Kiedy inspektor może wydać nakaz wypłaty wynagrodzenia

Wprawdzie inspektor ma prawo wydać nakaz wypłacenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jednakże nie może to dotyczyć należności objętej sporem między pracodawcą a pracownikiem.

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy organy PIP mają prawo nakazać pracodawcy wypłatę należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Przykładowo takim świadczeniem jest premia oparta na regulaminie, ale nie nagroda uznaniowa (wyrok NSA z 7 lipca 2009 r., I OSK 1194/08, niepublikowany) czy odprawa pośmiertna (wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., I OSK 1517/08, niepublikowany). Należy przy tym podkreślić, że okoliczności związane z powstaniem stanu niewypłacalności pracodawcy pozostają bez wpływu na decyzję. Względy ekonomiczne, finansowe lub trudności techniczne nie stanowią przeszkód powodujących niewykonalność decyzji (wyrok NSA z 7 lipca 2009 r., I OSK 1186/08, niepublikowany). W przypadku niewypłacenia należnego wynagrodzenia inspektor pracy może nałożyć na pracodawcę zarówno nakaz zapłaty, jak i karę grzywny. W obu przypadkach pracodawca może się odwołaćod nakazu zapłaty do sądu administracyjnego, a od kary grzywny w trybie postępowania o wykroczeniach.

Należy podkreślić, że inspekcja pracy ma prawo wydać nakaz zapłaty wyłącznie wówczas, gdy obowiązek pracodawcy jest bezsporny i wymagalny już w momencie przeprowadzenia kontroli.

Inspektor pracy może więc nakazać wypłatę należnego wynagrodzenia za pracę, gdy należność ta jest wyliczona, jej wysokość i podstawa są bezsporne, a ponadto nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości niewypłacenie powyższej należności. Nie można natomiast mówić o należnym wynagrodzeniu, jeżeli takiej oceny nie podziela pracodawca oraz gdy wykładnia przepisów prawa pracy odnoszących się do danej sprawy jest różna. Jedynie sądy pracy są bowiem uprawnione do rozstrzygania ewentualnych roszczeń z tego zakresu. Gdy istnieje zatem spór między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty, do rozstrzygnięcia tych kwestii właściwy jest sąd powszechny, natomiast wydanie nakazu płatniczego nie jest dopuszczalne. Państwowa Inspekcja Pracy powołana jest tylko do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Nie może wkraczać w zakres kompetencji zastrzeżony przez ustawodawcę na rzecz sądów powszechnych - sądów pracy. Ingerencja inspektora pracy może zatem dotyczyć tylko sytuacji niespornych (wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r., I OSK 791/09, niepublikowany). Inspektor będzie uprawniony do wydania nakazu jedynie wówczas, gdy sąd pracy rozstrzygnie spór o nadgodziny na korzyść pracownika.

@RY1@i02/2011/058/i02.2011.058.209.0008.001.jpg@RY2@

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 11 pkt 7 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. nr 89, poz. 589, z późn. zm.).