Energy zmienił premier, a z końcem roku swoje śledztwo w sprawie wydanych dla planowanych w sześciu lokalizacjach inwestycji decyzji poprzedniego rządu podjęła prokuratura. Mimo to w publiczno-prywatnym projekcie jądrowym nie widać jednoznacznych symptomów wyjścia z impasu.

Amerykański atom coraz śmielej wchodzi do Europy. Projekty z reaktorami AP1000 – od Polski, przez Bułgarię i Ukrainę, po potencjalnie Słowację – mają stać się dla Westinghouse’a trampoliną do odbudowy utraconych zdolności w budowie wielkoskalowych elektrowni jądrowych. Stawka jest wysoka: bezpieczeństwo energetyczne regionu, geopolityczne wpływy USA i realna rywalizacja z francuskim EDF o dominację na europejskim rynku atomu.

Coraz więcej Niemców chce, by ich kraj posiadał broń jądrową. Polskim politykom zależy na uczestniczeniu w rozmowie o europejskim parasolu nuklearnym, a w tle toczy się dyskusja, czy nasz kraj stać na własną broń jądrową? Sceptyków nie brakuje.

Jeśli potwierdzą się zapowiadane harmonogramy światowych inwestycji, 2026 rok przyniesie największą od prawie 40 lat ekspansję energetyki jądrowej. Polska może znaleźć się na szpicy tej atomowej ofensywy.

Zgodnie z zatwierdzonym mechanizmem, wysokość wsparcia dla elektrowni na Pomorzu będzie niezależna od jej produkcji. Celem – jak wyjaśnia Komisja Europejska w odpowiedzi na pytania DGP – jest zmotywowanie jej do zachowań rynkowych, które podejmowałaby, gdyby pomocy państwa nie było.

- Zmierzamy do podpisania kluczowego kontraktu na wykonanie elektrowni z konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Chcemy go zawrzeć jak najszybciej, najlepiej do połowy 2026 roku - mówi w wywiadzie dla DGP Wojciech Wrochna, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej.

Mimo coraz częściej deklarowanej woli wykorzystania szansy dla krajowego przemysłu w bezpośrednim otoczeniu inwestycji na Pomorzu nie milkną obawy, czy obietnice przełożą się na rzeczywistość. Ich testem będzie ostateczny kształt negocjowanej obecnie z amerykańskim konsorcjum Westinghouse-Bechtel umowy na budowę elektrowni.

25 listopada 2025 roku w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, w wyjątkowej przestrzeni Sztolni Królowa Luiza (ul. Wolności 408), odbędzie się konferencja „Polska Następny Krok. Rozwój. Atom. Węgiel – Dobitnie 2025” – wydarzenie poświęcone kluczowym kwestiom polskiej racji stanu, bezpieczeństwa energetycznego i rozwoju gospodarczego.

Starając się zaspokoić oczekiwania wyborców z regionu Bełchatowa, Donald Tusk włożył kij w szprychy działaniom własnego rządu, wkurzył walczący nadal o elektrownię jądrową Konin i zasiał w sprawie planów na atom w centralnej Polsce znacznie więcej wątpliwości, niż rozwiał.

Na Pomorzu startują pierwsze techniczne prace szykujące grunt pod przyszłą elektrownię atomową. Przygotowania powinny zakończyć się za trzy lata wylaniem tzw. pierwszego betonu jądrowego. Ale kluczowe kamienie milowe i najpoważniejsze źródła ryzyka dla terminowej realizacji inwestycji – przypieczętowanie finansowania i warunków realizacji elektrowni – są jeszcze przed nami.

USA przymierzają się do restartu swojego uśpionego przemysłu jądrowego. Ale rozpędzona machina chińskiego przemysłu, z którą Stany chcą podjąć konkurencję, ani myśli zwalniać tempa. W tym kontekście na stole pojawia się idea ściślejszej współpracy koncernów amerykańskich i kanadyjskich z partnerami z Europy i Azji Wschodniej. Poletkiem doświadczalnym może stać się m.in. nasz region.

Projekt elektrowni jądrowej Paks II, realizowany we współpracy z Rosjanami, ma kłopoty. Problem w tym, że wytoczone wobec niego argumenty prawne mają zastosowanie także do polskiego projektu i przyjętych zasad współpracy z Amerykanami.