Przegląd Dziennika Ustaw z dnia 15 kwietnia 2026 r.

Dz.U.2026.516

Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw

Akty zmieniane:

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych

Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji

Ustawa z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych

Omówienie zmian:

Ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę o efektywności energetycznej (2023/1791) oraz dyrektywę dotyczącą poprawy struktury unijnego rynku energii elektrycznej (2024/1711), a także służy stosowaniu unijnych rozporządzeń w zakresie integralności hurtowego rynku energii. W obszarze ochrony odbiorców energii elektrycznej ustawa wprowadza obowiązek oferowania przez sprzedawców obsługujących co najmniej 200 tysięcy odbiorców końcowych umów z gwarancją stałej ceny na 12 miesięcy i dłużej, nakłada zakaz wypowiadania takich umów przez sprzedawcę przed upływem okresu obowiązywania oraz precyzuje zasady informowania odbiorcy przed zawarciem umowy. Wprowadzone zostają nowe definicje, w tym „elastycznej umowy o przyłączenie do sieci" i „konfigurowalnej umowy o przyłączenie do sieci", a operatorom systemów elektroenergetycznych przyznano uprawnienie do zawierania takich umów w przypadkach, gdy przyłączenie bez ograniczeń nie jest możliwe bez rozbudowy sieci.

W zakresie procedur przyłączeniowych ustawa ustanawia obowiązek wnoszenia przez wnioskodawców opłaty za złożenie wniosku o warunki przyłączenia (1 zł/kW, nie więcej niż 100 000 zł) oraz obligatoryjnego zabezpieczenia wykonania umowy o przyłączenie (30–60 zł/kW, nie więcej niż 12 000 000 zł). Umowy o przyłączenie wygasają z mocy prawa, jeżeli podmiot przyłączany nie uzyska ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w terminach 24, 36 lub 60 miesięcy (w zależności od technologii), z możliwością przedłużenia o 24 miesiące za dodatkowym zabezpieczeniem. Ustawa nakłada na operatorów systemów przesyłowych obowiązek opracowywania co dwa lata sprawozdań dotyczących potrzeb w zakresie elastyczności systemu oraz na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem energią elektryczną – obowiązek opracowywania i przekazywania Prezesowi URE strategii zabezpieczającej. Rozszerzono i podwyższono sankcje za naruszenia przepisów rozporządzenia 1227/2011 dotyczącego integralności hurtowego rynku energii; kary dla osób fizycznych i podmiotów zbiorowych sformułowano w euro z powiązaniem do rocznego obrotu podmiotu; maksymalne kary za insider trading i manipulację rynkową na gruncie prawa karnego podwyższono do 25 000 000 zł.

Przepisy przejściowe:

Ustawa zawiera rozbudowane przepisy przejściowe, regulujące m.in. terminy dostosowania zaliczek i zabezpieczeń przez podmioty, które złożyły wnioski o określenie warunków przyłączenia lub zawarły umowy o przyłączenie przed jej wejściem w życie. Umowy o przyłączenie zawarte wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy wygasają z mocy prawa, jeżeli inwestorzy nie zawiadomią operatora o uzyskaniu pozwolenia na budowę w terminie 3 lub 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Sprzedawcy energii elektrycznej po raz pierwszy obowiązani są oferować umowy z gwarancją stałej ceny w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Data wejścia w życie: zasadniczo 30 kwietnia 2026 r., z wyjątkami.

Dz.U.2026.517

W obwieszczeniu ogłoszono tekst jednolity rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie przeprowadzania egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego

Dz.U.2026.518

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 kwietnia 2026 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów

Omówienie:

Rozporządzenie wprowadza nowe wzory 23 dokumentów stosowanych w systemie ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W grupie formularzy zgłoszeniowych dotyczących osób ubezpieczonych znalazły się m.in. ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń lub zmiana danych osoby ubezpieczonej), ZUS ZCNA (zgłoszenie danych o członkach rodziny dla celów ubezpieczenia zdrowotnego), ZUS ZZA (zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego lub zmiana danych), ZUS ZIUA (zmiana danych identyfikacyjnych osoby ubezpieczonej) oraz ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z ubezpieczeń). Odrębną grupę stanowią formularze dotyczące płatników składek: ZUS ZPA i ZUS ZFA (zgłoszenie lub zmiana danych odpowiednio osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osoby fizycznej), ZUS ZIPA (zmiana danych identyfikacyjnych płatnika), ZUS ZWPA (wyrejestrowanie płatnika), ZUS ZBA (informacja o rachunkach bankowych) oraz ZUS ZAA (adresy prowadzenia działalności).

W zakresie dokumentów rozliczeniowych rozporządzenie określa nowe wzory imiennego raportu miesięcznego ZUS RCA wraz z częścią II dla osób korzystających z obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS RCA cz. II), raportu ZUS RSA (wypłacone świadczenia i przerwy w opłacaniu składek) oraz ZUS RPA (przychody ubezpieczonego i okresy pracy nauczycielskiej). Wzory obejmują również deklarację rozliczeniową ZUS DRA i jej wersję dla małej działalności (ZUS DRA cz. II), informację miesięczną i roczną dla osoby ubezpieczonej, formularz ZUS ZSWA (dane o pracy w szczególnych warunkach), raport informacyjny ZUS RIA, oświadczenie ZUS OSW o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz formularz RUD służący do zgłaszania umów o dzieło. Dokumenty wypełniane są przy użyciu kodów określonych w załączniku nr 24 do rozporządzenia, który obejmuje m.in. kody tytułu ubezpieczenia, kody świadczeń i przerw, kody przyczyn wyrejestrowania oraz kody pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze.

Przepisy przejściowe:

Do dnia 30 kwietnia 2026 r. zamiast nowych wzorów ZUS RCA i ZUS DRA stosuje się wzory przejściowe stanowiące załączniki nr 25 i 26 do rozporządzenia. Do dokumentów składanych za okresy sprzed wejścia w życie rozporządzenia stosuje się nowe wzory, z zachowaniem kodów tytułu ubezpieczenia obowiązujących w okresie, którego dokument dotyczy.

Akt uchylany:

Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów

Data wejścia w życie: zasadniczo 30 kwietnia 2026 r., z wyjątkami.

Dz.U.2026.519

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 kwietnia 2026 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów i starszych asystentów prokuratorów

Omówienie:

Rozporządzenie określa stawki wynagrodzenia zasadniczego asystentów i starszych asystentów prokuratorów zatrudnionych w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury. Wynagrodzenie zasadnicze asystenta prokuratora we wszystkich jednostkach (Prokuratura Krajowa, regionalna, okręgowa i rejonowa) wynosi od 6700 do 8240 zł, natomiast starszego asystenta prokuratora — od 8240 do 9270 zł.

Przepisy przejściowe:

Nowe stawki wynagrodzenia stosuje się z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r.

Akt uchylany:

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 2025 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów i starszych asystentów prokuratorów

Data wejścia w życie: 16 kwietnia 2026 r.

Dz.U.2026.520

W obwieszczeniu ogłoszono tekst jednolity ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.

Dz.U.2026.521

W obwieszczeniu ogłoszono tekst jednolity ustawy – Prawo spółdzielcze.

oprac. Sylwia Pruszyńska

Dział Zasobów Prawnych INFORLEX