Tarcza antykryzysowa dla firm i pracowników część 3

Rodzaj wsparcia

Kto może skorzystać

Na czym polega

Jakie warunki trzeba spełnić

Gdzie składać wniosek

Sposób realizacji

Wsparcie z wojewódzkiego urzędu pracy

Dofinansowanie do pensji pracowników z Funduszu Gwaranto wanych Świadczeń Pracowniczych

• Każdy przedsiębiorca, będący zarazem pracodawcą

Dofinansowanie do wynagrodzeń oraz należnych od pracodawcy składek ZUS pracowników (w tym zleceniobiorców), którzy są objęci przestojem ekonomicznym lub skróconym wymiarem czasu pracy (w okresie korzystania z tych rozwiązań).

Przy przestoju pracodawca wypłaca pracownikowi wynagrodzenie obniżone maksymalnie o 50 proc., lecz nie mniejsze niż wynagrodzenie minimalne. Dofinansowanie wynosi 50 proc. minimalnego wynagrodzenia plus należne od pracodawcy składki ZUS od przyznanych świadczeń, tj. 1533,09 zł, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Wymiar czasu pracy pracownika można obniżyć maksymalnie o 20 proc. (przed zmianami wpro wadzonymi tarczą antykryzysową 2.0 – dokładnie o 20 proc.) i nie więcej niż do 0,5 etatu, przy czym wynagrodzenie nie może być niższe niż płaca minimalna, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Dofinansowanie wyniesie tu do połowy wynagrodzenia i maksymalnie do 40 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału plus składki ZUS.

Wsparcie (zarówno przy przestoju, jak i przy obniżce etatu) nie przysługuje w odniesieniu do pracowników, których pensja przekracza trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, obowiązującego na dzień złożenia wniosku (kwota ta za I kw. 2020 r. nie jest jeszcze znana).

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0 dofinansowanie przysługuje od miesiąca, a nie od dnia złożenia wniosku, łącznie przez trzy miesiące.

Łącznie musi nastąpić:

1) spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, rozumiany jako spadek sprzedaży towarów lub usług (w ujęciu ilościowym lub wartościowym) na poziomie co najmniej 15 proc. (w stosunku rok do roku) albo 25 proc. (w stosunku miesiąc do miesiąca); w pierwszym przypadku porównuje się obroty z dwóch kolejnych miesięcy po 1 stycznia 2020 r. i z analogicznych dwóch miesięcy roku ubiegłego. W tym drugim przypadku porównuje się obroty z dowolnego miesiąca po 1 stycznia 2020 r. i z miesiąca poprzedniego;

2) brak przesłanek do ogłoszenia upadłości;

3) niezaleganie z płatnością podatków, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FGŚP i FP do końca III kwartału 2019 r. (a w razie zalegania – korzystanie z odpowiedniej ulgi, np. odroczenia terminu płatności czy układu ratalnego albo gdy zaległości w ZUS powstały w okresie spadku obrotów – przedstawienie planu spłaty zadłużenia wraz z kopią wniosku o odroczenie płatności lub o rozłożenie na raty);

4) nieuzyskanie pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy;

5) uprzednie zawarcie ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników porozumienia określającego warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju lub obniżonego etatu; kopię porozumienia przekazuje się Państwowej Inspekcji Pracy w ciągu pięciu dni roboczych od jego zawarcia;

6) załączenie do wniosku kopii porozumienia z załogą, wykazu pracowników uprawnionych do świadczeń, umowy o wypłatę świadczeń i ewentualnie kopii pełnomocnictwa. Umowę i wykaz można pobrać na www.praca.gov.pl w sekcji „Przeczytaj zanim przystąpisz do wypełnienia wniosku”.

Uwaga! Nie ma nakazu utrzymania zatrudnienia po zakończeniu dofinansowania (przed zmianami wprowa dzonymi tarczą antykryzysową 2.0 było to sporne).

Do wojewódzkiego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy; możliwe jest złożenie elektronicznie na www.praca.gov.pl (forma rekomendowana).

Wnioski są rozpatrywane niezwłocznie – do siedmiu dni roboczych od dnia złożenia (nie oznacza to jednak przekazania środków

w tym terminie).

Wsparcie z powiatowego urzędu pracy (od starosty)

Dofinansowanie kosztów zatrudnienia

• Mikroprzedsiębiorca

będący zarazem pracodawcą

• Mały przedsiębiorca

będący zarazem pracodawcą

• Średni przedsiębiorca

będący zarazem pracodawcą

Dofinansowanie przysługuje do części kosztów wynagrodzeń pracowników ( w tym także zleceniobiorców) oraz należnych od ich pensji składek na ubezpieczenia społeczne.

