prawo budowlane

Nowy wymóg składania oświadczeń o schronach i miejscach doraźnego schronienia obowiązuje od stycznia. Rodzi się jednak pytanie, czy inwestorzy, którzy złożyli wnioski o pozwolenie na budowę przed tym terminem, muszą uzupełnić dokumentację. Wszystko przez źle sformułowane przepisy przejściowe.

Przedsiębiorcy oraz dyrektorzy szkół branżowych i techników z sektora budownictwa alarmują, że zmienione w 2023 r. przepisy poważnie utrudniają lub wręcz uniemożliwiają przyjmowanie przez firmy uczniów na praktyki szkolne na budowach i tym samym tarasują branży budowlanej drogę do przygotowania zawodowego młodocianych pracowników.

Nowelizacja ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847), która weszła w życie 7 stycznia 2026 r., stanowi ostateczne rozstrzygnięcie o reżimie prawnym stacji bazowych instalowanych na istniejących obiektach.

Samowola budowlana polega na wybudowaniu obiektu budowlanego lub prowadzeniu robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418). W 2026 roku ujawnienie samowoli budowlanej skutkuje wszczęciem z urzędu postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Postępowanie to może - w zależności od spełnienia ustawowych warunków - zakończyć się legalizacją obiektu albo wydaniem decyzji o nakazie jego rozbiórki.

Prawo budowlane stanowi, że ten 30-dniowy termin co do zasady liczy się od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. Ale gdy zostało złożone na nie zażalenie – literalnie biegnie on od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. Jednak tu pojawia się pytanie: czy istotny jest moment wydania postanowienia przez organ drugiej instancji czy jego doręczenie? Choć organy nadzoru budowlanego opowiadają się za tym pierwszym stanowiskiem, to sądy administracyjne są przeciwnego zdania.

Wchodząca dziś (7 stycznia 2026 r.) nowelizacja prawa budowlanego pozwala wznosić więcej obiektów na podstawie zgłoszenia, np. przydomowe schrony o powierzchni do 35 mkw. i magazyny energii, a nawet bez niego. Nowe przepisy ułatwią i usprawnią też legalizację samowoli, np. wprowadzą mechanizm pouczenia inwestora zamiast natychmiastowego wstrzymania robót. Opisujemy najważniejsze zmiany.

Rok 2026 będzie kluczowy z perspektywy wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W Rządowym Centrum Legislacji widnieje projekt rozporządzenia (numer z wykazu: 68), obecnie na etapie opiniowania, który przewiduje wejście w życie nowych przepisów z dniem 20 września 2026 r., z częściowym odroczeniem niektórych wymogów (m.in. dotyczących obowiązkowego wykorzystania energii słonecznej) do 1 stycznia 2028 r.

Sejm uchwalił nowelizację prawa budowlanego wprowadzającą od 1 stycznia obowiązek dołączania oświadczeń o konieczności budowy schronów lub miejsce doraźnego schronienia oraz uproszczoną legalizację odstępstw od projektu. Ustawa wciąż czeka jednak na podpis prezydenta, co może utrudnić stosowanie niektórych nowych przepisów.

Budowa domów do 70 mkw. powinna wrócić pod kontrolę urzędów – uważa Związek Powiatów Polskich. I ostrzega, że w przeciwnym razie wzrośnie liczba samowoli budowlanych, a późniejsze uregulowanie sytuacji będzie kosztowne i czasochłonne.

Deweloper nie uniknie obowiązku zorganizowania w garażach podziemnych nowo budowanych budynków miejsc doraźnego schronienia w razie wojny. Jeśli tego nie zrobi, nie otrzyma pozwolenia na budowę ani na użytkowanie swojej inwestycji.

Urzędnicy będą kontrolować posesję i sprawdzać, czy nie doszło na nich do samowolki budowlanej. Jeżeli naruszyliśmy przepisy, może skończyć się to dotkliwą karą, nawet w wysokości 10 tys. zł.

Większość Polaków mieszka w domach jednorodzinnych. Rząd chce im ułatwić budowę przydomowych schronów, upraszczając formalności. Na co zwrócić uwagę, by faktycznie mieć schron, a nie przerobione szambo?

Aby postawić na działce mikroinstalację wiatrową, nie trzeba będzie uzyskiwać pozwolenia na budowę. A to oznacza, że właściciele sąsiadujących nieruchomości nie będą mogli zaprotestować

Taką istotną zmianę w prawie budowlanym Ministerstwo Cyfryzacji zaproponowało w projekcie nowelizacji tzw. megaustawy telekomunikacyjnej. Zapis kryje się wśród przepisów, które mają przyspieszyć budowę tej infrastruktury. Zdaniem przedstawicieli samorządu i ekspertów prawnych to termin zbyt krótki.

Czy zawiadomienie o zakończeniu budowy jest konieczne, aby skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej? NSA stwierdził, że nie może udzielić odpowiedzi na to pytanie

Chciałem kupić nieruchomość pod działalność gospodarczą, a jednocześnie przenieść na siebie pozwolenie na budowę, które wcześniej uzyskał sprzedający. Pozwolenie zostało wydane w 2022 r. (czerwiec – decyzja ostateczna). Czy mogę je przejąć i kontynuować inwestycję, czy też będzie konieczne wystąpienie o nowy taki dokument?

Złożenie skargi na pozwolenie na budowę nie oznacza jeszcze zatrzymania robót. Inwestor może kontynuować prace, jeśli sąd administracyjny nie wyda postanowienia o zabezpieczeniu. W przeciwnym razie ryzykuje, że w razie uchylenia decyzji będzie musiał przywrócić stan poprzedni, często poprzez kosztowną rozbiórkę.