praworządność

Trybunał Konstytucyjny 6 marca pochyli się nad przepisami, które na nowo uregulowały przydział spraw dla części sędziów funkcyjnych, w tym m.in. prezesów sądów i członków Krajowej Rady Sądownictwa.

Jacek Czaja: Ciągłe publiczne podkreślanie, że istnieje podział na sędziów i neosędziów, że ktoś jest godny, a ktoś niegodny stanowiska sędziego, jest społecznie rujnujące

Profesor Ryszard Piotrowski: Projektodawcy stwierdzają, że indywidualna weryfikacja sędziów trwałaby zbyt długo. To samo mówiono w przeszłości w odniesieniu do milicjantów i funkcjonariuszy niektórych służb Polski Ludowej, a dziś te osoby pobierają od państwa odszkodowania

Nie będzie można ścigać sędziów za kwestionowanie statusu neosędziów oraz za odmowę orzekania z nimi. Sędziowie – tak jak kiedyś – będą odpowiadać „za przewinienia służbowe (dyscyplinarne), w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa lub uchybienie godności urzędu”.

Aż 10 orzeczeń kwestionujących prawo do orzekania sędziów powołanych 
w wadliwej procedurze opublikował w ostatnim 
czasie sam Sąd Apelacyjny w Warszawie. W większości są to rozstrzygnięcia uchylające wyroki wydane w I instancji, gdzie powodem takiego uchylenia był udział w składzie orzekającym osoby powołanej na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa. W większości zostały one wydane w sprawach karnych

Krystian Markiewicz: Gdyby parlament przyjął rozwiązania, nad którymi komisja pracowała od początku, to problem neosędziów mielibyśmy rozwiązany na jesieni 2027 r. W przypadku drugiego wariantu należy do tej daty doliczyć minimum półtora roku.

Koalicja rządząca – z premierem na czele – nie daje nam powodów, aby sądzić, że kolejne lata będą bogatsze w sukcesy. Duża część obietnic wyborczych nie została zrealizowana, a liczba ewidentnych osiągnięć jest bardzo skromna. Jednak są też okoliczności łagodzące.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego przyjmie w piątek uchwałę ws. konieczności przywrócenia praworządności w SN, komentującą obecny stan legalności sądu, problem zgodności jego ukształtowania z Konstytucją i utrudnienia w pracy ławników - poinformował przewodniczący Rady Andrzej Kompa.

Czy po roku od rozpoczęcia procesu przywracania praworządności możemy mówić o zawiedzionych nadziejach, czy dopiero o początkach trudnej drogi? Jak mówić o praworządności, by nie polaryzować opinii i docierać do obywateli? Jak wzmocnić niezależne instytucje, aby skutecznie chronić wartości demokratyczne? To tylko przykłady pytań, jakie stawiali sobie i na które próbowali udzielić odpowiedzi uczestnicy konferencji „Ewolucja państwa i prawa. Refleksje z roku odbudowy praworządności”. Organizatorem wydarzenia była Fundacja Batorego, a Dziennik Gazeta Prawna objął je patronatem medialnym.

Dyskusja o przywracaniu praworządności koncentruje się głównie na metodach osiągnięcia tego celu. Jednak rzadziej zastanawiamy się, czym właściwie ten cel ma być, a jeszcze rzadziej analizujemy ryzyka, które mogą wykoleić cały proces. Oprócz problemów prawnych nad reformami wiszą inne poważne zagrożenia: brak spójnej wizji politycznej, demokratyczna hipokryzja i dzielący społeczeństwo język.

Strona postępowania w Polsce często trafia do labiryntu normatywnego z dodatkowymi pułapkami w postaci naruszania regulacji 
przez sądy.

Większość Polaków nie akceptuje deklaracji premiera o podejmowaniu przez niego działań „nieodpowiadających kryteriom pełnej praworządności”

Większość Polaków nie akceptuje deklaracji premiera o podejmowaniu przez niego działań „nieodpowiadających kryteriom pełnej praworządności”.

W dyskusji o neosędziach narosło wiele nieporozumień wynikających z uproszczonego i powierzchownego odczytania orzeczeń trybunałów europejskich.

Komisja Europejska wciąż ma wiele obiekcji i zaleceń związanych ze stanem praworządności w Polsce, ale ogólnie docenia intencje.