W razie spadku obrotów odpowiednio o co najmniej 30, 50 lub 80 proc. może być przyznane dofinansowanie do wysokości – odpowiednio – sumy 50, 70 bądź 90 proc. wynagrodzeń po szczególnych pracowników objętych wnioskiem (wraz ze składkami ZUS). Jednocześnie kwota dofinansowania w odniesieniu do każdego zatrudnionego nie może przekroczyć – odpowiednio – 50, 70 i 90 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Dopłaty przysługują łącznie przez maksymalnie trzy miesiące.

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0

dofinansowanie jest należne od miesiąca złożenia wniosku (łącznie przez maksymalnie trzy miesiące).

Łącznie musi nastąpić:

1) spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, rozumiany jako zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług (w ujęciu ilościowym lub wartościowym); aby go wykazać, porównuje się dowolnie wybrane dwa kolejne miesiące przypadające po 1 stycznia 2020 r. (i przed dniem złożenia wniosku) do analogicznych dwóch miesięcy w roku poprzednim;

2) utrzymanie w zatrudnieniu pracowników objętych umową ze starostą przez okres dofinansowania.

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0 nie ma już nakazu utrzymania zatrudnienia po zakończeniu dofinansowania.

3) brak przesłanek do ogłoszenia upadłości;

4) niezaleganie w opłacaniu podatków, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FGŚP, FP i Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r.;

5) spełnienie warunków do uzyskania pomocy publicznej mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce zawartych w Komunikacie Komisji Europej skiej – „Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19”.

Uwaga! W tarczy antykryzysowej 1.0 była mowa o sekcji 3.1 komunikatu KE – „Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19”);

6) brak finansowania tych samych kosztów (aktualnie lub w przyszłości) z innych środków publicznych.

Do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy lub miejsce wykonywania pracy przez pracowników. Wniosek należy złożyć w ciągu 14 dni od ogłoszenia naboru przez dyrektora PUP.

Wsparcie jest przyznawane na podstawie umowy zawartej ze starostą. Pieniądze wypłaca się w miesięcznych transzach, po złożeniu przez przedsiębiorcę oświadczenia o zatrudnianiu danej osoby oraz kosztach jej wynagrodzenia wraz ze składkami (według stanu na ostatni dzień miesiąca, za który dofinansowanie jest wypłacane).

W razie niedotrzymania warunku utrzymania zatrudnienia w okresie dofinansowania, środki

podlegają zwrotowi – proporcjonalnie do okresu nieutrzymania pracownika w zatrudnieniu, bez odsetek, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty.

Dofinansowanie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej

• Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniająca pracowników

Wsparcie przysługuje na pokrycie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

W razie spadku obrotów odpowiednio o co najmniej 30, 50 lub 80 proc. dofinansowanie może być przyznane w wysokości – odpowiednio – 50, 70 i 90 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia miesięcznie.

Dopłaty przysługują łącznie przez maksymalnie trzy miesiące.

Uwaga! Tarcza antykryzysowa 2.0 doprecyzowała, że dofinansowanie jest należne od miesiąca złożenia wniosku (wcześniej nie było to określone).

Łącznie musi nastąpić:

1) Spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 (rozumiany tak jak w przypadku dotacji dla MSP);

2) prowadzenie działalności przez okres dofinansowania.

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0 nie ma już nakazu prowadzenia działalności po zakończeniu dofinansowania.

3) brak przesłanek do ogłoszenia upadłości;

4) niezaleganie w opłacaniu danin publicznych do końca III kwartału 2019 r. (tak samo jak w przypadku dotacji dla MSP);

5) spełnienie warunków do uzyskania pomocy publicznej mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce zawartych w komunikacie komisji – „Tym czasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19”;

Uwaga! W tarczy antykryzysowej 1.0 była mowa o sekcji 3.1 komunikatu komisji – „Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19”).

6) brak finansowania tych samych kosztów (aktualnie lub w przyszłości) z innych środków publicznych;

7) przeznaczenie otrzymanego dofinansowania na koszty prowadzenia działalności.

Do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, w ciągu 14 dni od ogłoszenia naboru przez dyrektora PUP.

Dofinansowanie jest przyznawane na podstawie umowy zawartej ze starostą. Pieniądze są przekazywane co miesiąc.

