Jak opodatkować zakup towarów od zagranicznej firmy

@RY1@i02/2013/068/i02.2013.068.07100090f.805.jpg@RY2@

Mimo że spółka ABC nabyła towary od firm z UE, nie mamy do czynienia z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (dalej: WNT), gdyż w wyniku opisanych dostaw towary nie są przewożone z terytorium innego państwa UE (np. Niemiec, Belgii) na terytorium kraju, tj. Polski. Nie oznacza to jednak, iż spółka nie będzie musiała rozliczyć VAT od tych dostaw (dostawy z 12 i 14 marca oraz 3 kwietnia zostały zafakturowane przez zagranicznych dostawców bez VAT). Spółka może być więc zobowiązana do rozliczenia VAT od tzw. dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca. Ponieważ 1 kwietnia zmienił się krąg podatników zobowiązanych do rozliczenia VAT od tych dostaw, kwestię tę należy odrębnie przeanalizować dla dostaw z marca i kwietnia 2013 r. Przedmiotem dostawy są towary znajdujące się w Polsce i w wyniku dostawy towary nie opuszczą Polski - miejsce dostawy tych towarów znajduje się więc w myśl art. 22 ustawy o VAT w Polsce.

Do 31 marca 2013 r...

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary, jeżeli dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT).

Zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o VAT przepis art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT stosuje się m.in., jeżeli nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce jej prowadzenia na terytorium kraju albo osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, posiadająca siedzibę na terytorium kraju, z zastrzeżeniem art. 17 ust. 6 ustawy o VAT.

Zagraniczni dostawcy nie posiadają w Polsce siedziby działalności ani stałego miejsca jej faktycznego prowadzenia. Natomiast nabywca (spółka ABC) jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, posiadającym siedzibę działalności na terytorium kraju.

Poza tym w przedstawionym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania art. 17 ust. 6 ustawy o VAT, który wyłącza stosowanie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT do dostaw towarów dokonywanych w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju.

Spełnione zostały zatem warunki do zastosowania do dostaw marcowych art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT i podatek od tych czynności musi rozliczyć polska spółka. W przypadku dostawy dokonanej przez firmę belgijską nie zmienia tego fakt, że jest ona zarejestrowana jako podatnik VAT czynny w Polsce.

Spółka ABC musi zatem rozliczyć podatek od dostawy, dla której podatnikiem jest nabywca zarówno w przypadku towarów nabytych od firmy niemieckiej, jak i belgijskiej.

...i od 1 kwietnia

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik niemający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca jej prowadzenia na terytorium kraju, a w przypadku dostawy towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT,

b) nabywcą jest m.in. podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce jej prowadzenia na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o VAT,

c) dostawa towarów nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju.

Zatem z analizy powyższych przepisów wynika, że:

- przedmiotowa sprzedaż nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju - warunek jest spełniony;

- nabywcą przedmiotowych towarów jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, posiadający siedzibę działalności gospodarczej - warunek jest spełniony;

- dostawcą przedmiotowych towarów jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju - warunek ten jest spełniony; jednak dodatkowo od 1 kwietnia 2013 r. dostawca ten w przypadku omawianych towarów nie może być zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT - w przedstawionym stanie faktycznym warunek ten jest spełniony jedynie w odniesieniu do dostawy dokonanej w kwietniu 2013 r. przez firmę niemiecką (firma belgijska jest bowiem zarejestrowana w Polsce dla celów VAT i to ona powinna rozliczyć VAT od przedmiotowej dostawy - prawidłowo więc wystawiła ona polską fakturę z VAT).

Podsumowując, z dostaw dokonanych w kwietniu 2013 r. na spółce ABC będzie ciążył obowiązek rozliczenia podatku od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, tylko w odniesieniu do dostawy firmy niemieckiej. Zakup przedmiotowych towarów w kwietniu od firmy belgijskiej stanowi nabycie towarów w kraju i podlega rozliczeniu wyłącznie od strony podatku naliczonego.

Dla porządku należy wskazać, że od 1 kwietnia 2013 r. przepisy ust. 5 i 6 art. 17 ustawy o VAT zostały uchylone.

Podstawa

W przypadku dostaw towarów, dla których zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT podatnikiem jest ich nabywca, podstawą opodatkowania jest kwota, którą nabywca jest obowiązany zapłacić, z wyjątkiem przypadku, gdy podatek od towarów, które są na terytorium kraju instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, został w całości z tytułu ich importu pobrany od podatnika dokonującego nabycia tych towarów (art. 29 ust. 18 zdanie pierwsze ustawy o VAT). W przypadku przedmiotowych dostaw podstawą opodatkowania będzie cena nabycia.

Przepisy art. 19 ust. 1-4, 11, 13 pkt 1 lit. a i pkt 3 oraz ust. 16-17 ustawy o VAT stosuje się odpowiednio do dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca (art. 19 ust. 20 ustawy o VAT). W rozpatrywanym przypadku oznacza to, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą wystawienia faktury przez niemieckiego lub belgijskiego dostawcę.

Dla dostawy wyrobów AGD ustawodawca nie przewidział preferencyjnej stawki VAT ani zwolnienia z podatku. Należy więc zastosować podstawową stawkę, wynoszącą 23 proc.

Dostawa z 5 kwietnia 2013 r. od firmy belgijskiej nie jest objęta dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT.

Podatek naliczony

Zakładam, że nabyte od firmy niemieckiej i belgijskiej towary będą przedmiotem sprzedaży opodatkowanej VAT. Zatem spółce ABC przysługiwać będzie prawo od odliczenia VAT naliczonego przy ich nabyciu.

Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. kwota podatku należnego z tytułu dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT podatnikiem jest ich nabywca (art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o VAT). Zatem kwota podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, wynikająca z powyższej tabeli stanie się dla spółki ABC kwotą podatku naliczonego.

Z kolei prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.

W przypadku spółki ABC prawo to powstanie w rozliczeniu za marzec 2013 r. w stosunku do dostaw marcowych (od firmy niemieckiej i belgijskiej) oraz w rozliczeniu za kwiecień 2013 r. w stosunku do dostawy kwietniowej od firmy niemieckiej.

W marcu spółce będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego powstałego z przekształcenia podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, w łącznej wysokości 92 000 zł (46 000 zł + 46 000 zł); a w kwietniu - 23 000 zł.

Poza tym w rozliczeniu za kwiecień 2013 r. spółce będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez firmę belgijską na udokumentowanie dostawy z 5 kwietnia, tj. w kwocie 23 000 zł (zakładam, że spółka ABC otrzymała tę fakturę w kwietniu 2013 r.). Spółka otrzymała wyroby AGD w kwietniu, zatem nie znajdzie zastosowania art. 86 ust. 12 ustawy o VAT.

Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT). Zakładam jednak, że spółka ABC nie będzie korzystać z tej możliwości i z prawa do odliczenia podatku naliczonego skorzysta już w miesiącu, w którym powstało u niej takie prawo.

Uwaga: 1 kwietnia 2013 r. nowe brzmienie otrzymał art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT. Zmiana ta nie ma jednak znaczenia dla rozpatrywanego przypadku. Poza tym należy pamiętać o obowiązującym w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2013 r. przepisie przejściowym, tj. art. 11 ust. 2 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Dla schematu rozliczenia podatku założę, iż spółka ABC ujmie we właściwym okresie podatek należny od przedmiotowych dostaw, a więc spełnione zostaną warunki określone w tym przepisie przejściowym.

Wyliczenie VAT dla dostaw spółki ABC objętych dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT

1	Dostawa z 12 marca od firmy niemieckiej	200 000 zł	12 marca	23 proc.	46 000 zł
2	Dostawa z 14 marca od firmy belgijskiej	200 000 zł	14 marca	23 proc.	46 000 zł
3	Dostawa z 3 kwietnia od firmy niemieckiej	100 000 zł	3 kwietnia	23 proc.	23 000 zł

Uwaga: W przypadku dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, mogą być wystawiane faktury wewnętrzne (art. 107 ust. 7 ustawy o VAT). Spółka ABC może, choć nie musi, wystawić na udokumentowanie tych dostaw faktury wewnętrzne. Istotne jest, aby rozliczyła podatek należny od tych dostaw we właściwej deklaracji VAT-7

Schemat rozliczenia VAT spółki ABC*

1. Jaki podatek należy zapłacić: VAT - podatek należny
2. Jaka powinna być podstawa opodatkowania VAT	400 000 zł	100 000 zł
3. Jaka jest stawka podatku VAT	23 proc.
4. Czy można skorzystać ze zwolnienia VAT	nie
5. Ile wyniesie podatek naliczony (do odliczenia)	92 000 zł (powstały w całości z przekształcenia podatku należnego) Wartość netto nabycia - 400 000 zł	46 000 zł (23 000 zł powstałe z przekształcenia podatku należnego od dostawy od firmy niemieckiej i 23 000 zł podatek naliczony wynikający z faktury otrzymanej od firmy belgijskiej dokumentującej dostawę z 5 kwietnia) Wartość netto nabycia - 200 000 zł
6. W jakiej deklaracji wykazać podatek: VAT	Deklaracja VAT-7 podatek należny - poz. 42 podstawa opodatkowania - poz. 41 podatek naliczony - poz. 52 wartość netto nabycia - poz. 51
7. Termin złożenia deklaracji	25 kwietnia	27 maja (25 maja 2013 r. - sobota)

* Schematem nie są objęte pozostałe czynności dokonane przez spółkę ABC w marcu i kwietniu 2013 r.

@RY1@i02/2013/068/i02.2013.068.07100090f.806.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Ustawa z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 35).