Czy wójt może wydać decyzję podatkową za 30 lat

Organem właściwym do rozstrzygnięcia wątpliwości związanych z wydaniem decyzji w indywidualnej sprawie jest organ, który tę decyzję wydał.

Zgodnie z art. 14b par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), minister finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego,wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Jednak jak wynika z art. 14j par. 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do swojej właściwości interpretacje indywidualne wydaje wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Zgodnie natomiast z art. 1c ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613) organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat (podatek od nieruchomości, podatek od środków transportowych, opłata uzdrowiskowa) jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Pełnią oni również funkcję organu podatkowego w przypadku zobowiązań dotyczących podatku rolnego.

Minister finansów nie sprawuje również nadzoru nad działalnością organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.

Odnosząc się do pytania dotyczącego wskazania terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, należy wskazać, że stosownie do treści art. 70 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin ten może ulec wydłużeniu w przypadku wystąpienia zdarzeń powodujących przerwanie bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia, określonych w art. 70 par. 2 - 8 i art. 70a Ordynacji podatkowej.

Przykładowo zgodnie z par. 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Jak wynika z kolei z par. 6 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem:

1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;

2) wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania;

3) wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;

4) doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d par. 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z kolei odpowiedź na pytanie dotyczące możliwości wystawienia decyzji na nieżyjącego podatnika oraz pytanie dotyczące rażącego naruszenia prawa jest możliwa jedynie po wszczęciu postępowania podatkowego, gdyż dopiero w toku tego postępowania można stwierdzić, czy dana decyzja zawiera wady dające podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Dodać należy, że zgodnie z art. 247 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Na mocy art. 135 Ordynacji podatkowej zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawie podatkowej ocenia się według przepisów prawa cywilnego. Oczywiste jest, że osoba zmarła nie może być stroną postępowania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej w art. 97 - 105 określają zasady sukcesji spadkobierców w sprawach podatkowych.

Zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym powstaje z dniem doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość tegoż zobowiązania przez organ podatkowy (art. 21 par. 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa). Przedmiotowa decyzja została jednak wydana i zaadresowana do osoby zmarłej, a więc niemogącej być stroną w postępowaniu podatkowym. Dziadek podatnika z chwilą śmierci stracił zdolność prawną, tj. zdolność bycia podmiotem praw i obowiązków wynikających z ustaw podatkowych. Oznacza to, że w stosunku do niego nie można wszcząć postępowania podatkowego ani wydać decyzji. Wydana decyzja nie wywołuje skutków prawnych, tym samym nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego. Podatnik nie ma zatem obowiązku zapłaty podatku na jej podstawie.

Śmierć dziadka nie powoduje jednak wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. W stosunku do osoby zmarłej organ podatkowy nie może wszcząć ani prowadzić postępowania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają jednak orzekanie o odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe (art. 97 - 105 ustawy). Odpowiedzialność taką ponoszą wszyscy spadkobiercy od chwili śmierci spadkodawcy (art. 97 par. 1 w zw. z art. 98 par. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 925 kodeksu cywilnego). Zakres ich odpowiedzialności uzależniony jest od sposobu przyjęcia spadku. W terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, powinien złożyć w sądzie lub przed notariuszem oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jeżeli tego zaniecha, domniemuje się, że przyjął spadek wprost, a więc bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe. Należy zaznaczyć, że termin 6 miesięcy jest terminem zawitym. Po jego upływie żadne oświadczenie złożone być już nie może.

Organ podatkowy, niezależnie od wiedzy spadkobierców o istnieniu nieruchomości oraz przeprowadzonego, bądź nie postępowania spadkowego, może wydać w stosunku do spadkobierców dziadka decyzję ustalającą wysokość zobowiązania w podatku rolnym i ją im doręczyć (art. 100 Ordynacji podatkowej). W takiej sytuacji spadkobiercy będą zobowiązani do zapłaty podatku w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, chyba że w terminie odrzucili spadek albo nie są spadkobiercami.

W praktyce jednak organy podatkowe wstrzymują się z wydaniem decyzji podatkowych do czasu stwierdzenia przez sąd nabycia spadku przez konkretne osoby, aby uniknąć wydania decyzji w stosunku do osoby niebędącej stroną w postępowaniu, co z kolei skutkuje nieważnością takiej decyzji.

Podatnik, jak i inni spadkobiercy mogą być zobowiązani do zapłaty podatku rolnego jedynie za lata 2007 - 2010. Art. 68 Ordynacji podatkowej stanowi, że aby zobowiązanie (tu dotyczące podatku rolnego) mogło powstać, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania powinna być doręczona podatnikowi w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Odnośnie do odsetek, to powstają one od zaległości podatkowej, a więc od niezapłaconego w terminie podatku. Do czasu doręczenia decyzji wymiarowej spadkobiercom oraz upływu 14-dniowego terminu do zapłaty podatku nie powstaje zaległość podatkowa, a tym samym roszczenie o odsetki.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.015a.001.jpg@RY2@

Arkadiusz Foryś, radca prawny w Kancelarii Prawnej Foryś Wojciechowski

Opracował Łukasz Zalewski

Art. 21 par. 1 pkt 2, art. 68, 97 par. 1 w związku z art. 98 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn.zm.).