IS w Bydgoszczy o prowadzeniu ksiąg rachunkowych

Nr ITPB1/415-691/14/MP

z 5 września 2014 r.

Przedsiębiorca prowadzi działalność na podstawie wpisu do ewidencji. Do celów podatkowych prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Dotychczas nie osiągał przychodów w wysokości co najmniej równowartości kwoty 1 200 000 euro.

W 2014 r. sprzedał składniki majątku (środki trwałe, które były związane z działalnością gospodarczą), tj. grunt wraz ze znajdującą się na nim halą. Uzyskał z tego tytułu znaczny przychód i prawdopodobnie łączna wartość sprzedaży spowoduje osiągnięcie przychodu za 2014 r. w kwocie przekraczającej 1 200 000 euro.

Czy począwszy od 2015 r. będzie miał obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych?

Zgodnie z art. 24a ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.) przepisy tej ustawy stosuje się, co do zasady, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Polski osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.

Przychody w myśl definicji zawartej w art. 14 ustawy o PIT mają szerszy zakres od sumy przychodów netto, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Ustawa o rachunkowości wymienia jedynie przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy. Nie bierze zaś pod uwagę m.in. zysków nadzwyczajnych czy też nieodpłatnych świadczeń.

W rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o PIT za przychód z pozarolniczej działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych VAT za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o VAT należny.

Z kolei w myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

a) środkami trwałymi,

b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,

c) wartościami niematerialnymi i prawnymi

- ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 14 ust. 2c ustawy o PIT do przychodów nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

Z przepisów tych wynika, że przychód ze sprzedaży środków trwałych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych) jest przychodem z działalności gospodarczej. Każdy zaś przychód z działalności w ramach art. 14 ustawy o PIT powinien być uwzględniony przy obliczaniu limitu przychodu decydującego o obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zatem jeśli podatnik w 2014 r. osiągnie przychód, w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT, stanowiący co najmniej równowartość 1 200 000 euro, będzie miał obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych począwszy od 1 stycznia 2015 r.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym nie określają jako przychodów uwzględnianych do limitu wyłącznie przychodów ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w ramach działalności, której przedmiotem jest obrót nieruchomościami.

Zatem w przedstawionym stanie faktycznym przychód ze sprzedaży gruntu wraz ze znajdującą się na nim halą, stanowiących w prowadzonej przez podatnika działalności środki trwałe, jest przychodem z działalności branym pod uwagę przy ustalaniu limitu 1 200 000 euro. W przypadku przekroczenia w 2014 r. tego limitu wskutek sprzedaży środków trwałych przedsiębiorca będzie więc musiał prowadzić w 2015 r. księgi rachunkowe.

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/193/i02.2014.193.07100080a.802.jpg@RY2@

dr Marcin Jamroży doradca podatkowy i partner w Rödl & Partner

Normy szczególne określające obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dla podatników PIT wynikają z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT. Potwierdzają to wyroki sądów, m.in. wyrok NSA w Warszawie z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 390/11. W przepisie podatkowym szczególnym w stosunku do ogólnego przepisu zamieszczonego w ustawie o rachunkowości jest zawarte odesłanie do przychodów w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT. Przychód należny w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT obejmuje również przychody ze sprzedaży środka trwałego (w tym nieruchomości), ujętego w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Dlatego argumentacja podatnika, że sprzedaż nieruchomości nie stanowi sprzedaży towarów, produktów ani operacji finansowej nie znajduje oparcia w prawie podatkowym. Sprzedaż środka trwałego nie musi być dokonana w ramach działalności, której przedmiotem jest obrót nieruchomościami. Bez znaczenia pozostaje też to, iż sprzedaż ta ma charakter jednorazowy czy incydentalny. Decyzja dyrektora IS jest słuszna i podatnik nie ma raczej szans na jej uchylenie.

Inną sprawą jest błędna w mojej ocenie konstrukcja stanowiąca, że dla pewnej grupy podatników PIT o obowiązku prowadzenia ksiąg nie decyduje wprost ustawa o rachunkowości, lecz obowiązek ten wynika ze szczególnego przepisu podatkowego.

Oprac. Ewa Ciechanowska