sądownictwo

Można mieć dosyć polityków, którzy – zabiegając o głosy swojego najtwardszego elektoratu – w istocie niszczą instytucje państwa, które mieli obowiązek w jak najlepszy sposób reformować. Wprowadzanie ustrojowych zmian, przy olbrzymich kontrowersjach społecznych, to wprowadzanie zmian sezonowych, które utrzymają się ledwie do czasu zmiany układu politycznego. Budowanie gmachu wymiaru sprawiedliwości na piasku nie ma sensu. Niestety nie jest też za darmo. Za dotychczasowe niemądre zmiany w sądownictwie Rzeczpospolita płaci odszkodowania. Z jednej strony można mieć dosyć tworzenia relacji sponsorskich w Trybunale Konstytucyjnym, Sądzie Najwyższym ale z drugiej strony można mieć dosyć negowania istnienia Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, sędziów powołanych po 2017 roku.

Były minister sprawiedliwości Adam Bodnar komentuje w wywiadzie dla DGP wycofanie wniosku do Komisji Weneckiej i prognozuje losy reformy sądownictwa. Mówi o wyzwaniach związanych z Trybunałem Konstytucyjnym oraz o swojej roli w weryfikacji wyników wyborów. Porusza także kwestie współpracy z prezydentem i perspektywy kompromisu politycznego.

Już w poniedziałek 11 sierpnia 2025 r. na GazetaPrawna.pl ukaże się wywiad z byłym ministrem sprawiedliwości Adamem Bodnarem, w którym podsumowuje on swoją działalność w rządzie Donalda Tuska. Przewiduje on także, jak będzie układać się współpraca premiera z prezydentem Karolem Nawrockim. Poniżej publikujemy fragment rozmowy.

Brak realnych reform sądownictwa powszechnego oraz nierozwiązany problem statusu neosędziów – to największe bolączki wymiaru sprawiedliwości. Czy nowy lokator pałacu prezydenckiego będzie chciał przyłożyć rękę do ich zlikwidowania?

Waldemar Żurek, nowy minister sprawiedliwości, jest drugim czynnym sędzią, który objął resort. Dla części obserwatorów to zaleta, bo zna realne problemy sądownictwa. Dla innych – zagrożenie dla rozdziału władz.

Utworzenie stanowiska młodszego asystenta sędziego, na którym będą mogli być zatrudniani studenci prawa po ukończeniu trzeciego roku studiów - przewiduje projekt, którego pierwsze czytanie zaplanowano we wtorek 8 lipca 2025 r. na sejmowej komisji. Propozycję krytykują zdecydowanie m.in. sądowi związkowcy.

Krystian Markiewicz: Można rozważyć formułę dopuszczenia do udziału (w wyborach do Krajowej Rady Sądownictwa – red.) wszystkich sędziów powołanych kiedyś zgodnie z konstytucją. Mam tu na myśli neosędziów zaliczanych do tzw. grupy żółtej, czyli tych, którzy w procedurze niekonstytucyjnej otrzymali jedynie awans

Gdybym więc miał od czegoś zacząć naprawę polskiego wymiaru sprawiedliwości, to najpierw utopiłbym tkwiącą w nas, prawnikach, wszystkich po trochu – polską myśl sądowniczą. Podstawowy problem z reformowaniem sądownictwa polega na tym, że za dogmat przyjęto, jakoby o wszelkich sprawach dotyczących systemu sądowego mogli rozmawiać wyłącznie prawnicy, najlepiej w rangach profesorskich i z wieloletnim stażem zawodowym.

Potencjalna możliwość nawet pięcioletniego oczekiwania na pierwszą rozprawę wywołuje szok i oburzenie osób niemających regularnej styczności z sądami. Niestety, nie są to puste słowa, gdyż wokandy w gdańskim sądzie faktycznie są już rozpisywane na 2030 rok.

Od wielu lat ustawodawca krąży wokół tematu sędziów „rodzinników” i spraw rodzinnych. Teraz mamy kolejną próbę dokonania zmian w tym zakresie.

Skarga nadzwyczajna zniknie, pozostaną za to prezydenckie testy niezawisłości oraz Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Wprowadzone zostaną również nowe mechanizmy mające chronić interesy stron poszkodowanych wydaniem prawomocnego orzeczenia.