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0

samozatrudniony nie musi już składać co miesiąc oświadczenia o prowadzeniu działalności w danym miesiącu, za który dofinansowanie jest wypłacane.

W razie niedotrzymania warunku prowadzenia działalności w okresie dofinansowania, środki

podlegają zwrotowi, proporcjonalnie do okresu jej nieprowadzenia, bez odsetek, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty.

Pomoc z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenie postojowe

• Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą

• Osoba wykonująca umowę cywilnoprawną (o dzieło, agencyjną, zlecenia lub inną umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu)

Co do zasady przysługuje w wysokości 80 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia w 2020 r. (2080 zł).

Zleceniobiorca, którego przychody z umów cywilnoprawnych nie przekraczają 50 proc. minimalnego wynagrodzenia (1300 zł), otrzyma sumę wynagrodzeń z tych umów.

Natomiast świadczenie dla przedsiębiorców rozliczających się w formie karty podatkowej, którzy korzystają ze zwolnienia z VAT, wyniesie 50 proc. minimalnego wynagrodzenia w 2020 r. (1300 zł).

Uwaga! Po zmianach wprowadzonych tarczą antykryzysową 2.0 możliwe jest trzykrotne otrzymanie świadczenia postojowego, o ile sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa poprawie (tarcza 1.0 przewidywała świadczenie jednorazowe).

Łącznie musi nastąpić:

1) przestój w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna;

2) w przypadku prowadzących działalność – spadek przychodów o 15 proc. w stosunku miesiąc do miesiąca (dotyczy tych osób, które nie zawiesiły działalności po 31 stycznia 2020 r.);

3) rozpoczęcie prowadzenia firmy przed 1 lutego 2020 r. albo zawarcie umowy cywilnoprawnej przed 1 kwietnia 2020 r. (w tarczy 1.0 tu też był 1 lutego 2020 r.)

Uwaga! Tarcza antykryzysowa 2.0 zniosła limit przychodów (trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału) w odniesieniu do osób prowadzących działalność, lecz nadal obowiązuje on w przypadku osób wykonujących umowy cywilnoprawne.

Do ZUS najpóźniej w terminie trzech miesięcy liczonym od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii.

W przypadku zleceniobiorców wniosek składa się do zleceniodawcy, który następnie składa go wraz z kopią umowy cywilnoprawnej do ZUS.

Wniosek można złożyć drogą elektroniczną przez PUE ZUS, wysłać pocztą albo osobiście.

Świadczenie wypłaca ZUS niezwłocznie po wyjaśnieniu ostatniej okoliczności niezbędnej do jego przyznania.

Zwolnienia ze składek ZUS

• Osoba prowadząca pozarolniczą działalność i opłacająca składki na własne ubezpieczenie (samozatrudniony, twórca, artysta, przedstawiciel wolnych zawodów, wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. oraz wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, osoba prowadząca szkołę bądź placówkę wychowania przedszkolnego)

• Płatnik składek zgłaszający do ubezpieczeń społecznych do 49 osób

Zwolnienie przysługuje na wniosek płatnika składek i dotyczy nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FGŚP, FP, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Emerytur Pomostowych

– w wysokości 100 proc. lub 50 proc. należności (w zależności m.in. od liczby ubezpieczonych – patrz rubryka „Jakie warunki trzeba spełnić”).

Zwolnienie obejmuje zarówno samego płatnika (jeśli opłaca za siebie składki), jak i osoby przez niego ubezpieczone. Obowiązuje przez trzy miesiące (od 1 marca do 31 maja 2020 r.).

Łącznie:

1) wymóg prowadzenia działalności przed 1 kwietnia 2020 r. (przed zmianami wprowadzonymi tarczą antykryzysową 2.0 datą graniczną był 1 lutego 2020 r.) – dotyczy przedsiębiorców opłacających składki tylko za siebie;

2) limit przychodu z działalności uzyskanego w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek – obowiązuje jedynie w przypadku osób opłacających składki tylko za siebie; jest to trzykrotność prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., czyli 15 681 zł;

zwolnienie bez limitu przychodu obejmie sytuacje, gdy firma była zgłoszona jako płatnik składek:

a) przed dniem 1 lutego 2020 r., a na 29 lutego 2020 r.,

b) w okresie od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r., a na 31 marca 2020 r.

c) w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r., a na 30 kwietnia 2020 r.

