polityka zagraniczna

Świat przestaje wierzyć, że „wszyscy razem” da się cokolwiek załatwić. Wielkie organizacje coraz częściej stoją w miejscu, a realne decyzje zapadają w mniejszych gronach. Polska też zaczyna grać w tę grę. Pytanie: czy dobrze wybiera partnerów w polityce zagranicznej?

Niemcy nie są już tym samym państwem, którym były jeszcze dwie-trzy dekady temu. Świadczy o tym to, co się dzieje w niemieckiej polityce na szczeblu federalnym, ale i przebieg tegorocznych wyborów lokalnych. Zmianę można streścić jako koniec dziedzictwa Jürgena Habermasa i powrót do bismarckowskiego Realpolitik. Śmierć 96-letniego lewicowego filozofa i socjologa dobrze puentuje tę przemianę.

Zmiana tonu nie musi oznaczać zmiany kursu. Niemcy po doświadczeniu zależności od Rosji miały ograniczyć ryzyko w relacjach z Chinami, ale gospodarka mówi co innego. Wizyta kanclerza w Pekinie pokaże, czy Berlin naprawdę wyciągnął wnioski – czy tylko zmienił język.

Grecja znalazła się między USA a Unią Europejską w momencie narastających napięć transatlantyckich. Choć bezpieczeństwo gwarantują jej Amerykanie, gospodarczo pozostaje związana z Europą. W tej sytuacji każda decyzja Aten staje się ryzykownym wyborem między interesem a lojalnością.

Narasta kontrast między światem władzy, gdzie podejmuje się decyzje, a światem społeczeństwa, czyli ludzi, których te decyzje dotyczą. W pierwszym powinna dominować ostrożność i kalkulacja, w drugim rządzą emocje podsycane niedoborem informacji. Czy da się jeszcze te światy połączyć i podebatować o sprawach międzynarodowych na poważnie? Czy jesteśmy skazani na chaos, uproszczenia i silne emocje?

Nieobecność prezydenta na inauguracji Rady Pokoju Donalda Trumpa wywołała spór nawet w jego najbliższym otoczeniu. Czy była to chłodna kalkulacja polityczna czy utracona szansa na wpływy? Kulisy decyzji pokazują napięcie między Pałacem Prezydenckim a rządem.

Zaproszenie do Rady Pokoju organizowanej przez prezydenta USA Donalda Trumpa nie jest poważną propozycją. Żadne państwo traktujące na serio swoje bezpieczeństwo i pozycję międzynarodową nie powinno ubiegać się o członkostwo w tym ciele.

Europejskie elity będą nadal bronić liberalnego porządku przed Donaldem Trumpem – tak wynika z raportu towarzyszącego Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa. Problem w tym, że autorzy sami przyznają, iż broniony system od dawna opierał się na hipokryzji i podwójnych standardach.

Swiatłana Cichanouska przeprowadza się do Warszawy, bo władze w Wilnie pozbawiły ją kosztującej 1 mln euro rocznie ochrony. Decyzję poprzedziła antybiałoruska nagonka w serwisach społecznościowych, która wpłynęła na nastroje społeczne. Nagonka podobna do tej, która w Polsce dotyka Ukraińców. – Litwa nie podołała utrzymaniu białoruskiego rządu na uchodźstwie. Polska ma większe możliwości, choćby mocniejsze kadrowo MSZ – mówi jeden z wileńskich rozmówców DGP.

Z Donaldem Trumpem czy bez współpraca Niemiec i USA będzie trwała mimo wszystko. Po obu stronach Atlantyku istnieje konsensus o strategicznym jej znaczeniu. Co jednak z tym słynnym niemieckim antyamerykanizmem? Śmiem twierdzić, że się przyda; to kolejny paradoks.

Niemal 60 proc. Amerykanów uważa, że Trump nie podołał wyzwaniom mijającego roku. Większość Polaków negatywnie ocenia jego politykę zagraniczną.

Po powrocie z Londynu prezydent Karol Nawrocki ma zaprosić ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego na rozmowę, która miałaby pomóc rozwiązać impas w sprawie nominacji ambasadorskich. Tak zapowiedział w rozmowie z DGP szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz.

Rok 2026 może być ostatnim momentem, by nadrobić deficyt państwowej strategii. Ale żadna strategia się nie powiedzie, jeśli Polska pozostanie wewnętrznie pęknięta. Musimy zdobyć się na minimum zgody wokół spraw najważniejszych – bezpieczeństwa czy polityki energetycznej.

Niemcy mają szczególny talent do tego, by zjawiska i przełomy najpierw zamknąć w jednym słowie, a dopiero potem wypełniać je – konsekwentnie lub nie – treścią. Stunde Null, Energiewende, Westbindung, Zeitenwende – te pojęcia miały wyznaczyć ramę interpretacyjną, mobilizować instytucje, media i opinię publiczną. Podobnie jest z Berlin Group.

Uważna lektura Narodowej Strategii Bezpieczeństwa USA (NSS), dokumentu, który wywołał u nas tyle frustracji, pokazuje, że jego autorzy – choć nie ujmują tego wprost – najbardziej obawiają się ludzkiej woli. Tego, że młodych Amerykanów nie będzie interesowało, w jakim stanie przejmą swój kraj od starszego pokolenia.

Sytuacja między Zachodem i Rosją przypomina popularną w środowisku dziennikarzy sportowych anegdotę o zawodniku, który jest już w pół drogi do podpisania kontraktu z Realem Madryt. Ta połowa sukcesu polega na tym, że on bardzo chce do La Liga, ale „Królewscy” nie chcą jego.

Tylko dwoje amerykańskich polityków w historii zrobiło coś konkretnego dla Polski. I wbrew rozpowszechnionej wśród Polaków legendzie, nie było wśród nich Ronalda Reagana, ani tym bardziej Donalda Trumpa.

— Musimy dbać o dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi, bo są one niezłe i wiele w nie zainwestowaliśmy, ale nie możemy też zapominać o komponencie europejskim. To nie jest sytuacja typu „albo–albo” i nie powinniśmy się w takiej stawiać — mówi w rozmowie z DGP Joanna Kluzik-Rostkowska