sądownictwo

– Aktorom na scenie polityczne zależy, aby spór w sprawie tzw. neosędziów trwał. Partie wykorzystują do swoich celów silną polaryzację – mówi DGP dr hab. Rafał Chwedoruk, politolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

Waldemar Żurek, przedstawiając plan reform w sądownictwie, nie zaskoczył. Zmierza ścieżką swojego poprzednika Adama Bodnara, opierając się na pomysłach Iustitii i komisji Krystiana Markiewicza.

Jeżeli w składzie orzekającym danego sądu znajdują się tzw. neosędziowie, postępowanie przed tym sądem jest wadliwe i prowadzi do nieważności postępowania, a w konsekwencji taki skład nie może kierować pytań prawnych do Sądu Najwyższego, a jeśli już je zada, to SN musi odmówić odpowiedzi – wynika z postanowienia SN.

Środowa uchwała Izby Pracy SN uznaje wyrok IKNiSP z sędziami powołanymi po 2018 r. za nieistniejący. Przemysław Rosati ostrzega, że decyzja otwiera nowy rozdział w badaniu wpływu orzeczeń na wymiar sprawiedliwości.

Przywrócenie możliwości stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym dwóch lat umożliwiłoby szybkie kończenie wielu spraw karnych.

Krystian Markiewicz: Wprowadzenie jednolitego statusu sędziego będzie skutkowało tym, że w sądach będzie mniej polityki. W 90 proc. rozwiąże też problem neosędziów.

Z kodeksu postępowania cywilnego znika przepis, który pozwalał sądowi zwracać pisma pełnomocnikowi nawet z powodu drobnego błędu. Teraz zamiast odrzucania dokumentu sąd da szansę na jego poprawienie

Co trzeci badany nie wierzy ani w to, że sprawca przestępstwa zostanie ukarany, ani w to, że osoba niewinna nie poniesie odpowiedzialności. Model jednoosobowego rozstrzygania spraw w pierwszej instancji nie sprzyja poprawie tej oceny

Trudno usprawiedliwić nieobecność na rozprawie, bo brakuje lekarzy sądowych. Zdaniem adwokatury zwolnienia mogliby wypisywać zwykli medycy. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada podwyżki stawek dla lekarzy sądowych, ale nie wszyscy wierzą, że rozwiąże to problemy.

Szłapka: Minister Bodnar na pierwszym etapie miał się skupić na podstawowych kwestiach związanych z przywracaniem praworządności. Minister Żurek ma się skoncentrować na roli stanowczego prokuratora generalnego

- Minister Adam Bodnar na pierwszym etapie miał skupić się na podstawowych kwestiach związanych z przywracaniem praworządności. Minister Żurek ma skoncentrować się na roli stanowczego prokuratora generalnego - mówi DGP rzecznik rządu Adam Szłapka.

Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska, zaapelowała do wszystkich środowisk politycznych o podjęcie dialogu w celu rozwiązania kryzysu w wymiarze sprawiedliwości. Jednocześni poparła inicjatywę Karola Nawrockiego, który chce powołać przy Kancelarii Prezydenta RP Radę ds. Naprawy Ustroju Państwa.

Można mieć dosyć polityków, którzy – zabiegając o głosy swojego najtwardszego elektoratu – w istocie niszczą instytucje państwa, które mieli obowiązek w jak najlepszy sposób reformować. Wprowadzanie ustrojowych zmian, przy olbrzymich kontrowersjach społecznych, to wprowadzanie zmian sezonowych, które utrzymają się ledwie do czasu zmiany układu politycznego. Budowanie gmachu wymiaru sprawiedliwości na piasku nie ma sensu. Niestety nie jest też za darmo. Za dotychczasowe niemądre zmiany w sądownictwie Rzeczpospolita płaci odszkodowania. Z jednej strony można mieć dosyć tworzenia relacji sponsorskich w Trybunale Konstytucyjnym, Sądzie Najwyższym ale z drugiej strony można mieć dosyć negowania istnienia Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, sędziów powołanych po 2017 roku.

Były minister sprawiedliwości Adam Bodnar komentuje w wywiadzie dla DGP wycofanie wniosku do Komisji Weneckiej i prognozuje losy reformy sądownictwa. Mówi o wyzwaniach związanych z Trybunałem Konstytucyjnym oraz o swojej roli w weryfikacji wyników wyborów. Porusza także kwestie współpracy z prezydentem i perspektywy kompromisu politycznego.

Już w poniedziałek 11 sierpnia 2025 r. na GazetaPrawna.pl ukaże się wywiad z byłym ministrem sprawiedliwości Adamem Bodnarem, w którym podsumowuje on swoją działalność w rządzie Donalda Tuska. Przewiduje on także, jak będzie układać się współpraca premiera z prezydentem Karolem Nawrockim. Poniżej publikujemy fragment rozmowy.

Brak realnych reform sądownictwa powszechnego oraz nierozwiązany problem statusu neosędziów – to największe bolączki wymiaru sprawiedliwości. Czy nowy lokator pałacu prezydenckiego będzie chciał przyłożyć rękę do ich zlikwidowania?

Waldemar Żurek, nowy minister sprawiedliwości, jest drugim czynnym sędzią, który objął resort. Dla części obserwatorów to zaleta, bo zna realne problemy sądownictwa. Dla innych – zagrożenie dla rozdziału władz.