– zgłaszała do 10 ubezpieczonych;

Uwaga! Nowością wprowadzoną przez tarczę antykryzysową 2.0 jest możliwość zwolnienia z 50 proc. należnych składek przedsiębiorców, którzy byli zgłoszeni jako płatnik składek w analogicznych okresach jak wyżej oraz w takich samych datach zgłaszali do ubezpieczeń od 10 do 49 osób.

Limit przychodów także w tym przypadku nie obowiązuje.

3) niezaleganie z opłacaniem składek na 31 grudnia 2019 r. za okres dłuższy niż 12 miesięcy (chyba że została zawarta z ZUS umowa o rozłożenie należności na raty i jest realizowana);

4) do wniosku trzeba załączyć deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Wniosek, dostępny na stronie internetowej organu rentowego, składa się do ZUS najpóźniej do 30 czerwca 2020 r. Można go też złożyć drogą elektroniczną m.in. przez PUE ZUS, wysłać pocztą albo osobiście.

Z obowiązku opłacania składek zwalnia Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma na to 30 dni od przesłania przez płatnika deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie. To organ rentowy informuje przedsiębiorcę o zwolnieniu.

Inne ułatwienia

Elastyczne warunki zatrudnienia i czas pracy

• Każdy przedsiębiorca będący zarazem pracodawcą

Dostępne są trzy rozwiązania:

1) ograniczenie odpoczynku dobowego maksymalnie do ośmiu godzin, a tygodniowego – do 32 godzin (w tym co najmniej osiem godzin odpo czynku dobowego);

2) wprowadzenie systemu równoważnego czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin w okresie rozliczeniowym do 12 miesięcy;

3) stosowanie mniej korzystnych warunków zatrudnienia niż wynikające z zawartych umów o pracę.

W razie skrócenia odpoczynku dobowego, pracownikowi będzie przysługiwać równoważny okres odpoczynku – w wymiarze różnicy między 11 godzinami (standardowy odpoczynek dobowy) a liczbą godzin krótszego odpoczynku. Pracodawca musi udzielić równoważnego odpoczynku w okresie ośmiu tygodni.

Z kolei w przypadku systemu równoważnego przedłużony dobowy wymiar czasu pracy ma być równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.

Łącznie:

1) spadek obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19 (liczony tak samo jak przy dofinansowaniu z FGŚP);

2) niezaleganie z płatnością podatków, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FGŚP, FP lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. (a w razie zalegania – korzystanie z odpowiedniej ulgi, np. odro czenia terminu płatności czy układu ratalnego albo gdy zaległości w ZUS powstały w okresie spadku obrotów – przedstawienie planu spłaty zadłużenia wraz z kopią wniosku o odroczenie płatności lub o rozłożenie na raty);

3) w przypadku wprowadzenia systemu równoważnego albo mniej korzystnych warunków zatrudnienia konieczne jest zawarcie porozumienia ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami pracowników. Powinno ono określać w jakim zakresie wprowadzane są zmiany oraz na jaki czas. Kopię porozumienia należy przekazać w terminie pięciu dni roboczych od dnia jego zawarcia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Nie dotyczy

Nie dotyczy

Specjalne uprawnienia dla wybranych przedsiębiorców

Między innymi:

• Przedsiębiorcy prowadzący działalność związaną z funkcjono waniem systemów infrastruktury krytycznej (w tym np. łączności, zaopatrzenia w energię czy wodę, ochrony zdrowia)

• Stacje paliw

• Przedsiębiorcy, co do których premier wydał polecenie przeciwdziałania COVID-19

• Przedsiębiorcy zajmujący się czynnościami bankowymi

• Przedsiębiorcy prowadzący działalność związaną z wytwarzaniem lub dostarczaniem żywności

Dostępne są następujące rozwiązania:

1) zmiana systemów i rozkładów czasu pracy – w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

2) polecanie pracy w nadgodzinach – w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

3) nieudzielanie urlopów (wypoczynkowych, w tym na żądanie, bezpłatnych i innych) oraz przesuwanie i odwoływanie pracowników z już udzielonych urlopów.

Uwaga! Tarcza antykryzysowa 2.0 wprowadziła także możliwość:

– zobowiązania pracownika do dyżurowania w zakładzie pracy lub w innym miejscu,

– polecenia realizowania prawa do odpoczynku w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

1) Rozwiązania mogą być wprowadzone tylko na czas stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

2) Konieczne jest zakwaterowanie pracowników i zagwarantowanie im wyżywienia w zakresie niezbędnym do realizacji obowiązków pracowniczych.

Nie dotyczy

Nie dotyczy