Jakie obowiązki podatkowe ma dziecko pracujące sezonowo

Kodeks pracy przewiduje, że dozwolone jest zatrudnianie młodocianych, którzy ukończyli co najmniej 16 lat, ukończyli gimnazjum oraz przedstawili świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu. Trzeba jednak pamiętać, że osoby młodociane nieposiadające kwalifikacji zawodowych mogą być zatrudniane jedynie w celu przygotowania zawodowego.

Pracodawcy omijają te regulacje, zawierając z młodymi osobami umowy o dzieło lub umowy-zlecenia.

Art. 190 - 193 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Od dochodów uzyskiwanych przez osoby młodociane pobierane są zaliczki na podatek oraz składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości takiej jak wskazane dla poszczególnych rodzajów umów. Jednak w przypadku uzyskiwania przez małoletniego dochodu z tytułu umowy o pracę czy np. umowy-zlecenia dochód ten nie jest doliczany do dochodu rodziców, lecz jest wykazywany w odrębnych zeznaniach podatkowych podpisywanych przez rodziców małoletniego jako przedstawicieli ustawowych.

Ustawa o pIT przewiduje, że rodzice doliczają do swoich dochodów zarobki dzieci, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

W ramach prac wakacyjnych najczęściej wykorzystywanymi formami zatrudnienia są umowy o dzieło, zlecenia oraz o pracę.

Najkorzystniejszą pod względem wysokości obciążeń formą zatrudnienia jest umowa o dzieło. Główną jej zaletą jest fakt, że dochód uzyskiwany na jej podstawie nie podlega składkom na ubezpieczenie społeczne oraz że istnieje możliwość zastosowania 20-proc. ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie od dochodu uzyskiwanego przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło pobiera się zaliczkę na podatek w wysokości 18 proc. uzyskanego przez podatnika dochodu.

Kolejną atrakcyjną dla pracodawców i pracowników formą zatrudnienia jest umowa-zlecenia. W przypadku wykonywania pracy na jej podstawie również dojdzie do powstania po stronie pracodawcy obowiązku pobrania 18-proc. zaliczki na podatek obliczonej przy zastosowaniu 20-proc. kosztów. Atrakcyjność wakacyjnego zatrudnienia na podstawie umowy-zlecenia dotyczy przede wszystkim osób uczących się, które nie przekroczyły 26. roku życia, które w okresie wakacyjnym podejmują zatrudnienie, bowiem w ich przypadku od umowy-zlecenia nie pobiera się składek na ubezpieczenia społeczne.

Najmniej korzystną pod względem finansowym formą zatrudnienia jest umowa o pracę, gdzie dochodzi do obowiązku uiszczania podatku bez możliwości zastosowania ryczałtowych 20-proc. kosztów. Dodatkowo uzyskiwanie przez pracowników dochodu z umowy o pracę powoduje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społecznie, niezależnie od tego, czy pracownik jest osobą uczącą się czy nie.

Art. 9, 10, 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekroczą sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Oznacza to, że każdą zarobioną złotówkę, nawet tę przeznaczoną na zakup podręczników szkolnych, trzeba będzie wykazać w zeznaniu. W takim przypadku, gdy dochód to 1,5 tys. zł, podatek wyniesie 0 zł i wpłacona zaliczka zostanie zwrócona.

Art. 9, 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wyjazd w celach zarobkowych za granicę na okres wakacji nie zmienia podatkowego statusu osoby wyjeżdżającej, tj. nadal pozostaje ona polskim rezydentem podatkowym z nieograniczonym obowiązkiem podatkowym oraz zobowiązana jest wywiązywać się z istniejących w kraju obowiązków.

Przy definiowaniu ciążących na podatniku obowiązków podatkowych istotną rolę odgrywa kraj, w którym podatnik wykonuje pracę za granicą. Polacy najczęściej wyjeżdżają w poszukiwaniu wakacyjnej pracy do Wielkiej Brytanii, Holandii oraz Niemiec.

Na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę zarówno z Wielką Brytanią, jaki i Niemcami, dochody uzyskiwane przez Polaków w tych krajach są co do zasady zwolnione w Polsce z opodatkowania. Jednak w sytuacji uzyskiwania dochodów również w Polsce zarobki brytyjskie będą mieć wpływ na wysokość podatku płaconego w kraju od zarobków polskich (metoda unikania podwójnego opodatkowania - wyłączenia z progresją).

W przypadku zaś metody odliczenia proporcjonalnego (stosowanej np. w przypadku dochodów z Holandii) istnieje obowiązek zapłaty podatku w Polsce od dochodu zagranicznego z jednoczesnym prawem uwzględnienia podatku zapłaconego za granicą. Jeśli za granicą zapłacony podatek był niewielki lub nie wystąpił, podatnicy muszą liczyć się z dopłatą podatku w Polsce. Pewne złagodzenie tej sytuacji da tzw. ulga abolicyjna, dzięki której podatnik ma prawo odliczyć od podatku dochodowego pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne różnicę w podatku wynikającą z ustawy abolicyjnej (najczęściej jest to kwota od kilkuset do kilku tysięcy złotych).

Art. 3, 9, 10, 27 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Gdy dochód zagraniczny nie podlega zwolnieniu z podatku, należy do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik wrócił do kraju, samodzielnie wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy. Aby uniknąć komplikacji przy jej obliczeniu, podatnicy przed powrotem do Polski powinni poprosić zagranicznego pracodawcę o stosowne zaświadczenia o dochodach potwierdzające wysokość uzyskanych przychodów za granicą, datę ich uzyskania, a także wysokość podatku zapłaconego za granicą oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Art. 3, 44 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przy uzyskaniu dochodów zagranicznych i polskich po zakończeniu roku podatkowego rozliczenia dochodów należy dokonać przez złożenie zeznania podatkowego (PIT-36). Do zeznania dołączany jest załącznik PIT/ZG.

Konieczność złożenia zeznania nie wystąpi tylko w przypadku braku dochodów krajowych, pod warunkiem że stosowaną metodą unikania podwójnego opodatkowania dla dochodów zagranicznych będzie metoda wyłączenia z progresją.

Art. 3, 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl