Poradnia podatkowa

● Jakie mogą być skutki pomyłki przy wyborze właściwej wersji formularza

● Czy wynagrodzenia żon i dzieci komandytariuszy są kosztem uzyskania przychodów spółki z o.o. będącej komplementariuszem spółki komandytowej

● Kiedy lombard może korzystać z procedury opodatkowania marży

● Dlaczego obciążenie za zagubienie identyfikatora lub przepustki nie podlega VAT

● Wraz z mężem mieszkamy na wsi i jesteśmy właścicielami małego gospodarstwa rolnego, ok. 1,5 ha (współwłasność). W jego skład wchodzą dwie działki: pierwsza, siedliskowa zabudowana o pow. ok. 0,3 ha z domem mieszkalnym i dwoma budynkami gospodarczymi, oraz druga, rolna o pow. ok. 1,2 ha, tzw. nieużytki rolne zalesione kl. V i VI. Nie prowadzimy działalności rolniczej, jesteśmy na emeryturze z ZUS. Zdecydowaliśmy się aktem darowizny przekazać to gospodarstwo w całości synowi, który zadeklarował nam pomoc i opiekę w razie potrzeby. Umowę darowizny sporządzimy u notariusza. Syn ma własne mieszkanie, na które zaciągnął kredyt. Czy syn musi zapłacić podatek od spadków i darowizn? Czy posiadanie mieszkania może spowodować utratę przez niego zwolnienia podatkowego? Czy formularz SD-Z2, który w takim przypadku powinien złożyć obdarowany, składa z urzędu notariusz, czy syn powinien zrobić to osobiście w swoim urzędzie skarbowym?

Skoro nieodpłatne przekazanie jest dokonywane pomiędzy rodzicami a synem, to zastosowanie ma zwolnienie od podatku od spadków i darowizn.

Ustawodawca podatkowy wprowadził szczególne zwolnienie w podatku od podatków i darowizn, które ma zastosowanie w przypadku nieodpłatnego przekazania w grupie najbliższych. Zwolnienie takie jest właściwe wówczas, gdy mamy do czynienia z nabyciem własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Zasadniczo dla zastosowania zwolnienia wymagane jest przekazanie informacji o takim nabyciu do urzędu skarbowego. Generalnie powinno ono być przedłożone organowi podatkowemu w terminie sześciu miesięcy od nabycia (z pewnymi wyjątkami co do terminu).

Jednak obowiązek zgłoszenia nie powstaje m.in. wówczas, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Skoro więc w analizowanym przypadku nieodpłatne przekazanie dokonywane jest między rodzicami a synem, to zastosowanie ma zwolnienie od podatku od spadków o darowizn. Jeżeli chodzi o takie zwolnienie, całkowicie bez znaczenia jest to, że syn ma własne mieszkanie.

Zatem:

● syn nie płaci podatku od spadków i darowizn,

● syn nie składa zgłoszenia SD-2 do urzędu skarbowego,

● bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia ma fakt, że syn ma własne mieszkanie.

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 86 ze zm.).

● Czy dużym błędem jest złożenie zeznania podatkowego nie na tym formularzu, na którym powinienem? Chodzi o to, że składając zeznanie za 2015 r., posłużyłem się wzorem 21, a nie 22, przy czym zeznanie złożyłem w marcu 2016 r. Sprawdziłem, że akurat pola, które mnie dotyczą, są takie same w obu wzorach deklaracji. Skoro tak, to czy faktycznie muszę robić korektę? Jeżeli korekta jest konieczna, to jak mam ją dokonać: czy powinienem złożyć całkiem nową deklarację na właściwym druku? Co by było, gdybym pomylił formularze i np. rozliczył się na PIT-36 zamiast PIT-37?

Niestety, bez względu na to, jak może to się wydawać nieracjonalne i niepotrzebne, podatnik, który zastosował niewłaściwy formularz zeznania rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych, musi go skorygować (tak samo zresztą jest z deklaracjami w innych podatkach).

Bez względu na to, czy mówimy o błędzie co do wersji formularza, czy o zastosowaniu niewłaściwego rodzaju deklaracji. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku korekta dokonywana jest w ten sam sposób, tj. składana jest prawidłowa deklaracja, przy czym w poz. 10 musimy oznaczyć kwadrat 2, pokazując tym samym, że dokonujemy korekty.

Nieistotne jest to, że akurat w przypadku rozliczenia czytelnika zmiana formularzy w żaden sposób nie wpłynie na jego rozliczenie z fiskusem i pozycje są de facto takie same.

Biorąc pod uwagę to, że wzory zeznań są częścią rozporządzeń wykonawczych ministra finansów i te same akty prawne normują zasady ich stosowania, inne zastosowanie deklaracji stanowiłoby naruszenie prawa.

Skoro podatnik dokonał rozliczenia za 2015 r. w marcu 2016 r., musi zastosować wersję 22 formularza PIT-36. Jeżeli czytelnik posłużył się wersją wcześniejszą (21), to bez względu na to, jak niepotrzebna wydawałaby mu się taka korekta, musi jej dokonać, przekazując w tym celu do urzędu skarbowego właściwie sporządzone i oznaczone jako korekta zeznanie, na właściwym druku.

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra finansów z 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia wzorów rocznego obliczenia podatku oraz zeznań podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. poz. 2001).

Par. 1 i 2 rozporządzenia ministra finansów z 27 listopada 2014 r. w sprawie określenia wzorów rocznego obliczenia podatku oraz zeznań podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. poz. 1674).

Art. 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).

● Spółka z o.o. jest komplementariuszem spółki komandytowej. W spółce tej jest zatrudniona żona jednego z komandytariuszy oraz dwoje dzieci komandytariuszy. Czy koszty wynagrodzeń tych osób spółka z o.o. może zaliczać do podatkowych kosztów uzyskania przychodów?

Na gruncie przepisów ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej - także małżonków i małoletnich dzieci wspólników (zob. art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT). Wyłączenie to dotyczy m.in. wynagrodzeń zatrudnionych (czy to na umowę o pracę, czy to na podstawie umów cywilnoprawnych, np. umów-zleceń) w spółkach osobowych małżonków i małoletnich dzieci wspólników (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 2 kwietnia 2014 r., nr ITPB1/415-2b/14/MR).

W przepisach ustawy o CIT nie ma jednak odpowiednika art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT. Powoduje to, że wynagrodzenia wypłacane wspólnikom, małżonkom wspólników oraz ich dzieciom mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów wspólników spółek osobowych będących osobami prawnymi (np. spółek z o.o.), co potwierdzają organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 lutego 2013 r., nr ILPB4/423-379/12-4/DS czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 29 kwietnia 2013 r., nr IBPBI/2/423-122/13/AP). A zatem w przedstawionej sytuacji spółka z o.o. będąca komplementariuszem spółki komandytowej może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów (w częściach przypadających na udział spółki z o.o. w zyskach spółki komandytowej - zob. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o CIT) koszty wynagrodzeń żony oraz dzieci wspólników (będących komandytariuszami) tej spółki.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Art. 5 i art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

● Przedsiębiorca prowadzi lombard. Udzielił osobie prywatnej pożyczki pod zastaw samochodu. Ponieważ pożyczka nie została spłacona, przejął samochód. Czy może do sprzedaży tego samochodu zastosować procedurę marży?

Przyjmuje się, że dostawy towarów używanych dokonywane przez podatników prowadzących lombardy mogą korzystać z opodatkowania VAT według procedury opodatkowania marży. Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 29 grudnia 2014 r. (nr ITPP2/443-1345/14/KT). Czytamy w niej, że "skoro - jak wynika z treści wniosku - nieodebrane przedmioty zastawu (tj. srebrna i złota biżuteria) stanowią towary używane w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług i zostały nabyte (przewłaszczone) przez panią od podmiotów określonych w art. 120 ust. 10 ustawy, tj. osób fizycznych niebędących podatnikami podatku od towarów i usług, ma pani prawo opodatkować dostawę tych towarów używanych na zasadzie opodatkowania marży, na podstawie art. 120 ust. 4 cyt. ustawy".

Mając to na uwadze, należy wskazać, że w przypadku towarów używanych procedura opodatkowania marży może mieć zastosowanie w pięciu przypadkach określonych przepisami art. 120 ust. 10 ustawy o VAT, w tym w przypadku dostaw towarów nabytych od osób fizycznych niebędących podatnikami (zob. art. 120 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT), czyli od osób prywatnych. Taki właśnie przypadek ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym, a zatem do dostawy (sprzedaży) samochodu, o którym mowa, można zastosować procedurę opodatkowania marży.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 120 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

● Spółka (podatnik VAT czynny) zajmuje się wyłącznie sprzedażą opodatkowaną VAT. Spółka nabywa plastykowe karty Systemu Kontroli Dostępu (karty SKD). Podatek naliczony od zakupu kart SKD spółka odlicza w całości. Karty SKD stanowią część systemu kontroli dostępu. Dzięki kartom SKD wyznaczane są indywidualne strefy dostępu dla osób poruszających się po terenie spółki, w zależności od wykonywanych funkcji i uprawnień. Karty SKD pełnią funkcję: - identyfikatora pracowniczego - gdy są wydawane pracownikom spółki, - przepustki tymczasowej - gdy są wydawane pracownikom podwykonawców, którzy na mocy zawartych umów wykonują określone czynności na terenie spółki. Zgodnie z obowiązującymi w spółce wewnętrznymi przepisami oraz zapisami w umowach z podwykonawcami, w przypadku zagubienia bądź zniszczenia identyfikatora/przepustki lub w przypadku niezwrócenia przepustki w określonym czasie przez podwykonawcę, pracownik lub podwykonawca obciążany jest kosztami stanowiącymi równowartość wytworzenia identyfikatora lub przepustki. Czy obciążenie pracownika lub podwykonawcy będące równowartością kosztu wytworzenia identyfikatora lub przepustki należy objąć VAT; czy też czynność ta nie podlega objęciu VAT i należy udokumentować to zdarzenie notą obciążeniową?

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Przez dostawę towarów (...) rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (zob. art. 7 ust. 1 in principio ustawy o VAT).

Z kolei przez świadczenie usług (...) rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (...) (zob. art. 8 ust. 1 in principio ustawy o VAT). Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się podatnika - niebędące dostawą towarów - na rzecz innego podmiotu. Usługami są zatem wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Organy podatkowe przyjmują, że nie podlegają objęciu VAT opłaty o charakterze sanacyjnym (odszkodowawczym). Opłata o charakterze odszkodowawczym ma charakter czynności jednostronnej i nie wiąże się z otrzymaniem jakiegokolwiek świadczenia. Nie powinno ulegać wątpliwości, że zapłata odszkodowania nie jest dostawą towaru. Zapłata odszkodowania nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Odszkodowanie jest zazwyczaj rodzajem sankcji cywilnoprawnej zastrzeżonej na wypadek szkód powstałych w wyniku niewłaściwego wykonania umowy. W konsekwencji, jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT.

Wydaje się, że kwota obciążenia pracownika lub podwykonawcy za zgubienie lub brak zwrotu identyfikatora bądź przepustki będąca równowartością kosztu wytworzenia identyfikatora lub przepustki nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT, gdyż ma ona charakter odszkodowawczy (rekompensacyjny). Kwota obciążenia jest dla pracownika lub podwykonawcy sankcją pieniężną (odszkodowaniem) naliczaną zgodnie z obowiązującymi w spółce wewnętrznymi przepisami oraz zapisami w umowach z podwykonawcami. Obciążenie pracownika lub podwykonawcy opłatą za zgubienie lub brak zwrotu identyfikatora lub przepustki nie będzie stanowić świadczenia usługi (ani dostawy towarów) na ich rzecz. Pracownik lub podwykonawca zobowiązany do zapłaty tej opłaty nie jest uprawniony do otrzymania jakiegokolwiek świadczenia ze strony spółki będącej właścicielem kart SKD. Zapłata kwoty będącej równowartością kosztu wytworzenia identyfikatora lub przepustki wynika z konieczności wynagrodzenia spółce straty kart SKD. Zatem opłata za zgubienie lub brak zwrotu identyfikatora lub przepustki rekompensuje konieczność poniesienia przez spółkę wydatków związanych z odtworzeniem identyfikatora lub przepustki. W tym przypadku istotą i celem obciążenia pracownika lub podwykonawcy opłatą karną za zgubienie lub niezwrócenie identyfikatora lub przepustki jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie. Pogląd ten podzielają organy podatkowe (interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 stycznia 2016 r., nr IPPP2/4512-1232/15-3/AO).

Skoro opłata za zgubienie lub brak zwrotu identyfikatora lub przepustki nie podlega VAT, to nie powinna być dokumentowana fakturą lub paragonem fiskalnym. Obciążenie pracownika lub podwykonawcy kwotą tej kary może nastąpić na podstawie innego dokumentu, np. na podstawie noty obciążeniowej.

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).