UPA

To historyczny moment, na który rodziny ofiar czekały od dekad. Już 13 lipca na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka ruszą oficjalne prace ekshumacyjne Polaków zamordowanych przez OUN-UPA. Choć to milowy krok w relacjach polsko-ukraińskich, nad badaniami wisi cień bezprecedensowej burzy dyplomatycznej – odsyłania orderów i głębokiego sporu o historię na najwyższych szczeblach władzy.

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił w czwartek, że w stosunkach Polski z Ukrainą potrzebne jest złagodzenie napięć i przejście do bardziej pragmatycznego podejścia. Jak zaznaczył, szczególne znaczenie powinny mieć współpraca gospodarcza oraz dalsze wsparcie Ukrainy w jej obronie przed Rosją.

Parlament Europejski podczas wtorkowego posiedzenia w Strasburgu przeprowadzi debatę dotyczącą postępów Ukrainy w procesie akcesyjnym do Unii Europejskiej. Do projektu rezolucji większość grup politycznych w izbie zgłosiła poprawki krytykujące decyzję o nadaniu jednostce wojskowej nazwy UPA przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.

Czterech na dziesięciu Polaków uważa, że powinniśmy dążyć z Ukraińcami do powołania komisji historycznej, która uzgodniłaby kompromisowe spojrzenie na nasze spory historyczne – wynika z sondażu SW Research dla DGP. Co trzeci z nas oczekuje od Ukrainy przyjęcia polskiej percepcji dziejów. Wyniki te różnią się od rezultatów podobnego badania przeprowadzonego nad Dnieprem.

Rzecznik MSZ Maciej Wewiór, odnosząc się do decyzji ukraińskiego parlamentu o utworzeniu Panteonu Narodowego, wyraził nadzieję, że nie znajdą się w nim osoby odpowiedzialne za zbrodnie wobec Polaków. Jednocześnie zaznaczył, że Polska respektuje prawo Ukrainy do budowania własnej tożsamości i wskazywania swoich bohaterów.

Komisja polityki kulturalnej i informacyjnej Rady Najwyższej jednogłośnie poparła we wtorek projekt Ustawy o Ukraińskim Panteonie Narodowym (UNP). Nieoficjalnie można usłyszeć, że akt prawny może zostać uchwalony jeszcze w tym tygodniu. Projekt otwiera drogę do oficjalnego uhonorowania dowódców Ukraińskiej Armii Powstańczej (UPA), w tym tych odpowiedzialnych za zbrodnię wołyńską.

W relacjach z Ukrainą trzeba wyraźnie rozgraniczać kwestie historyczne od strategicznych. To dwie odrębne płaszczyzny. Próby łączenia ich w jeden przekaz jest niebezpieczną manipulacją.

Prawicowe ugrupowania polityczne z mozołem budują antyukraińską narrację. Potrzebny był pretekst, by można było ostrze tej narracji wymierzyć w konkretnego polityka. Pasowałem do tego idealnie - mówi wiceminister nauki Andrzej Szeptycki.

Polacy mają pełne prawo czcić pamięć ofiar, natomiast Ukraińcy zauważać, że UPA to nie tylko rzeź wołyńska, lecz także lata heroicznego i beznadziejnego oporu przeciwko sowieckiej okupacji ich ojczyzny. A Polska i Ukraina wciąż jeszcze mają szanse, by wyjść bez poważnych strat z nieszczęsnej awantury wokół „bohaterów UPA”.

Decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z jednostek wojskowych honorowego miana „Bohaterów UPA” wywołała w Polsce silne reakcje polityczne. Krytycznie ocenił ją były prezydent Bronisław Komorowski, który uznał ten krok za poważny błąd, mogący negatywnie wpłynąć na postrzeganie Ukrainy przez polską opinię publiczną. Jednocześnie odniósł się do działań Karola Nawrockiego, który domaga się odebrania ukraińskiemu przywódcy Orderu Orła Białego.

W nowym odcinku podcastu Polska-Europa-Świat Karolina Wójcicka i Michał Potocki rozmawiają o narastającym sporze wokół ukraińskiej polityki historycznej, UPA i decyzji Wołodymyra Zełenskiego, która wywołała ostre reakcje w Polsce.

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podczas rozmów z Kyryłem Budanowem, szefem kancelarii prezydenta Ukrainy, przekazał stanowisko Polski w sprawie nadania jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwy „Bohaterów UPA”. Szef MON zaznaczył, że „pamięć o ofiarach Wołynia nie podlega negocjacjom”.

W sobotę przed południem wicepremier, minister obrony MON Władysław Kosiniak-Kamysz spotka się z szefem kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanowem – poinformował w piątek PAP rzecznik MON Janusz Sejmej.

Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha zaapelował do Polski o obniżenie temperatury sporu wywołanego decyzją prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednemu z ukraińskich pododdziałów wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. Szef ukraińskiej dyplomacji podkreślił, że pogarszanie relacji między Warszawą a Kijowem nie leży w interesie żadnej ze stron, a najważniejszym wyzwaniem pozostaje wspólne przeciwstawianie się rosyjskiej agresji.