Aleksandra Gliszczyńska-Grabias

W jednogłośnym orzeczeniu z 26 maja 2026 r. ETPC stwierdził, że w przypadku J.B. nie doszło do naruszenia art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) w związku z art. 3 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Dostrzegł jednak naruszenie art. 3 konwencji w związku z warunkami przetrzymywania skarżącego w Grecji.

Wyrok ETPC z 21 maja 2026 r. w sprawie Sobczyńska przeciwko Polsce (skarga nr 62765/14) oraz dwóch połączonych spraw (Klepacz p. Polsce i Brukiewicz p. Polsce) dotyczył odmowy powołania skarżących na stanowiska sędziowskie przez Prezydenta RP mimo pozytywnej rekomendacji KRS. Skarżący nie mogli skutecznie zakwestionować decyzji organów państwa ani uzyskać wyjaśnienia powodów odmowy nominacji.

Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 19 maja 2026 r. w sprawie Miladze p. Gruzji (skarga nr 41585/23) dotyczy granic wolności słowa w internecie, w szczególności w mediach społecznościowych. Stanowi przykład określenia przez ETPC jej granic – pomimo bardzo silnych gwarancji, jakie jej dotyczą.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał dwa wyroki w sprawach skarg skierowanych przeciwko Bułgarii, które dotyczyły braku ochrony przed nienawiścią do Romów szerzoną przez jednego z polityków. ETPC wypowiedział się już na ten temat w 2021 r. w wyroku w sprawie Budinova przeciwko Bułgarii, w którym uznał, że brak takiej ochrony może stanowić naruszenie praw całej atakowanej grupy.

Wyrok ETPC potwierdza, że państwa nie mogą powoływać się na trudności systemowe czy presję migracyjną w celu uchylenia się od podstawowych obowiązków w zakresie ochrony praw człowieka. Trybunał stwierdził naruszenie art. 3, art. 6 ust. 1 oraz art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazując tym samym na wieloaspektowe uchybienia władz belgijskich.

Skarżący popełnił przestępstwo jako nieletni. Jako dorosły chciał zostać prokuratorem, ale mu odmówiono. Albańskie sądy nie dokonały właściwego wyważenia konkurujących interesów i nie uzasadniły, dlaczego odmowa przyjęcia go do szkoły dla prokuratorów była proporcjonalna oraz zgodna z zasadą poszanowania życia prywatnego.

Wyrok sprawie Đaković przeciwko Serbii jest precedensowy. ETPC wskazał na możliwość zastosowania testu wartości konwencji dla ustalenia jurysdykcji ratione temporis nawet w sytuacji, gdy między zdarzeniem a wejściem konwencji w życie upłynęło ponad 12 lat, o ile czyn został zaliczony do zbrodni wojennych, a postępowanie było prowadzone po tej granicznej dacie.

ETPC powtórzył, że wolność wypowiedzi obejmuje nie tylko opinie pozytywne, lecz także te, które mogą obrażać lub niepokoić. Zwłaszcza gdy wypowiedź jest częścią szerszej dyskusji na temat palących kwestii społecznych.

Zgoda musi stanowić centralny punkt oceny w sprawach o przestępstwa seksualne. ETPC dokonał jednak także jasnego rozróżnienia pomiędzy pojedynczymi naruszeniami zobowiązań państwa a istnieniem systemowych problemów w obszarach takich jak dyskryminacja ze względu na płeć.