Nabycie usług outplacementu to koszt uzyskania przychodu

Spółka z o.o. planująca zwolnienia grupowe zakupiła od podmiotu zewnętrznego usługi outplacementu związane ze wsparciem pracowników objętych zwolnieniem (program pomocy dla zwalnianych pracowników). Program składa się z szeregu działań, których celem jest pomoc w podjęciu nowej pracy lub innej aktywności zawodowej. Są to m.in. warsztaty oraz seminaria tematyczne, w tym np. warsztaty kontynuacji kariery oraz przedsiębiorczości, sesje z coachem kariery. Ze względu na trwający proces integracji spółek w grupie kapitałowej, do której należy spółka, konieczna okazała się dalsza redukcja zatrudnienia. Liczba rozwiązywanych umów o pracę nie przekracza limitu 50 w okresie 3 miesięcy (przewidzianego w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), jednak przewyższa typową liczbę w spółce. Dlatego spółka, uznając aktualne działania za część większego procesu biznesowego oraz mając na względzie odbiór prowadzonej polityki personalnej wśród aktualnych pracowników, zapewnia zwalnianym możliwość korzystania z analogicznego programu outplacementowego, jak miało to miejsce w przypadku pracowników zwalnianych w ramach zwolnień grupowych. Udział w nim jest dobrowolny oraz nieodpłatny. W jego skład wchodzą elementy podstawowe oraz dodatkowe. Pracownicy mogą zdecydować, w jakich elementach dodatkowych będą chcieli wziąć udział. Czy wydatki poniesione na nabycie usług outplacementu stanowią dla spółki koszt uzyskania przychodów?

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Zatem aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

- zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

- być definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- zostać poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

- zostać właściwie udokumentowany,

- nie znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Formy wsparcia

Instytucja outplacementu nie jest kompleksowo uregulowana, a nawet ściśle zdefiniowana w przepisach prawa pracy. Przyjmuje się, że outplacement to system łagodnych zwolnień, powiązanych z programem wsparcia dla pracowników poprzez poradnictwo zawodowe i psychologiczne, szkolenia, a także pomoc w znalezieniu nowej pracy.

W praktyce jest on często utożsamiany z instytucją zwolnień monitorowanych, o których mowa w art. 70 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149). Nie wchodząc w szczegóły tych regulacji, wskazać należy, że na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest zobowiązany uzgodnić z powiatowym urzędem pracy właściwym dla siedziby tego pracodawcy lub właściwym ze względu na miejsce wykonywania pracy zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, dotyczące w szczególności pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, szkoleń.

Sfinanowanie programu

W przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca ma obowiązek podjąć działania polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym w trakcie wypowiedzenia lub w okresie sześciu miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego usług rynku pracy realizowanych w formie programu (art. 70 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Program może być realizowany przez powiatowy urząd pracy, agencję zatrudnienia lub instytucję szkoleniową (art. 70 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Może być on finansowany:

1) przez pracodawcę;

2) przez pracodawcę i odpowiednie jednostki administracji publicznej;

3) na podstawie porozumienia organizacji i osób prawnych z udziałem pracodawcy.

Co na to fiskus

W kwestii możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów usług outplacementu nabytych dla zwalnianych grupowo pracowników, w sytuacji gdy pracodawca nie jest zobowiązany do świadczeń przewidzianych dla zwolnień monitorowanych w rozumieniu art. 70 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wypowiedział się dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 8 sierpnia 2014 r., nr ILPB3/423-222/14-3/JG. W pierwszej kolejności wskazał, że poniesienie wydatków na nabycie usług outplacementu nie podlega wyłączeniu z kategorii kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1. Następnie organ podatkowy wskazał, że "(...) mimo iż zapewnienie pracownikom ww. świadczeń nie stanowi realizacji obowiązków spółki wynikających z przepisów prawa pracy, ma jednak ścisły związek z jej działalnością. Głównym celem działania spółki jest bowiem ochrona wizerunku firmy oraz jej pozycji na rynku.

Zapewnienie programu ułatwiającego zwalnianym pracownikom zdobycie nowego zatrudnienia zmniejsza niepokoje i ułatwia zdobycie akceptacji na przeprowadzenie programu restrukturyzacji. Powoduje to zwiększenie poczucia bezpieczeństwa i lojalności zarówno w przypadku pracowników zwalnianych (również w okresie wypowiedzenia umowy o pracę), jak i tych, którzy pozostają w spółce. Działanie takie pozwala więc na ograniczenie dążenia pozostających pracowników do zmiany pracodawcy, co utrudniałoby prowadzenie przez pracodawcę planowej, racjonalnej polityki kadrowej. Dzięki temu możliwe jest również zachowanie jak najlepszej atmosfery pracy oraz zaangażowania pozostających pracowników. Wszystkie te elementy mają bezpośredni wpływ na jakość i efektywność pracy pozostających pracowników, a w konsekwencji przychody spółki".

Stanowisko zaprezentowane przez organ podatkowy wydaje się słuszne. W ślad za nim można zatem przyjąć, że skoro nabycie usług outplacementu stanowi jeden z wielu elementów polityki personalnej, prowadzonej w celu optymalizacji jakości i efektywności pracy, co ma niewątpliwy wpływ na działanie spółki i jej przychody, to poniesione z tego tytułu wydatki można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

@RY1@i02/2015/113/i02.2015.113.07100070a.802.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.).